|
Sağlık
Mevzuatı
-Yasa-
YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU
Kanun Numarası: 2547
Resmi Gazete
Tarih: 6.11.1981; Sayı: 17506
BİRİNCİ BÖLÜM
Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar
Amaç:
Madde 1 - Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili
amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim
kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş,
görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim,
araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer
personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde
düzenlemektir.
Kapsam:
Madde 2 - Bu kanun; yükseköğretim üst
kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı
birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.
Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı
yükseköğretim kurumlarıyla ilgili hususlar ayrı kanunlarla
düzenlenir.
Tanımlar:
Madde 3 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.)
Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde,
ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her
kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür.
b) Üst Kuruluşlar: Yükseköğretim Kurulu ve
Üniversitelerarası Kuruldur.
c) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/1 md.) Yükseköğretim
Kurumları: Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve
bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler,
yüksekokullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları ile
uygulama ve araştırma merkezleridir.
Yüksek teknoloji enstitüsü, özellikle teknoloji
alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim - öğretim,
üretim, yayın ve danışmanlık yapan, kamu tüzel kişiliğine ve
bilimsel özerkliğe sahip bir yükseköğretim kurumudur.
d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine
sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma,yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü,
yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir
yükseköğretim kurumudur.
e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir
yükseköğretim kurumudur.
f) Enstitü: Üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla
benzer ve ilgili bilim dallarında lisans üstü, eğitim -
öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir
yükseköğretim kurumudur.
g) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim
öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur.
h) Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı
yetiştiren bir yükseköğretim kurumudur.
ı) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik ara
insangücü yetiştirmeyi amaçlayan dört yarı yıllık eğitim -
öğretim sürdüren bir yükseköğretim kurumudur.
j) Uygulama ve Araştırma Merkezi: Yükseköğretim
kurumlarında eğitim öğretimin desteklenmesi amacıyla çeşitli
alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık
ve destek faaliyetleri için eğitim - öğretim, uygulama ve
araştırmaların sürdürüldüğü bir yükseköğretim kurumudur.
k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün
teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın
anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve
yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve
sanat dallarından oluşur. Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin
ortak derslerini vermek üzere rektörlüğe bağlı bölümler de
kurulabilir.
l) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli
öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim
yardımcılarıdır.
m) Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında görevli
profesör, doçent ve yardımcı doçentlerdir.
(1) Profesör: En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip
kişidir.
(2) Doçent: Doçentlik sınavını başarmış akademik unvana
sahip kişidir.
(3) Yardımcı Doçent: Doktora çalışmalarını başarı ile
tamamlamış, tıpta uzmanlık veya belli sanat dallarında
yeterlik belge ve yetkisini kazanmış, ilk kademedeki akademik
unvana sahip kişidir.
n) Öğretim Görevlisi: Ders vermek ve uygulama yaptırmakla
yükümlü bir öğretim elemanıdır.
o) Okutman: Eğitim - öğretim süresince çeşitli öğretim
programlarında ortak zorunlu ders olarak belirlenen dersleri
okutan veya uygulayan öğretim elemanıdır.
p) Öğretim Yardımcıları: Yükseköğretim kurumlarında,
belirli süreler için görevlendirilen, araştırma görevlileri,
uzmanlar, çeviriciler ve eğitim - öğretim planlamacılarıdır.
r) Ön Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yıllık
bir programı kapsayan ara insangücü yetiştirmeyi amaçlayan
veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir
yükseköğretimdir.
s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık
bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir.
t) Lisans Üstü: Yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık ve
sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere
ayrılır.
(1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik,
yüksek mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim
- öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan
bir yükseköğretimdir.
(2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans
veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre
bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört
yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın
sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretimdir.
(3) Tıpta Uzmanlık: Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp
doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı
amaçlayan bir yükseköğretimdir.
(4) Sanatta Yeterlik: Lisansa dayalı en az altı,yüksek
lisansa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve
orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne
sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan
doktora düzeyinde lisans üstü bir yükseköğretim eşdeğeridir.
u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim -
öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın
eğitimdir.
(1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin,eğitim - öğretim süresince
ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir
eğitim - öğretim türüdür.
(2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo,televizyon ve eğitim
araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim - öğretim türüdür.
(3) Dışarıdan Eğitim (Ekstern Eğitim): Yükseköğretimin
belirli dallarında, devam zorunluluğu olmaksızın sadece yarı
yıl içi ve sonu sınavlarına katılma zorunluluğu bulunan bir
eğitim - öğretim türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler ortak
zorunlu dersler ile gerekli görülen bazı dersleri, ilgili
yükseköğretim kurumlarınca mesai saatleri dışındaki uygun
saatlerde düzenlenecek derslerde alırlar.
(4) Yaygın Eğitim: Toplumun her kesimine ve değişik
alanlarda bilgi ve beceri kazandırma amacı güden bir eğitim -
öğretim türüdür.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç:
Madde 4 - Yükseköğretimin amacı:
a) Öğrencilerini;
(1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK
milliyetçiliğine bağlı,
(2) Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve
kültürel değerlerini taşıyan, Türk olmanın şeref ve
mutluluğunu duyan,
(3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan,
aile, ülke ve millet sevgisi ile dolu,
(4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve
sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getiren,
(5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya
görüşüne sahip, insan haklarına saygılı,
(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli
ve sağlıklı şekilde gelişmiş,
(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve
ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve
mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve
genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,
b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir
bütün olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla;
ekonomik,sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve
hızlandıracak programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın
yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini
sağlamak,
c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel
çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim
verilerini yaymak,ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek
olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak
suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek,
evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır.
Ana ilkeler:
Madde 5 - Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler"
doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir:
a) Öğrencilere,ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri
doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı hizmet bilincinin
kazandırılması sağlanır.
b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı,kendimize
has şekil ve özellikleri ile evrensel kültür içinde korunarak
geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği
kuvvetlendirici ruh ve irade gücü kazandırılır.
c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim -
öğretim dalları ile amaçları gözetilerek eğitim - öğretimde
birlik ilkesi sağlanır.
d) Eğitim - öğretim plan ve programları, bilimsel ve
teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve
uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir.
e) Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak
önlemler alınır.
f) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/2 md.) Üniversiteler ile
yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte,
enstitü ve yüksekokullar, kalkınma plan ve programlarının ilke
ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması
çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi
üzerine kanunla kurulur.
g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı
yüksekokullar,Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara
göre Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.
h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi,
verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda
yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin
açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında
yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü -
eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime
ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim
politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri
doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının
karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi
de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.
ı) (Değişik : 29/5/1991 - 3747/1 md.) Yükseköğretim
kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili,
yabancı dil zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak
koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki
derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı
yıl olarak programlanır ve uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Üst Kuruluşlar
Yükseköğretim Kurulu:
Madde 6 - (Değişik: 2/12/1987 - KHK - 301/1 md.)
a. Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen
ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu
kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde
özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur.
Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu,Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi ile gerekli planlama, araştırma,
geliştirme, değerlendirme,bütçe, yatırım ve koordinasyon
faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.
b. Yükseköğretim Kurulu;
(1) Cumhurbaşkanı tarafından, rektörlük ve öğretim
üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek
suretiyle seçilen yedi,
(2) (Değişik: 23/12/1988 - KHK - 351/13 md.) Bakanlar
Kurulunca temayüz etmiş üst düzeydeki Devlet görevlileri veya
emeklileri arasından, (hakim ve savcı sınıfından olanlar için
Bakanlığın ve kendilerinin muvafakatı alınmak kaydıyla)
seçilen yedi,
(3) Genelkurmay Başkanlığınca seçilen bir,
(4) (İptal:Ana.Mah.'nin 14/5/1997 tarih ve E.1997/21,
K.1997/48 sayılı Kararı ile)
(5) Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi olmayan
profesör öğretim üyelerinden seçilen yedi,
kişiden oluşur.
(2),(3),(...) (1) ) ve (5) inci bentlere göre
seçilenlerin üyelikleri Cumhurbaşkanının onayı ile kesinleşir.
Bu bentlerde belirtilenlerin seçimleri bir ay
içinde,Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmayanların yerine yeni
adayların seçimleri ise iki hafta içinde yapılmadığı takdirde,
Cumhurbaşkanınca doğrudan atama yapılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olanlardan üyeliğe
seçilenlerin kurumlarıyla ilişkileri devam eder.
Kurul üyeliğinin süresi dört yıldır. Dört yıllık görev
süresi biten üyeler ile herhangi bir sebeple Kuruldan
ayrılanların yerine yeniden dört yıl süreyle seçim ve atama
yapılır. Süreleri sona eren üyelerin Kurula yeniden
seçilmeleri mümkündür.
c. Yükseköğretim Kurulu Organları;Genel Kurul,Başkan ve
Yürütme Kurulu'ndan ibarettir.
