A. Süheyl Ünver Nakışhanesi, bir geleneğin devamı olarak
halen İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp tarihi ve Deontoloji
Anabilim Dalı bünyesinde faaliyet gösteren bir sanat atölyesidir. Kurucusu ise
1933 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp fakültesi’nde tıp tarihi ve Deontoloji
Kürsüsü’nün banisi ve direktörü olan Ord. Prof. Dr. A. Süheyl Ünver’dir. Bu
büyük hocanın klasik Türk sanatlarını yeniden hayata geçirmek amacıyla Tıp
Tarihi Enstitüsü’nde 1957 yılında başlattığı sanat faaliyetleri, 1967 yılından
itibaren Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ndeki kürsüsünde 1985 yılının sonuna kadar
aralıksız olarak devam etmiştir.
Tıp öğreniminin yanısıra 1916-1923 yılları arasında
Medresetü’l Hattatin’e devam ederek bu okulu başarıyla tamamlayan Süheyl Ünver,
Türk tezyini sanatlarının bugünkü canlılığına ulaşmasında en büyük payı olan
kişilerin başında gelmektedir. 1935’lerde önce Tarihi Topkapı Sarayı
Nakışhanesi’ni ihya ederek burada yıllarca tezhip ve minyatür dalında öğrenci
yetiştirmiştir. 1936-1955 yılları arasında ise Güzel Sanatlar Akademisi’nin
Şark Tezyini Sanatları Bölümü’nde hocalık yapmıştır.
Bugün Türk klasik sanatlarında söz sahibi olan ve
ustalık mertebesine ulaşmış pek çok kişinin bu saha ile ilk tanışmaları
Ünver’in çevresinde gerçekleşmiştir. Türk sanatı ve kültürüne dair titizlikle
arşivlenmiş belgeler ile desen ve motif kaynaklarının tanıtıldığı derslerinde
Ünver, bu konulardaki nazari ve pratik bilgilerini öğrencilerine cömertçe
sunmuştur. Ünver, ayrıca, tezyini sanatlarımızın Türk ruhundan sapmayan
yeniliklerle devamı için temel kaideleri, eski kaynakları esas alan yeni desen
uygulamalarının yapılmasın önemini sürekli olarak vurgulamış, bu anlayış
içerisinde, kendi hazırladığı orijinal tasarımlar ile savunduğu bu fikrin aynı
zamanda öncülüğünü de yapmıştır.
Ünver’in, “iyi yetişmiş sanatkarlarımızın eski Türk
sanatının meşalesini ellerinde tuttukları müddetçe sönmeyeceklerine kani
bulunuyorum” yollu sözünü şiar edinen yetişkin öğrencileri, halen değişik
atölyelerdeki özverili çalışmalarıyla bu meşaleyi elden ele devretmektedirler.
Ünver’in kurduğu ekolün esas yuvası Cerrahpaşa atölyesinin aynı kürsüde devamı,
Tıp Tarihi ve Deontoloji Anabilim dalı Başkanı Prof. Dr. Nil Sarı ile çok
değerli çalışma arkadaşlarının engin teşvik ve destekleri sayesinde mümkün
olmuştur.
Süheyl Ünver’in vefatını izleyen 17 yıl içinde O2nun
artık bir ekol haline gelen sanat anlayışını sürdürme gayretlerimizin sonuçsuz
kalmadığının en önemli kanıtı, bu sahaya tevcih edilen ilgi ve üretilen eserler
olmuştur. Türk minyatür ve tezhip sanatının incelik ve ayrıntılarını tanımaya
ve öğrenmeye gelen kursiyerler ile bugün değerli yapıtlara imza atan
sanatçılardan oluşan bu huzurlu sanat yuvası artık geleneksel sanatımızı
günümüzde başarı ile temsil eden bir atölye niteliğindedir.
1987 yılından itibaren, fakültemizde açılan sergiler,
kürsümüz kurucusu Ord. Prof. Dr. Süheyl Ünver’i ölüm yıl dönümlerinde anma
amacı ile düzenlenen toplantılar ile aynı günde açılmakta ve 1992’den bu yana
da, Türk Süsleme Sanatları Kursu’na iki yıl süre ile devam edip başarılı
olanlara törenle aynı günde sertifika verilmektedir.
Nakışhanenin çalışmaları halen Gülbin Mesara’nın
başkanlığında İlhan Gökşen, Jale Yavuz ve Nusret Çolpan tarafından
yürütülmektedir.
Hazırlayan: Gülbin MESERA