CTFBİL / İlk Yardım / Bandaj ve Sargılar

Pansumanları yerinde tutmak, organları uygun bir şekilde sarmak, tesbit etmek, gerektiğinde o bölge üzerinde basınç uygulamak vücudun o kısmının hareketini azaltmak ya da bütünüyle engellemek ve vücudun bir kısmının kan akımını azaltmak amacı ile kullanılan malzemeye denir

SARGI ÇEŞİTLERİ :
1. Silindir (Rulo) Sargılar
2. Üçgen Sargılar
3. Özel Sargılar

1- SİLİNDİR (RULO) SARGILAR :

Spiral sargı : Vücudun kalınlıkları aynı olan yerlerinde uygulanır.

� İlkyardımcı yaralıya dönük.
� Rulo sağ elde.
� Sargının ucu sol elde.
� Bilek kısmında iki kez tesbit yapınız.
� Sargıyı aşağıdan yukarıya, içten dışa ve birbiri üzerine 2/3 oranda örtecek şekilde sarınız.
� Sargı çok bol veya damarları, sinirleri sıkıştıracak kadar da sıkı sarılmamalıdır.
� Sarılma bittikten sonra; serbest kalan uç ikiye ayrılarak bir düğüm atıldıktan sonra o bölge etrafında dolanarak bağlanır ya da sargı ucu kendi üzerine çengelli iğne ile veya flasterle tutturulur.

Kol ve Bacaklarda uygulanır.

� İki kez bilekte tesbit yapınız.
� Birkaç kez spiral şeklinde sarınız.
� Kalınlık farkı olduğu kısımdan itibaren ters spiral sarıma geçiniz.
� Sarılışı, aynı yere geldiğinde aşağıya kendi üzerine doğru kıvrılır.
� Kalan uç flaster ya da çengelli iğne ile tutturulur.

Sekiz sargı : Özellikle diz, dirsek gibi eklem bölgelerinde ya da bu bölgelerin yakınlarının sarılmasında uygulanır. Sarım, Sekiz sayışı yapacak şekilde, bir aşağı ve bir yukarı kısımdan dolanarak yapılır.

Spika sargı : Özellikle omuz, kalça eklemi gibi yerlerin sarımın-da kullanılır. Omuz ekleminde kolun üst kısmı sarıldıktan sonra sargı rulosu omuz üzerinden geçirilir. Omuz arkasına, oradan göğüsün arka kısmına getirilir. Buradan göğüsün ön tarafı dolanıp, tekrar omuza getirilir, Omuz önünde sargılar birbirini çapraz ve sekiz şeklinde bir sarılma yapılmış olur.

SİLİNDİR (RULO)SARGILARIN UYGULAMA YERLERİ :
El sargısı :
� 2,5-5 cm, enindeki rulo şeklindeki sargı ile önce elin ön kısmından başlanarak, bir kez çepeçevre dolanır.
� Sonra elin baş parmak tarafından el sırtına oradan bileğin arkasına geçilir. Buradan tekrar el sırtına geçilerek karşı tarafa gelinir.
� Böylece el sırtını örtene kadar sarılır.
� Sonra el bileği etrafında 1, 2 kez dolanıp sargılama bitirilir.

Parmak sargısı :
� Sargıya bilekten başlanır, bilek etrafında bir kaç kez dolanır.
� Parmak ucundan başlanarak spiral olarak parmak sarılır.
� Tekrar elin arka yüzünden el bileğine gelinir.
� Birden fazla parmak sarılacaksa; her parmak sarıldıktan sonra sargı bilek etrafında bir kez dolanır ve sonra el sırtından sarılarak parmağa geçer.