Yükseköğretim Genel Kurulu,yukarıdaki (b) fıkrasında
yazılı kişilerden oluşur. Genel Kurul her yarı yılda en az üç
defa toplanır. Başkanın çağrısı veya üyelerin en az üçte
birinin yazılı isteği üzerine olağanüstü toplantılar
yapılabilir.
Cumhurbaşkanı, Kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
bir Başkan seçer. Kanun ve yönetmelik hükümleriyle
Yükseköğretim Genel Kurulu ve Yürütme Kurulu kararlarının
uygulanmasından sorumlu olan Başkan, Kurulu temsil eder,
seçimi Kurula verilen akademik personelin ve diğer kişilerin
atamalarını yapar.
Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı,gerekli gördüğü
hallerde,Kurula katılır ve başkanlık eder.
Yürütme Kurulu,Başkan dahil dokuz kişiden oluşur.Yürütme
Kuruluna katılacak olan ve Genel Kurul üyeleri arasından
seçilecek iki başkan vekilinden biri Kurul Başkanınca;diğeri
ise Genel Kurul tarafından seçilir. Genel Kurulca Yürütme
Kuruluna katılacak diğer altı üyenin ikisi 6 ıncı maddenin (b)
fıkrasının (1) inci bendinde;ikisi aynı fıkranın (2),(3)
(...)(2) üncü bendlerinde;ikisi ise aynı fıkranın (5) inci
bendinde belirtilen üyeler arasından seçilir. (Ek: 23/12/1988
- KHK - 351/13 md.) Hakim ve savcı sınıfından olan üye,
Yürütme Kurulu üyeliğine seçilemez.
Başkan, Yükseköğretim Genel Kurulu ile Yürütme Kurulu'na
başkanlık eder. Başkanın yokluğunda, Başkanın görevlendirdiği
başkan vekillerinden biri Başkana vekalet eder.
Genel Kurul, Yükseköğretim Kanunu ile kendisine verilen
görevlerden, Yüksek öğretimin planlanması, düzenlenmesi,
yönetilmesi ve denetlenmesi, yönetmeliklerin hazırlanması,
yükseköğretim üst kuruluşlarıyla, üniversitelerce hazırlanan
bütçelerin tetkik ve onaylanması ile rektörlüklere aday
gösterme dışında kalan yetki ve görevlerinden uygun gördüğü
bölümleri Yürütme Kuruluna devredebilir.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun toplantı nisabı ondört,
Yürütme Kurulu'nun toplantı nisabı ise altıdır.Genel Kurul ile
Yürütme Kurulu'nda kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu
ile alınır. Oylamalarda eşitlik olması halinde, Başkanın oyu
iki sayılır.
d. Yürütme Kurulu'nun Başkan ve Üyelerinin ücretleri 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa göre en yüksek Devlet
memuruna ödenen aylık (ek gösterge, yan ödeme ve her çeşit
tazminatlar dahil) iki katını geçmemek üzere Bakanlar
Kurulu'nca tesbit edilir. Yürütme Kurulunda görev alanlara
ayrıca kamu kurumlarınca ücret ödenmez. Emekli olanların ise
emekli aylıklarının ödenmesine devam olunur. Yürütme
Kurulu'nda görev alan kamu personelinin her türlü özlük
hakları saklı kalır ve aylıksız izinli sayılırlar.
Yükseköğretim Genel Kurulunun Yürütme Kurulu dışında
kalan üyelerine ödenecek toplantıya katılma ücreti (huzur
hakkı), her toplantı için devlet memur aylıkları kat sayısının
(4000) rakamı ile çarpımı sonucunda bulunacak meblağdır.
Ancak, bir yılda onikiden fazla toplantıya katılma ücreti
(huzur hakkı) ödenemez.
e. Yürütme Kurulu üyeleri sürekli görev yaparlar. Kurul
Başkanı ve Yürütme Kurulu üyeleri; kamu yararına çalışan
dernek ve kurumlar ile vakıflar ve bunların kurmuş olduğu
kurum ve kuruluşlarda herhangi bir ücret almadan görev yapma
ve Bakanlar Kurulunca verilecek geçici görevler dışında
herhangi bir kamu kuruluşunda ve özel kuruluşlarda
çalışamazlar.
Bakanlar Kurulunca görevlendirme dışında herhangi bir
nedenle bir yıl içinde yıllık izin, hastalık ve mazeret
izinleri hariç bir ay hizmete devam etmeyen Yürütme Kurulu
üyeleri görevlerinden ayrılmış sayılırlar.
f. Yükseköğretim Kurulunun,asli görevleri ile ilişkileri
kesilmeyen üyeleri hariç, diğer üyeleri, seçim ve göreve
devamlarında, kanunlarda öngörülen yaş haddine tabi
değildirler.
Yükseköğretim Kurulunun görevleri:
Madde 7 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/3 md.)
Yükseköğretim Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç,
hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi,
eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve
yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim
elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için
kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis
edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili
bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında
bulundurmuk,
b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen
amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici,
bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve
koordinasyonu sağlamak,
c) Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde
sürdürülmesi için büyümenin sınırlarını tespit etmek ve yaz
öğretimi, gece öğretimi, ikili öğretim gibi tedbirler almak,
d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri
doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde;
(1) Yeni üniversite kurulmasına ve gerektiğinde
birleştirilmesine ilişkin önerilerini veya görüşlerini Milli
Eğitim Bakanlığına sunmak,
(2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul
açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak
doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı
kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
Yükseköğretim kurumları içinde bölüm,anabilim ve anasanat
dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması,
birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek
yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri
kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden
gelecek öneriler üzerine karar vermek,
Eğitim - öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar
dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar
başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden gelecek
önerilere göre veya doğrudan karar verip uygulatmak,
(3) Bakanlıklar tarafından kurulacak yükseköğretim
kurumlarının kuruluş, amaç ve esaslarını inceleyerek
görüşlerini ilgili makama sunmak,
e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğretim
programlarının asgari ders saatlerini ve
sürelerini,öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve
yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına
ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini
alarak tespit etmek,
f) Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim - öğretim
programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma
faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve
benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili
hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve
yardımcı doçent kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek,
g) Her yıl üniversitelerin verecekleri faaliyet
raporlarını inceleyerek değerlendirmek; üstün başarı
gösterenlerle, yeterli görülmeyenleri tespit etmek ve gerekli
önlemleri almak,
h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul
edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini
tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve
öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki
yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin
seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,
ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte
imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak,
j) Her eğitim - öğretim programında öğrencilerden
alınacak harca ait ilgili yükseköğretim kurumlarının
önerilerini inceleyerek karara bağlamak,
k) Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce
hazırlanan bütçeleri tetkik ve onayladıktan sonra Milli Eğitim
Bakanlığına sunmak,
l) Rektörlerin disiplin işlemlerini kovuşturmak ve karara
bağlamak, öğretim elemanlarından bu Kanunda öngörülen
görevleri yerine getirmekte yetersizliği görülenler ile bu
Kanunla belirlenen yükseköğretimin amaç, ana ilkeleri ve
öngördüğü düzene aykırı harekette bulunanları rektörün önerisi
üzerine veya doğrudan, normal usulüne göre, yükseköğretim
kurumları ile ilişkilerini kesmek veya denenmek üzere başka
bir yükseköğretim kurumuna atamak,
m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli
komiteler ve çalışma grupları kurmak,
n) Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan
üniversitelere gelişmiş üniversitelerin eğitim - öğretim ve
eleman yetiştirme alanlarında yapacağı katkıyı gerçekleştirmek
için gelişmiş üniversiteleri görevlendirmek ve bu konudaki
uygulama esaslarını tespit etmek,
o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim
kurumlarının bu Kanun hükümlerine göre açılması hususundaki
görüş ve önerilerini Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, bu
kurumlara ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve bunları
gözetmek, denetlemek,
p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön
lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit
etmek,
r) Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
Madde 8 -
a. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu
adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını
ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında
bulunduran, Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
b. Kuruluş ve İşleyişi:
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
(1) Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilecek beş
profesör üyeden,
(2) Yargıtay,Danıştay ve Sayıştay tarafından gösterilecek
üçer aday arasından Yükseköğretim Kurulu tarafından seçilip
önerilecek birer üyeden,
(3) Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca
seçilecek birer üyeden,
oluşur.
Bu suretle tespit edilen Yükseköğretim Denetleme Kurulu
üyelerinin atanmaları, cari usullere göre yapılır.
