Çeşitli
nedenlerle vücut dokularının bütünlüğünün bozulması ya da bir
kısmının kaybına yara denir. Deri altına ulaşan kesikler büyük sinir,
kiriş ve damarları keserek kopmalarına, yoğun kanamalara sebep
olabilir. Kesici aletlerin sebep olduğu yaraların oluş biçimi ve
anatomik olarak gösterdiği özellikler yara zemininin rahatça
görülmesine olanak verir. Delici yaralarda ise yaranın eni ve boyu
çok küçüktür. Bu tür yaralar bazen ince-uzun kesici aletler, bazen
sivri dal ve çubuklar bazen de ateşli silahlar yol açar. Bıçak, şiş,
sivri cam gibi nesnelerle meydana gelen yaralanmalarda isabet alan
yere göre hani organın ne derece yaralandığını kestirme son derece
zordur. Yaralar iki şekilde görülebilir:
a. Açık yaralar b. Kapalı yaralar
Açık yaralar :
Deri yüzeyinde görülebilen yaralara açık yaralar denir.
� Sıyrık şeklindeki yaralar. � Kesik şeklindeki yaralar. �
Delici yaralar. � Ezici yara. � Yırtılma şeklindeki yaralar.
� Ateşli silah yaraları � Isırma yaraları. � Yanık
yaraları.
Kapalı yaralar :
Deri yüzeyinden görülmeyen, deri altı derin doku yaralanmalarına
kapalı yara denir. � Hematom � Ekimoz � Bül
YARALANMALARDA İLKYARDIM :
Yapılması gerekenler :
� Fışkıran tarzda kanayan kesiklerde hemen hastaneye gidin.
Hastaneye ulaşana kadar, yaranın üstüne temiz bir bez ile bastırmaya
devam edin. � Yaralıyı emniyetli bir yere alarak oturtunuz veya
yatırınız. � Varsa önce kanamayı durdurunuz. � Ellerinizi
sabunlu su ile yıkayınız. � Yara üzerindeki varsa giysileri
dikiş yerinden sökünüz veya kesiniz. � Yara çevresinde � varsa -
kılları temizleyiniz. � Yara üzerine pansuman koyduktan sonra
yaranın etrafını sabunlu su ile temizleyiniz ve yaraya değmeyecek
şekilde tentürdiyot sürünüz. � Yara kirli ise pansumanı kaldırıp,
yarayı merkezden, dış çevreye doğru ılık sabunlu su ile yıkayınız.
� Yara üzerine pansuman koyup, sargı bezi ile sarınız. �
Yaralı kısmın altına kalın karton v.b. koyup sararak tesbit ediniz,
dinlendiriniz. � Ağrıyı, şişliği ve morluğu önlemek için o
bölgeye havluya sarılı buz koyunuz. � Yara içinde batık cisimler
varsa, simitçik yapıp koyunuz ve sargı bezi ile sarınız. �
Yaralı extremite (kol, bacak, parmak vb.) yukarı kaldırılmalıdır.
� Damarları açan kesikleri için bir turnike uygulayın. �
Delici yaralanmalarda, batarak vücutta kırılmış delici cisimleri
yerinde bırakarak bir bandajla bölgeyi sargılayın ve doktora
başvurun. � Delici göğüs yaralanmalarında göğüs kafesindeki
deliği bantlarla hava ile irtibat etmesin diye kapatın ve acilen
hastayı hastaneye ulaştırın.
Yapılmaması gerekenler :
� Yara üzerine tentürdiyot ve benzen antiseptik sürmeyiniz. �
Kesilen yeri kesinlikle tütün, makine yağı, solvent gibi maddeler
sürmeyin. � Yara üzerine, yara tozu, pudra, merhem, kül, tütün
v.b. şeyler koymayınız. � Kesilen yeri mikrop bulaştıracak bir
yere değdirmeyin. � Yara üzerine pamuk koymayınız. � Yaraya
ve pansuman malzemesine el sürmeyiniz. � Sıcak kompres
uygulamayın. � Yaraya batan cismi çıkartmaya çalışmayın, bölgeyi
kalın bir bandajla sarın. � Kesik kısmı vücudun aşağısına doğru
sarkıtmayın.
|