Baş sargısı :
� Yaralı kişiyi bir sandalyeye oturtunuz.
� Yaralının arkasına geçiniz.
� Her iki silindir sargının rulo kısımlarım birer elinizde tutunuz.
� Sargının alt kenarını alında kaşların hemen üst kısmına yakın olarak koyunuz.
� Kulakların üst kısmından geçecek şekilde başın arkasına doğru sargı dolanır.
� Arka kısımda her iki sargı birbiri ile çapraz yaptıktan sonra üstte bulunan sargı başın önüne doğru dolanır.
� Altta bulunan sargı ise, başın orta yönünde olmak üzere öne doğru alma kadar getirilir.
� Alında tekrar her iki sargı çapraz yapılarak arkaya doğru dolanır, alttaki sargı başın orta yönünde arkaya doğru ve ilk sargı bir miktar örtecek şekilde çekilir.
� Bu şekilde, sarım bitirilir, serbest uç önde kendi üzerine tutturulur

2- ÜÇGEN SARGILAR :

Bir metrekarelik bez ya da başörtü karşılıklı köşeleri üst üste gelecek şekilde katlandıktan sonra çapraz olarak kesilerek iki üçgen sargı meydana getirilir. Üçgen sargının en uzun kenarına taban, sivri olan ucuna tepe denir.

� Açık olarak (Göğüste, askıya almada)
� Geniş sargı halinde (Kaburga, köprücük, kol kırıklarında)
� Dar sargı halinde (Rulo sargıların yerine çene kırıklarında)

ÜÇGEN SARGILARIN UYGULAMA YERLERİ :
Baş sargısı : Üçgen sargının tabanını 5 cm. katlayın. Başın üst kısmına yerleştirin.
� Tabanın iki ucunu arkadan birbirine çapraz geçirin. Altında bağlayın.
� Sargının tepesini biraz çekiniz ve yukarı katlayıp iğneleyiniz. Başa bir cisim batmış ise; Cismi çıkarmadan, simitçik yapıp, cismin hareketini önleyiniz.
Simitçik (Simit yastık); Dar sargı 2-3 kez parmak üzerinden üst üste gelecek şekilde sarılıp, serbest kalan uç içten aynı yönde çevrilerek döndürülürse simit yastık elde edilir.

Omuz sargısı :

� Merkezi omuza gelmek üzere açık bir sargı kullanınız.
� Sargının tabanını 5 cm. Bükünüz.
� Tabanın uçlarını içten karşılıklı dolayınız. Dıştan bağlayınız.
� Bir üçgen sargı ile kolu askıya alınız.
� Tepeyi aşağıya döndürüp çengelli iğne ile bağlayınız.

Göğüs ve Karın sargısı :

� Vücudun önüne açık bir sargı koyunuz. Tepe altta kalacak. Taban koltuk altından geçecektir, Sargı üstte 5 cm. kadar kıvrılmalıdır.
� Tabanın uçlarını arkada bağlayınız.
� İkinci bir sargıyı, tepe yukarıda olmak üzere yine öne koyunuz. Taban kalça hizasında olmalı ve kıvrılmalıdır, Tepe birincisinin altına kıvrılmalı ve iğnelenmelidir.
� İkinci sargıda arkaya bağlanmalıdır.
� Birinci sargının tepesi üste ve yukarı kıvrılmalı ve iğnelenmelidir.

Kol askısı :

� Askıyı göğsün ön kısmına yerleştiriniz.
� El dirsekten biraz yukarıda olmak üzere bükünüz.
� Askının uçlarını askıya alınan kol tarafından camadan düğümü ile düğümleyiniz.
� Dirsekteki ucu ön tarafa bükünüz ve çengelli iğne ile iğneleyiniz.
� Askı çok büyükse kenarlarını bükünüz.

3- ÖZEL SARGILAR :

Bunlar özel amaçlarla kullanılan sargılardır. Bunlar arasında korseler, fıtık bağları, "T" Sargısı, kuyruklu sargı, çok kuyruklu sargılar, elastik sargılar ve alçı sargıları gibi çok çeşitli sargılar bulunmaktadır.