Yükseköğretim Denetleme Kurul Başkanı, bu kurul üyeleri
arasından Yüksek öğretim Kurulu Başkanı tarafından atanır.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilen üyenin görev süresi
iki, diğerlerinin ise altı yıldır. Genelkurmay Başkanlığınca
seçilen üye, diğer özlük hakları saklı kalmak kaydı ile
maaşsız izinli sayılır. Diğer üyelerin kurumları ile
ilişikleri kesilir, Kurul üyelerinin yaş haddi öğretim
üyelerinde olduğu gibidir.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilenin dışındaki üyelerin
üçte biri her iki yılda bir yenilenir. Süreleri sona eren
üyelerin yeniden seçilmeleri mümkündür. Herhangi bir nedenle
üyeliğin normal süreden önce sona ermesi halinde, eski üyenin
kalan süresini tamamlamak üzere aynı statüde yenisi seçilir.
Kurul üyelerinin ücretleri, Yükseköğretim Kurulu
üyelerine ödenen ücreti geçmeyecek şekilde Bakanlar Kurulunca
tespit edilir. Emekli olarak seçilenlerin emekli maaşlarının
ödenmesine devam edilir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri, Bakanlar Kurulu
ve Yükseköğretim Kurulu tarafından verilen istisnai geçici
görevler dışında hiç bir kamu kuruluşu veya özel kuruluşta
ücretli ve ücretsiz çalışamazlar. Üyelerden geçici
görevlendirme dışında herhangi bir nedenle bir yıl içinde,
yıllık izin hariç, toplam üç ay hizmete devam etmeyenler
kuruldan ayrılmış sayılır.
(Ek: 17/8/1983 - 2880/4 md.) Yükseköğretim Denetleme
Kurulu üyelerinden görev süreleri sona ereceklerin yerine
seçimler Eylül ayında yapılır ve atanan üyeler seçimi izleyen
Ocak ayı başında göreve başlarlar.
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri:
Madde 9 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/5 md.)
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarında, eğitim - öğretim ve diğer
faaliyetlerin bu Kanunda belirtilen amaca ve ana ilkelere
uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara göre
ve onun adına denetlemek,
b) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından bu Kanunun 53
üncü maddesine göre istenen soruşturmaları yapmak,
c) Yükseköğretim Kurulu tarafından bu Kanuna göre
verilecek diğer görevleri yapmaktır.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi:
Madde 10 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/6 md.)
Kuruluş, işleyiş ve görevleri:
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Yükseköğretim
Kurulunun tespit ettiği esaslar çerçevesinde yükseköğretim
kurumlarına öğrenci alınması amacıyla sınavları hazırlayan ve
yapan, öğrenci isteklerini de gözönünde tutarak Yükseköğretim
Kurulunun tespit ettiği esaslara göre değerlendiren, öğrenci
adaylarının yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmesini
sağlayan ve bu faaliyetlerle ilgili araştırmaları ve diğer
hizmetleri yapan Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi,yükseköğretim
kurumlarının isteği üzerine yükseköğretim kurumlarına anket,
doçentlik sınavları dahil her düzeyde sınav ve değerlendirme
ile öğrenci kayıt işlemlerini ve Yükseköğretim Kurulunca
verilecek diğer işleri yapar.
Merkez, bu hizmetleri ücret veya bedel karşılığı yapar.
Toplanan ücret veya bedeller Yükseköğretim Kurulu Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Fonunda toplanır. Fonun ita amiri
Yükseköğretim Kurulu Başkanıdır. Bu fon öğrenci seçme ve
yerleştirme hizmetleri için kullanılır. Fondan yapılacak
harcamalarda ve diğer mali hususlarda döner sermaye ile ilgili
esaslar uygulanır. Fonun yönetim, işletme ve denetim esasları
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir. Her yıl sonunda fondan
artan meblağ gelecek yılın fon hesabına aktarılır.
Üniversitelerarası Kurul:
Madde 11 -
a. Kuruluş ve işleyişi:
Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri,
Genelkurmay Başkanlığının Silahlı Kuvvetlerden dört yıl için
seçeceği bir profesör ile her üniversite senatosunun o
üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur.
Rektörler, Üniversitelerarası Kurula, bir yıl süre
ile,üniversitelerin Cumhuriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine
göre, sıra ile, başkanlık yaparlar.
Kurul,çalışmalarını kolaylaştırmak ve
üniversitelerarasında ve uluslararası yükseköğretim kurumları
ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici
birimler ve komisyonlar kurabilir. Bu birim ve komisyonların
teşkil ve çalışma esasları Üniversitelerarası Kurulca
belirlenir.
Kurul, en az yılda iki defa,aksi kararlaştırılmadıkça
başkanın bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır
ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim Bakanlığına,
Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir.
Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı
gerekli gördüğü hallerde Kurulun toplantılarına katılabilir.
b. Görevleri
Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup
aşağıdaki görevleri yapar: (1) Yükseköğretim planlaması
çerçevesinde,üniversitelerin eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları
değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere
önerilerde bulunmak,
(2) Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu
kararları doğrultusunda üniversitelerin öğretim üyesi
ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif etmek,
(3) Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim -
öğretim,bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili
yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek,
(4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da
üniversitelere veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim
kurumlarının eğitim - öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler
arasında uyum sağlamak,
(5) Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt
dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük
ünvanlarını değerlendirmek,
(6) Doçentlik sınavlarını düzenlemek ve ilgili yönetmelik
gereğince doçent adaylarının yayın ve araştırmalarının
değerlendirilmesi ve doçentlik sınavı ile ilgili esasları
tespit etmek ve jürileri seçmek,
(7) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükseköğretim Kurumları
Yükseköğretim Kurumlarının görevleri:
Madde 12 - Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun
olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri;
a) Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan
bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları
ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli
düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve
danışmanlık yapmak,
b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel,
verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim
politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile
Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar
doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda
insangücü yetiştirmek,
c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu
oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer
araçlarla yaymak,
d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun
özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında
eğitilmesini sağlamak,
e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik
yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren
sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu
kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve
araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak
ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları
sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,
f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün,
yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara
katkıda bulunacak önlemleri almak,
g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve
ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve
bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve
sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi,
üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak,
uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla
işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici
önerilerde bulunmak,
h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak,
yaygınlaştırmak,
ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim -
öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini
kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin
geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır.
Üniversite Organları
Rektör:
Madde 13 -
a) (Değişik birinci paragraf: 1/7/1992 - 3826/1
md.) Devlet Üniversitelerinde rektör, profesör akademik
unvanına sahip kişiler arasından görevdeki rektörün çağrısı
ile toplanacak üniversite öğretim üyeleri tarafından seçilecek
adaylar arasından Cumhurbaşkanınca atanır. Rektörün görev
süresi 4 yıldır. Süresi sona erenler aynı yöntemle yeniden
atanabilirler. Ancak iki dönemden fazla rektörlük yapılamaz.
Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü
tüzelkişiliğini temsil eder. Rektör adayı seçimleri gizli oyla
yapılır. Oy veren her öğretim üyesi oy pusulasına yalnız bir
isim yazabilir. Birinci toplantıda öğretim üyelerinin en az
yarısının hazır bulunması şarttır. Bu sağlanamadığı takdirde
toplantı 48 saat ertelenir ve nisap aranmaksızın seçime
geçilir. Bu toplantıda en çok oy alan 6 kişi aday olarak
seçilmiş sayılır, bunlardan Yükseköğretim Kurulunun seçeceği 3
kişi atanmak üzere Cumhurbaşkanına sunulur. Vakıflarca kurulan
üniversitelerde rektör adaylarının seçimi ve rektörün atanması
ilgili mütevelli heyet tarafından yapılır.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak
atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi
aranmaz.
Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere,
üniversitenin aylıklı profesörleri arasından en çok üç kişiyi
rektör yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2 /1/1990 - KHK - 398/1
md.; Aynen Kabul: 7/3/1990 - 3614/1 md.) Ancak, merkezi
açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde, gerekli hallerde
rektör tarafından beş rektör yardımcısı seçilebilir.
Rektör yardımcıları, rektör tarafından beş yıl için
atanır.
Rektör,görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından
birisini yerine vekil bırakır. Rektör görevi başından iki
haftadan fazla uzaklaştığında Yükseköğretim Kuruluna bilgi
verir. Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir rektör
atanır.
b) Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Üniversite kurullarına başkanlık etmek,yükseköğretim
üst kuruluşlarının kararlarını uygulamak, üniversite
kurullarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak ve
üniversiteye bağlı kuruluşlar arasında düzenli çalışmayı
sağlamak,
(2) Her eğitim - öğretim yılı sonunda ve gerektiğinde
üniversitenin eğitim- öğretim, bilimsel araştırma ve yayım
faaliyetleri hakkında Üniversitelerarası Kurula bilgi vermek,
(3) Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve
kadro ihtiyaçlarını, bağlı birimlerinin ve üniversite yönetim
kurulu ile senatonun görüş ve önerilerini aldıktan sonra
hazırlamak ve Yükseköğretim Kuruluna sunmak,
(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan
kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer
personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni
görevler vermek,
(5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli
üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
(6) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin
rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde,
öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında,
gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, eğitim -
öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet
kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda planlanıp
yürütülmesinde, bilimsel ve idari gözetim ve denetimin
yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında,
takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında
birinci derecede yetkili ve sorumludur.
Senato:
Madde 14 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Senato,rektörün
başkanlığında, rektör yardımcıları, dekanlar ve her fakülteden
fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi
ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden
teşekkül eder.
Senato,her eğitim - öğretim yılı başında ve sonunda olmak
üzere yılda en az iki defa toplanır.
Rektör gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya
çağırır.
b. Görevleri: Senato,üniversitenin akademik organı
olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak,
(2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve
yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek,
(3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete'de yayınlanarak
yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri
ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak,
(4) Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve
takvimini inceleyerek karara bağlamak,
(5) Bir sınava bağlı olmayan fahri akademik ünvanlar
vermek ve fakülte kurullarının bu konudaki önerilerini karara
bağlamak,
(6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve
yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları
inceleyerek karara bağlamak,
(7) Üniversite yönetim kuruluna üye seçmek,
(8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Üniversite Yönetim Kurulu:
Madde 15 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu;
rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik
öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca
dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşur.
Rektör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır.
Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu
toplantılarına katılabilirler.
b. Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari
faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının
uygulanmasında, belirlenen plan ve programlar doğrultusunda
rektöre yardım etmek,
(2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını
sağlamak; üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate
alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek
ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe sunmak,
(3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği
konularda karar almak,
(4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının
kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara
bağlamak,
(5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Organları
Dekan:
Madde 16 -
a. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/2 md.) Atanması: Fakültenin
ve birimlerinin temsilcisi olan dekan, rektörün önereceği,
üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından
Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilir ve normal usul
ile atanır. Süresi biten dekan yeniden atanabilir.
Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere
fakültenin aylıklı öğretim üyeleri arasından en çok iki kişiyi
dekan yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2/1/1990 - KHK - 398/2
md.; Değiştirilerek Kabul: 7/3/1990 - 3614/2 md.) Ancak
merkezi açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde,gerekli
hallerde açıköğretim yapmakla görevli fakültenin dekanı
tarafından dört dekan yardımcısı seçilebilir.
Dekan yardımcıları, dekanca en çok üç yıl için atanır.
Dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından
biri vekalet eder. Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse
yeni bir dekan atanır.
b. Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte
kurullarının kararlarını uygulamak ve fakülte birimleri
arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
(2) Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin
genel durumu ve işleyişi hakkında rektöre rapor vermek,
(3) Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi
ile birlikte rektörlüğe bildirmek, fakülte bütçesi ile ilgili
öneriyi fakülte yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra
rektörlüğe sunmak,
(4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli
üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
(5) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin
rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde
gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere
gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğretim,
bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir
şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve
denetiminin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve
sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede
sorumludur.
Fakülte Kurulu:
Madde 17 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte kurulu,dekanın
başkanlığında fakülteye bağlı bölümlerin başkanları ile varsa
fakülteye bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden ve üç yıl
için fakültedeki profesörlerin kendi aralarından seçecekleri
üç, doçentlerin kendi aralarından seçecekleri iki, yardımcı
doçentlerin kendi aralarından seçecekleri bir öğretim
üyesinden oluşur.
Fakülte kurulu normal olarak her yarı yıl başında ve
sonunda toplanır.
Dekan gerekli gördüğü hallerde fakülte kurulunu
toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ
olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakültenin, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları,
plan,program ve eğitim - öğretim takvimini kararlaştırmak,
(2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek,
(3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Yönetim Kurulu:
Madde 18 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu,
dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği
üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur.
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır.
Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma
grupları, eğitim - öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve
bunların görevlerini düzenler.
b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari
faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği
esasların uygulanmasında dekana yardım etmek,
(2) Fakültenin eğitim - öğretim, plan ve programları ile
takvimin uygulanmasını sağlamak,
(3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını
hazırlamak,
(4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün
işlerde karar almak,
(5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve
çıkarılmaları ile eğitim - öğretim ve sınavlara ait işlemleri
hakkında karar vermek,
(6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Enstitüler
Organlar:
Madde 19 -
a. Enstitünün organları, enstitü müdürü, enstitü kurulu
ve enstitü yönetim kuruludur.
b. Enstitü müdürü,üç yıl için ilgili fakülte dekanının
önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı
enstitülerde bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır.
Süresi biten müdür tekrar atanabilir.
Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları
arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde
yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir.
Enstitü müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan
görevleri enstitü bakımından yerine getirir.
c. Enstitü kurulu, müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları ve enstitüyü oluşturan ana bilim dalı
başkanlarından oluşur.
d. Enstitü yönetim kurulu, müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları, müdürce gösterilecek altı aday arasından enstitü
kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden
oluşur.
e. Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla
fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri
enstitü bakımından yerine getirirler.
Yüksekokullar
Organlar:
Madde 20 -
a. Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü,
yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kuruludur.
b. Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte
dekanının önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe
bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan rektör tarafından
yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları
arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde
yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir.
Yüksekokul müdürü,bu kanun ile dekanlara verilmiş olan
görevleri yüksekokul bakımından yerine getirir.
c. Yüksek okul kurulu, müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları ve okulu oluşturan bölüm veya ana bilim dalı
başkanlarından oluşur.
d. Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında,
müdür yardımcıları ile müdürce gösterilecek altı aday
arasından yüksekokul kurulu tarafından üç yıl için seçilecek
üç öğretim üyesinden oluşur.
e. Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu,bu
kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş
görevleri yüksekokul bakımından yerine getirirler.
Bölüm:
Madde 21 - Bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı
veya benzer nitelikte eğitim - öğretim yapan birden fazla
bölüm bulunamaz.
Bölüm, bölüm başkanı tarafından yönetilir.
Bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı
takdirde doçentleri, doçent de bulunmadığı takdirde yardımcı
doçentler arasından fakültelerde dekanca, fakülteye bağlı
yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine dekanca, rektörlüğe
bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine rektörce üç yıl
için atanır. Süresi biten başkan tekrar atanabilir.
Bölüm başkanı, görevi başında bulunamayacağı süreler için
öğretim üyelerinden birini vekil olarak bırakır.
Herhangi bir nedenle altı aydan fazla ayrılmalarda, kalan
süreyi tamamlamak üzere aynı yöntemle yeni bir bölüm başkanı
atanır.
Bölüm başkanı, bölümün her düzeyde eğitim - öğretim ve
araştırmalarından ve bölüme ait her türlü faaliyetin düzenli
ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Öğretim Elemanları
Öğretim üyelerinin görevleri:
Madde 22 -
a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve
ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü
düzeylerde eğitim - öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve
yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek,
b. Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve
yayımlar yapmak,
c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre,
belirli günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli
konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler
doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek,
d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine
getirmek,
e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yardımcı Doçentliğe atama:
Madde 23 -
a. Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı
doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan
edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan,
rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o
birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere
üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her
biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür
kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra
önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır.
(Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/1 md.) Yardımcı doçentler
bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler
için en çok 12 yıla kadar atanabilirler. Her atama süresi
sonunda görev kendiliğinden sona erer.
b. Yardımcı doçentliğe atanmada aranacak şartlar:
(1) Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilecek belli sanat dallarının birinde
yeterlik kazanmış olmak,
(2) Fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim
kurullarınca, biri o dilin öğ- retim üyesi olmak üzere
seçilecek üç kişilik bir jüri tarafından; sınava girenin kendi
bilim alanında Türkçeden yabancı dile, yabancı dilden Türkçeye
150 - 200 kelimelik bir çeviriyi kapsayan yabancı dil sınavını
başarmak.
c. (Mülga: 12/8/1986 - KHK 260/7 md.)
Doçentlik sınavı:
Madde 24 -
a. Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca yılda bir
kere açılır.
Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası
Kurulun tespit edeceği tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula
gerekli belge ve yayınlar ile birlikte başlıca bilim dalı ile
uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek başvururlar.
Üniversitelerarası Kurul bilim konularını da dikkate alarak
Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atama YÖnetmeliğine göre üç
veya beş kişilik bir jüri tespit eder. Bu jüri eserleri
inceleyip, adayı sözlü veya gerektiğinde ayrıca pratik ve
uygulamalı sınava tabi tutar ve bir raporla, başarılı
olanlara, ilgili konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim
alanının doçentlik yetkisini verir.
b) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/9 md.) Doçentlik sınavına
katılabilmek için:
(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya
tıpta uzmanlık ünvanını veya Üniversitelerarası Kurulun
önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli
sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
(2) Orijinal bilimsel araştırma ve yayınlar yapmış olmak,
(3) Üniversitelerarası Kurulca merkezi sistemle
hazırlanacak bir yabancı dil imtihanını başarmış olmak,
Gerekir.
Yukarıdaki (3) üncü bent gereğince yapılacak yabancı dil
sınavının, adayın bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmaz.
Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar bu sınavı başka
bir yabancı dilde vermek zorundadırlar.
Doçentliğe atama:
Madde 25 -
a) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/10 md.) Bir üniversite
biriminde açık bulunan doçentlik kadrosu, rektörlükçe,
isteklilerin başvurması için kadroların devamlı veya kısmi
statüleri belirtilerek ilan edilir. Müracaat eden adayların
durumlarını incelemek üzere rektör tarafından varsa biri
ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından
olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler, adaylar
hakkında ayrı ayrı mütalaalarını rektöre bildirirler. Rektör,
bu mütalaalara dayanarak, üniversite yönetim kurulunun
görüşünü de aldıktan sonra atamayı yapar.
b. Doçentliğe atamada aşağıdaki şartlar aranır:
(1) Doçentlik unvanını almış olmak,
(2) (Mülga: 12/8/1986 - KHK 260/7 md.)
Profesörlüğe yükselme ve atama:
Madde 26 -
a. Profesörlüğe yükseltilmede;
(1) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/11 md.) Doçentlik unvanını
aldıktan sonra en az beş yıl, açık bulunan profesörlük kadrosu
ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak,
(2) İlgili bilim alanında uygulamaya yönelik çalışmalar
ve uluslararası düzeyde orijinal yayınlar yapmış olmak,
(3) Bir profesörlük kadrosuna atanmış olmak,
Gerekir.
Yukarıda (2) nci bentteki yayınlardan birisi başlıca
araştırma eseri olarak belirtilir.
b. (Değişik : 29/5/1991 - 3747/3 md.) Profesörlük
kadrosuna atama,
(1) Açık profesörlük kadrosuna yukarıdaki şartları haiz
doçentlerle, başka üniversitelerde en az 2 yıl hizmet etmiş
profesörler atanabilirler.
(2) Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde
profesörlük kadroları boşaldığında, rektörler boşalan
kadroları ve o kadro ile ilgili olarak adaylarda aranacak
nitelikleri, kadronun devamlı veya kısmi statüde olduğunu da
belirterek ilan ederler.
(3) Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını
ve bilimsel niteliklerini tespit etmek için üniversite veya
yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka
üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak
üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili en az beş
profesör seçilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak
üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla
aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları gözönünde
tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.
Yabancı ülkelerde alınan doçentlik ünvanı:
Madde 27 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/12 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya
sanat dallarında belirli süre çalıştıktan sonra yabancı
ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisini almış olanlardan,
en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki
öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu
unvanlarının Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası
Kurul kararıyla olur. Bunun için başvuran adayın çalıştığı
yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun,Türk yükseköğretim
kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca
belirlenmesi gerekir.
Yabancı ülkelerde alınan profesörlük ünvanı:
Madde 28 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/13 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya
sanat dallarında belirli süre çalıştıktan sonra yabancı
ülkelerde profesörlük unvanını veya yetkisini almış olanlardan
en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerde öğretim
ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu unvanlarının
Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul
kararıyla olur. Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı
ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk yükseköğretim kurumu
düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi
gerekir.
Unvanların korunması:
Madde 29 - Öğretim üyeleri, bu kanunda yazılı
hükümler dışında kazanmış oldukları akademik unvanlardan
yoksun bırakılamazlar.
Başka bir işe geçmek,emekli olmak veya çekilmek ya da
işten çekilmiş sayılmak yoluyla öğretim görevinden ayrılanlar,
akademik unvanlarını taşıyabilirler. Ancak profesörlük,
doçentlik veya yardımcı doçentlik unvanlarını kazananlar her
unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl
görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki
çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar.
Emeklilik yaş haddi:
Madde 30 - Öğretim üyelerinin görevleri ile
ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını
doldurdukları tarihtir.
Öğretim görevlileri:
Madde 31 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/14 md.)
Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı
birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi
bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve
uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları
için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile
tananmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile
görevlendirilebilirler. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim
kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların,
rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri
üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, öğretim üye
yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya
kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli
olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına
öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu
süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi
bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde
aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda
görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları
mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır.
Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde
sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir.
Okutmanlar:
Madde 32 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/15 md.)
Okutmanlar, ilgili kurumların görüşü alınarak
fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanların,
rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürün önerisi
ve rektörün onayı ile süreli veya sürekli olarak atanırlar;
atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.
Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama
usulü uygulanır.
Öğretim Yardımcıları
Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim -
öğretim planlamacıları:
Madde 33 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/16 md.)
a) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/3 md.) Araştırma
görevlileri,yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma,
inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca
verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır.
Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının
önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya
konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı
ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile
atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona
erer.
Lisans üstü eğitim - öğretim için yurt dışına
gönderilecek araştırma görevlileri ile ilk defa bu amaçla bu
göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve diğer hususlar
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/23 md.;İptal:ana.Mah'nin
5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden
düzenleme:18/5/1994-KHK-527/16 md.) Lisansüstü eğitim -
öğretim için yurtdışına gönderilecek araştırma görevlileri
hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm uygulanmaz.
Bu gibilerin öğrenim ücretleri ve yollukları dahil her çeşit
sosyal ve diğer giderleri bağlı bulundukları üniversitelerin
personel giderleri içerisinde açılacak özel tertipden ödenir.
Lisansüstü eğitim - öğretim için yurt dışına gönderilen
araştırma görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve (Burslu
gidenlerin biryılı aşan süreleri ile şahsen özel burs sağlayan
ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine
aylıksız izin verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer
her türlü ödemelerin kanuni kesintilerin sonra kalan net
tutarının % 6O'ını kurumlarından alırlar. Bunlardan
kurumlarınca gönderilenlere,1416 sayılı Ecnebi Memleketlere
Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı
ülkede bulunan öğrencilere verilen tahsisat tutarında ayrıca
ödeme yapılır. Burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu
miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine
ayrıca ödenir.Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime
başlayabilmeleri için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır.
Kitap ve kırtasiye bedelleri ile diğer eğitim ve öğretim
giderlerini karşılamak için her yıl Mart ve Eylül aylarında
iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıkları tutarında ek
ödenek verilir.
b) Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı
olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren
bir işle laboratuvarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer
uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır.
c) Çeviriciler, sözlü veya yazılı çeviri işlerinde
çalıştırılan öğretim yardımcılarıdır.
d) Eğitim - öğretim planlamacıları, yükseköğretim
kurumlarında eğitim - öğretimin planlanmasıyla görevli öğretim
yardımcılarıdır.
e) Uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacılarının
atanmaları veya sözleşme ile görevlendirilmeleri; ilgili
yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde ve
fakülteye bağlı birimlerde dekanın, rektörlüğe bağlı enstitü
veya yüksekokullarda müdürlerin, rektörlüğe bağlı bölümlerde
bölüm başkanlarının önerisi ve rektörün onayı ile en çok iki
yıl için yapılır. Atama süresi sonunda görevleri kendiliğinden
sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde
ilk atama usulü uygulanır. Üçüncü defa atanmadan sonra sürekli
olarak atanabilirler.
Yabancı uyruklu öğretim elemanları:
Madde 34 - Yükseköğretim kurumlarında,sözleşme ile
görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili
fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve
üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör
tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu
kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan
hükümlere tabidirler.
(Değişik: 17/8/1983 - 2880/17 md.) Yabancı uyruklu
öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları veya
görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan,
Yükseköğretim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki
ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili
üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.
Öğretim elemanı yetiştirme:
Madde 35 - Yükseköğretim kurumları; kendilerinin
ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının
ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve
hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve
esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkralar: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı
yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi
kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere
başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak
tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya
sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda
kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim
elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim
kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek
zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla
getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hüküm dışındadır.
ALTINCI BÖLÜM
Çalışma ve Denetim
Çalışma esasları:
Madde 36 -
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/19 md.) Profesör ve
doçentler, üniversitede devamlı veya kısmi statüde görev
yapanlar olarak ikiye ayrılırlar:
(1) Üniversitede devamlı statüde görev yapanlar;
Bu profesör ve doçentler bütün mesailerini üniversite ile
ilgili çalışmalara hasrederler.
Bunlar, özel kanunlarla belirlenen görevler ve telif
hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka
yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başkaca
herhangi bir iş göremezler, ek görev alamazlar,serbest meslek
icra edemezler.
(Değişik üçüncü fıkra: 14/5/1997-4249/1 md.) Devamlı
statü ile atanmış olup, kısmi statüye geçmek isteyen
doçentlerde en az beş yıl süre ile devamlı statüde çalışmış
olmak şartı aranır. Üniversitelerde devamlı statüde beş yıl
çalışan doçentlerin, devamlı statüde profesörlüğe atanmaları
halinde kısmi statüye geçmeleri için yeniden beş yıl devamlı
statüde çalışma şartı aranmaz.
Üniversite yönetim kurulunun işbirliğine karar verdiği
kamu kuruluşlarında, kamu yararına hizmet amacını güden
kuruluşların işletmelerinde veya diğer özel kuruluşlardaki
çalışmaları üniversitede sürdürülmüş sayılır.
(Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Bu Kurumlardan
alınan her türlü ücretler döner sermayeden pay alan profesör
ve doçentin bağlı bulunduğu birimin döner sermayesine gelir
kaydedilir.
(2) Üniversitede kısmi statüde görev yapanlar;
Her defasında iki yıl için atanan bu profesör ve
doçentler haftada en az yirmi saat üniversitede bulunmak,
eğitim - öğretim, uygulama ve araştırmaları bölüm başkanının
gösterdiği yerde ve onun denetimi altında yapmakla
yükümlüdürler. Bunlar;
a) Tazminat, yan ödeme,herhangi bir ek ücret ve döner
sermaye gelirlerinden ücret ve ödenek alamazlar.
b) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Rektör,
dekan,enstitü ve yüksekokul müdürü ve bölüm başkanı olamazlar,
bunların yardımcılıklarına seçilemezler. Ancak Devlet
memurlarının tabi olduğu mesai saatlerine ve süresine tabi
olmak şartıyla enstitü müdürlüğüne, bölüm, anabilim dalı ve
anasanat dalı başkanlıklarına seçilebilirler.
c) Bilgi ve görgülerini artırmak ve bilimsel araştırma
yapmak üzere, kontenjanla yurt dışında çalışmalara
katıldıklarında, masrafları, Devlet bütçesinden, döner
sermayeden ve üniversitenin diğer gelir kaynaklarından
ödenmez.
Kısmi statüde görev yapanların durumları iki yılda bir
incelenir ve görevlerine devamlarına ihtiyaç olup olmadığına
karar verilir. Görev devamlarında yarar görülenlerin görevleri
üniversite yönetim kurulunun görüşü ve rektörün kararıyla
yenilenebilir.
(Değişik cümle: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Kısmi statüde
bulunanlardan de- vamlı statüye geçmek isteyenlerin müracaatı
o anabilim dalında boş kadro bulunmak şartıyla üniversitenin
olumlu görüşü üzerine doğrudan Yükseköğretim Kurulu Kararı ile
yapılır.
b. Yardımcı doçentler üniversite ve bağlı birimlerinde
sadece devamlı statüde çalıştırılırlar.
c. Devamlı statüde bulunan öğretim üyeleri ile aylıklı
öğretim yardımcıları en az Devlet memurları için kabul edilmiş
olan haftalık çalışma süresi kadar bir süre eğitim-öğretim,
bilimsel araştırma, uygulama ve yönetim görevleriyle
üniversite organlarınca verilen diğer görevleri yapmakla
yükümlüdürler.
d. Öğretim üyelerinin haftalık ders yükü en az on
saattir. Öğretim Üyelerinin yaptıkları ve yaptırdıkları
uygulama, yönettikleri seminer ve doktora çalışmalarının ne
ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulu
tarafından belirlenir.
e. Üniversite ve bağlı kuruluşlarında, öğretim
yardımcılarından kadrolu öğretim görevlileri ile okutmanlar
için haftalık ders yükü oniki saatten az olmamak üzere
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
f. Öğretim elemanlarının görevlerini yapmaları bölüm
başkanları, enstitü ve yüksekokul müdürleri, dekanlar ve
rektörler tarafından izlenir ve denetlenir.
g. Rektör, dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri için
haftalık ders yükü zorunluluğu aranmaz. Bunların yardımcıları
ile bölüm başkanları için haftalık ders yükü yukarıda
belirtilen sürenin yarısı kadardır.
Üniversitelerin uygulama alanına yardımı:
Madde 37 - Yükseköğretim kurumları dışındaki
kuruluş veya kişilerce, üniversite içinde veya hizmetin
gerektirdiği yerde, üniversiteler ve bağlı birimlerden
istenecek, bilimsel görüş proje, araştırma ve benzeri
hizmetler ile üniversitede ve üniversiteye bağlı kurumlarda,
hasta muayene ve tedavisi ve bunlarla ilgili tahliller ve
araştırmalar üniversite yönetim kurulunca kabul edilecek
esaslara bağlı olmak üzere yapılabilir. Bu hususta alınacak
ücretler ilgili yükseköğretim kurumunun veya buna bağlı
birimin döner sermayesine gelir kaydedilir.
Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme:
Madde 38 - (Değişik: 29/11/1983 - KHK - 243/46
md.)
(Değişik: 29/5/1991 - 3747/4 md.) Öğretim elemanları;
ilgili kurumlar ile kendisinin isteği, Üniversite Yönetim
Kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı ile ihtiyaç duyulan
konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek
kaydıyla, Bakanlıklarda, Silahlı Kuvvetler ile Türkiye
Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Adli Tıp Kurumu, Türkiye
Atom Enerjisi Kurumu ve Türk Silahlı Kuvvetlerini
Güçlendirme Vakfı kamu kuruluşlar ve kamu yararına çalışan
kuruluşlar veya gerçek kişiler tarafından kurulan vakıflar ile
kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kurumları ile kamuya yararlı
dernekler ve bunların iştiraklerinde, araştırma-geliştirme
kurumları ve diğer kamu kuruluşlarında geçici olarak
görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirilenler (Adli
Tıp Kurumu ile vakıflarca kurulmuş hastahaneler, sağlık
merkezleri, sağlık ocakları ve gezici sağlık araçları hariç)
döner sermayeden yararlanamazlar. Ancak ilgili bulunduğu
Yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler ile öteki
hakları devam eder.
Yükseköğretim Kurulunun isteği ve ilgili kamu kuruluşunun
onayı ile yükseköğretim kurumları veya birimleri, ilgili adli
mercilerin talebi ile adli tıp mevzuatı çerçevesinde adli tıp
olaylarında ve diğer adli konularda resmi bilirkişi olarak
görevlendirilebilirler.
(Değişik: 19/4/1990 - KHK - 422/2 md.; Değiştirilerek
kabul: 25/10/1990 - 3670/11 md.) Bu madde uyarınca
görevlendirilen öğretim elemanları kendi kurumlarından
alacakları aylık ve ödeneklerin yanısıra, görevlendirildikleri
kurumda yürüttükleri görev için birinci derecenin dördüncü
kademesinde bulunan bir genel müdürün aylık ve ek gösterge
rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan
tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit edilecek
miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca
alırlar. Bunlar görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu
suretle yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda
değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme
dışında başkaca bir ödeme yapılmaz.
Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme:
Madde 39 - (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/25
md.;İptal:Ana.Mah'nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6
sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK - 527/17
md.)
Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın
yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri
bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer
toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri
yapmalarına,araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde
bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul
müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu
şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren
veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların
üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner
sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili
yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.
Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu Kanunun 33 üncü
maddesinde sayılan yurt dışına gönderilme halleri dışında
mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek,
bilgilerini artırmak veya staj yapmak için Yükseköğretim
Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca üniversiteler
itibariyle bir yılı geçmeyecek şekilde her yıl belirlenecek
kontenjan ve süreler dahilinde yurt dışına
gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarla dış burslara
dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenen kontenjanların
üniversiteye bağlı birimler arasında dağıtımı üniversite
yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı, gönderilme ise
ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile olur.
Zorunlu hallerde yurt dışında kalma süresi ilgili yönetim
kurulunun kararı ve rektörün onayı ile yarısına kadar
uzatılabilir. Bunlar hak ve yükümlülükleri bakımından 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aynı amaçla yurt dışına
gönderilenlerin tabi oldukları hükümlere tabi olurlar. Ancak,
bunlara yapılacak ödemenin miktarı Devlet memurlarına
yapılacak ödemeyi geçmemek üzere üniversite yönetim kurulunca
daha düşük olarak tespit edilebilir. Öğretim elemanlarından
kendilerine yurt dışı kuruluşlarınca burs veya ücret
sağlananlar,görev yapacakları sürece Yükseköğretim Kurulunun
belirleyeceği esaslara göre üniversite yönetim kurulunun
kararı ile aylıklı veya aylıksız izinli de sayılabilirler.
Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek
suretiyle yurt içinde ve yurt dışında bir yere gönderilenler
olsun, gerekse ikinci fıkraya göre gidiş-dönüş yol yevmiyesi
ile gideri ödenmek suretiyle yurt dışına gönderilenler olsun,
bunlara verilecek yolluk, emsali Devlet memuruna verilen
yolluğun aynı olmak üzere genel hükümler çerçevesinde tespit
edilir. Geçici görev yolluğu Yükseköğretim Kurumu hesabına
gönderilenlere kurum bütçesinden üniversite dışındaki kurum
hesabına gönderilenlere ise ilgili kurumun bütçesinden ödenir.
(Ek: 14/5/1997-4249/2 md.) Türk Cumhuriyetleri ve Akraba
Topluluklarındaki Yüksek Öğretim Kurumlarından resmi davet
alan öğretim elemanlarına 3 yılı aşmamak ve bütün özlük
hakları saklı kalmak üzere üniversite yönetim kurulunun kararı
ve Milli Eğitim Bakanlığının onayı ile aylıklı izin
verilebilir.
Kurumlararası yardımlaşma:
Madde 40 -
a. Yükseköğretim kurumlarında görevli öğretim üyeleri ile
ders vermekle görevli öğretim yardımcıları bağlı bulundukları
fakülte veya yüksekokulda haftalık ders yükünü
dolduramadıkları takdirde, kendi üniversitelerinin diğer
birimlerinde veya o şehirdeki yükseköğretim kurumlarında ders
yükünü doldurmak üzere rektör tarafından
görevlendirilebilirler. Ders yükü içindeki çalışmalar
karşılığında ek ders ücreti ödenmez. Haftalık ders yükünün
üstünde başka bir yükseköğretim kurumunda görevlendirilen
öğretim elemanlarına görev aldıkları kurum bütçesinden ek ders
ücreti ödenir.
b. (Değişik:9/4/1990 - KHK - 418/26 md.;İptal:Ana.Mah'nin
5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden
düzenleme: 18/5/1994 - KHK - 527/18 md.) Öğretim
üyeleri,ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendi arzusu
üzerine ve ilgili yönetim kurullarının görüşü,rektörün önerisi
ile Yükseköğretim Kurulu tarafından, istekte bulunan
üniversitenin birimlerinde en az bir eğitim-öğretim yılı için
görevlendirilebilirler.Bu şekilde görevlendirilenlerin
kadroları beş yıl süre ile saklı tutulur. Açık bulunan bir
öğretim üyeliği kadrosuna yapılacak atamada adayların
niteliklerinde eşitlik olduğu durumlarda gelişmekte olan
bölgelerdeki yükseköğretim kurumlarında toplam en az beş yıl
bu şekilde veya kadrolu olarak hizmet yapan öğretim üyelerine
öncelik verilir.
c. Bu kanun kapsamına girmeyen Türk Silahlı Kuvvetleri ve
Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim kurumlarının öğretim
elemanı ihtiyacı; bu kurumların tercihan bulundukları
şehirlerdeki diğer yükseköğretim kurumlarından koordine sonucu
ismen yapacakları istek üzerine, ilgili rektörlüklerce (a)
fıkrasındaki esaslara göre karşılanır.
Öğretim üyesi ihtiyacının karşılanması:
Madde 41 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/22 md.)
Yükseköğretim Kurulunca; bu kanun kapsamındaki Devlet
yükseköğretim kurumlarının, çeşitli bilim ve sanat
dallarındaki öğretim üyesi ihtiyaçları ve bu öğretim üyesi
ihtiyaçlarının hangi yükseköğretim kurumlarından
karşılanacağı, öğretim üyesi mevcutları dikkate alınarak
tespit edilir ve ihtiyaçlar karşılanmak üzere ilgili
üniversitelere bildirilir. Bu üniversitelerin rektörleri
Yükseköğretim Kurulunca ihtiyaç listelerinin kendilerine
intikal ettirilmesi tarihinden itibaren en çok iki hafta
içinde ihtiyaçları karşılamak üzere hangi öğretim üyelerini
görevlendirdiklerini Yükseköğretim Kuruluna bildirirler. Bu
görevlendirmeler bir yarı yıldan az,dört yarı yıldan fazla
olmamak üzere kadroları kendi üniversitelerinde kalmak
kaydıyla yapılır.
Bu madde hükümlerine göre veya 40 ıncı maddenin (b)
fıkrası hükmüne göre yapılan görevlendirmelerde tebligat,işten
ayrılma,mehil müddeti ve işe başlama konularında Devlet
memurlarına ilişkin hükümler uygulanır.
Bu madde veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b) fıkrası
hükümlerine göre yapılan görevlendirmelerde, görevlendirme
kararında görev süreleri belirtilir. Bunlara özlük hakları
kurumlarında devam etmek kaydıyla görev yapacağı kurumun
bulunduğu yer ve özelliklerine göre o kurum kadrolarında
çalışanların yararlandıkları ödenek ve diğer haklar ve 6245
sayılı Harcırah Kanununa göre geçici görev yolluğu, görev
yapacağı üniversite bütçesinden ödenir.
Bu maddede veya bu Kanunun 40 ıncı maddesinin (b)
fıkrasında belirtildiği şekilde görevlendirildikleri
kendilerine tebliğ edilenlerden kanuni süresi içinde göreve
başlamayanlar istifa etmiş sayılır. Bu şekilde istifa etmiş
sayılanlar, bu hizmeti yerine getirmedikçe herhangi bir
yükseköğretim kurumunda yeniden görevlendirilemezler ve diğer
kamu kuruluşlarında çalıştırılamazlar.
Bilimsel denetim:
Madde 42 - Kurumlariçi Bilimsel Denetim:
a. Öğretim elemanlarının bilimsel yönden denetlenmeleri,
onların eğitim - öğretim,bilimsel
araştırma,yayım,seminer,klinik ve uygulama faaliyetleri
üzerinde olur.
b. Her öğretim yılı sonunda, bölüm başkanı bölümün geçmiş
yıldaki eğitim - öğretim ve araştırma faaliyeti ile,gelecek
yıldaki çalışma planını belirten bir raporu bağlı bulunduğu
dekana sunar. Dekan bu rapora kendi kanaatini de ekleyerek,
rektöre gönderir. Rektör rapor ve görüşleri değerlendirerek,
gerekli tedbirleri alır ve yetersizlik ile ilgili kararlarını
Yükseköğretim Kuruluna bildirir. Enstitü ve yüksekokul müdürü
raporunu bağlı olduğu rektör veya dekana gönderir.
c. Her öğretim elemanı, bilimsel araştırmalarının,
yayınlarının ve verdiği dersleriyle yönettiği seminerlerin ve
uygulamaların listesini, yurt içinde ve dışında yapılan
bilimsel kongrelerdeki tebliğlerin birer örneğini, bağlı
bulunduğu birim yöneticisinin aracılığıyla rektörlüğe sunmak
zorundadır. Yayımlanmayan eserlerin daktilo ile yazılmış birer
kopyası verilir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun
eser sahibine tanıdığı haklar saklıdır.
d. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/23 md.) Öğretim
elemanlarının bilimsel yayınları için üniversitelerde ve
Yükseköğretim Kurulunda özel arşiv tutulur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Öğretim ve Öğrenciler
Lisans düzeyinde öğretim:
Madde 43 - Yükseköğretim, harca tabi olup bu
kanunda belirlenen amaç ve anailkelere göre aşağıdaki şekilde
düzenlenir.
a. Yükseköğretim kurumlarında, kuruluş özelliklerine ve
ihtiyaçlarına göre yapılan eğitim - öğretim ve buna dayalı
olarak verilen diplomalarla ilgili esaslar her üniversitece
hazırlanacak öğretim ve sınav yönetmeliğinde belirtilir.
b. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/24 md.) Aynı meslek ve
bilim dallarında, eğitim - öğretim yapan üniversitelerde,
eğitim - öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl
içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve
öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen
hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun
önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen
esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği
yapılarak, Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir.
c. Yükseköğretim kurumları, örgün, yaygın ve açık öğretim
yöntemleri ile her türlü eğitim - öğretim yapabilirler.
Öğretim süresi:
Madde 44 - (Değişik: 10/12/1988 - 3511/1 md.)
(Değişik birinci fıkra: 7/6/1995 - 4111/1 md.)
Yükseköğretim kurumlarında, önlisans ve lisans düzeyinde
öğrenim yapan öğrencilere bu öğrenimlerini tamamlamak için
tanınan azami süreler iki yıllık önlisans için dört, dört
yıllık lisans için yedi yıldır. Öğrenciler normal
eğitim-öğretim süresi beş yıl olan proğramları sekiz yılda,
altı yıl olan programları ise dokuz yılda tamamlamak
zorundadırlar. Ancak, bu süreler sonunda; kayıtlı olduğu
öğretim kurumundan mezun olabilmek için son sınıf
öğrencilerine, başarısız oldukları bütün dersler için biri
bütünleme olmak üzere iki ek sınav hakkı verilir. Bu sınavlar
sonunda başarısız ders sayısını beş derse indirenlere bu beş
ders için üç yarı yıl, ek sınavları almadan beş derse kadar
başarısız olan öğrencilere dört yarı yıl (sınıf geçme esasına
göre öğretim yapılan kurumlarda iki öğretim yılı); Gülhane
Askeri Tıp Akademisi öğrencileri hariç, üç veya daha az
dersten başarısız olanlara ise sınırsız, başarısız oldukları
derslerden açılacak sınavlara girme hakkı tanınır. İzledikleri
programdan mezun olmak için gerekli bütün derslerden geçer not
aldıkları halde yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri
için öngörülen not ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle
ilişkileri kesilme durumuna gelen son dönem (sınıf geçme
esasına göre öğretim yapılan kurumlarda son sınıf)
öğrencilerine not ortalamalarını yükseltmek üzere diledikleri
son iki sınıf derslerinden sınırsız sınav hakkı tanınır.
Bunlardan uygulamalı, uygulaması olan ve daha önce alınmamış
dersler dışındaki derslere devam şartı aranmaz. Açılacak
sınavlara, üst üste veya aralıklı olarak toplam üç
eğitim-öğretim yılı hiç girmeyen öğrenci, sınırsız sınav
hakkından vazgeçmiş sayılır ve bu haktan yararlanamaz.
Sınırsız hak kullanma durumunda olan öğrenciler, öğrenci katkı
payını ödemeye devam ederler, ancak, sınav hakkı dışındaki
diğer öğrencilik haklarından yararlanamazlar. Açık öğretim
öğrencileri, öğrencilik haklarından yararlanmamak kaydı ile bu
sürelerle kısıtlı değildirler.
(Ek: 6/5/1993 -3908/1 md.;Değişik: 7/6/1995 - 4111/1 md.)
Derslere devam yükümlülüklerini yerine getirdikleri halde, yıl
içi ve yıl sonu sınav yükümlülüklerini bu maddede belirtilen
hükümlere uygun olarak yerine getiremedikleri için öğretim
kurumları ile ilişiği kesilen hazırlık sınıfı ve birinci
sınıfta en fazla bir dersten, ara sınıflarda ise en fazla üç
dersten başarısız olan öğrencilere üç yıl içinde
kullanacakları üç sınav hakkı, not ortalamasını
tutturamadıkları için hazırlık sınıfı dahil ara sınıflarda da
sene kaybeden öğrencilere diledikleri üç dersten bir sınav
hakkı verilir. Sınav hakkı verilenler, yıl içi veya yıl sonu
sınavı olduğuna bakılmaksızın başvurmaları halinde üniversite
veya yüksek teknoloji enstitülerinin her eğitim-öğretim yılı
başında açacakları sınavlara alınırlar. Sınavların sonunda
sorumlu oldukları tüm dersleri başaranlar, öğrenimlerine
kaldıkları yerden devam ederler, bu durumda olan öğrencilerin
sınavlara girdikleri süre, öğrenim süresinden sayılmaz. Bu
sınavlara katılan öğrenciler öğrencilik haklarından hiçbir
şekilde yararlanamazlar.
Üniversite senatoları, önlisans ve lisans düzeyi
öğretimlerde sürdürülecek esasları, devam, ara sınav sayısı ve
bunların başarı notuna katkısı, uygulama sınav ve bütünleme
gibi şartları yönetmeliklerle belirlerler.
Lisans öğrenimini tamamlamayanların veya
tamamlayamayanların ön lisanas diploması almaları veya meslek
yüksekokullarına intibak ettirilmeleri Yükseköğretim Kurulu
tarafından hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre düzenlenir.
Yükseköğretime giriş:
Madde 45 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/26 md.)
a. Öğrenciler Devlet Yükseköğretim Kurumlarına,esasları
Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen sınavla
girerler. Sonuçların değerlendirilmesinde adayların
ortaöğretimdeki başarıları dikkate alınır. Ortaöğretim
kurumlarını birincilikle bitiren adaylar kendileri için
yükseköğretim kurumlarında ayrılacak kontenjanlara, tercih ve
puanları gözönünde tutularak yerleştirilir.
Yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçiminde, adayların
ortaöğretim süresindeki başarıları Yükseköğretim Kurulunun
uygun göreceği şekilde Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi
tarafından geliştirilecek bir yöntemle ek bir puan olarak
tespit edilir ve yükseköğretim kurumlarına giriş sınav
puanlarına eklenir.
Bir mesleğe yönelik programlar uygulayan liselerin
mezunları, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek aynı
alanda bir yükseköğretim kurumuna girerken, başarı notları
ayrıca tespit edilecek bir katsayı ile çarpılmak suretiyle
değerlendirilerek giriş sınavı puanlarına eklenir.
b. Yükseköğretim Kurulunca düzenlenen esaslara göre belli
sanat dallarında üstün kabiliyetli olduğu tespit edilen
öğrenciler, ilgili dalda eğitim yapmak kaydıyla yine bu
esaslar içerisinde belirlenecek özel yöntemlerle yükseköğretim
kurumlarına alınabilirler.
c. (Mülga : 29/5/1991 - 3747/5 md.)
Cari Hizmet Maliyeti
Madde 46 - (Değişik: 19/11/1992 - 3843/16 md.)
Yükseköğretim kurumlarında cari hizmet ödenekleri,
öğrenci başına olmak üzere belirlenir. Öğrenci başına düşen
cari hizmet ödeneği, öğrenim dallarının nitelikleri ve
süreleri ile yükseköğretim kurumlarının özellikleri göz önünde
tutularak Yükseköğretim Kurulunca farklı miktarlarda tespit
edilir. Bu miktarın her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek
kısmı Devletçe karşılanır ve öğrenci adına ilgili
yükseköğretim kurumu bütçesine ödenek olarak kaydolunur. Geri
kalın kısmı öğrenci tarafından ödenir. Devletçe karşılanacak
kısım cari hizmet maliyetlerinin yarısından az olamaz.
Devlet ve öğrenci tarafından yapılacak ödemelerin miktar
ve bölgelere göre oranları, yabancı uyruklu öğrencilerden
alınacak ücretlerin miktarı ile uygulamaya ilişkin esas ve
usuller her yıl Bakanlar Kurulunca en geç Temmuz ayı
içerisinde belirlenir.
Öğrenci tarafından ödenecek miktar, istekleri halinde
ödeme güçlüğü olan öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumunca kredi olarak verilebilir.
Hazırlık sınıfı veya yabancı dil geliştirme programı
hariç olmak üzere, 2 yıllık önlisans ve 4,5,6 aylık lisans
öğreniminden bu süreler sonunda mezun olamayan öğrencilere
Devlet katkısı ödenmesine devam olunur. Öğrenci katkısı
birinci yıl için % 50, müteakip yıllar için % 100 fazlasıyla
alınır. Lisans düzeyinde ikinci bir yükseköğretim yapan
öğrenciler için öğrenci katkısı % 100 fazlasıyla alınır.
Lisans düzeyinde ikinci bir yükseköğretim yapan öğrenciler
için öğrenci katkısı % 100 fazlasıyla alınır.
Öğrenci katkısını ödemeyenlerin kayıtları yapılmaz ve
yenilenmez.
Cari hizmet maliyetine öğrenci katkısı ve öğrenci sosyal
tesis ve faaliyetlerinden elde edilen gelirler ile
yükseköğretim kurumlarınca önceki yıllarda bastırılan ders
kitapları ve teksirlerinin satışından elde edilen gelirler,
üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü adına milli
bankalardan birinde açılacak hesaba yatırılır. Bu miktarlar
rektörlükçe en geç ilgili ayın sonuna kadar Bütçe Dairesi
Başkanlığı hesabına bir yandan gelir, diğer yandan özel ödenek
kaydolunmak üzere aktarılır. Aktarılan bu miktarlar Maliye ve
Gümrük Bakanlığınca özel ödenek kaydedilir. Kaydolunan
ödenekler, başta öğrencilerin beşlenme, sağlık, spor, kültür
ve diğer sosyal hizmetleri olmak üzere, üniversitenin cari,
kalkınma plan ve programlarına uygun yatırım, transfer ve
öğrencilerin kısmi zamanlı olarak geçici işlerde
çalıştırılmasına ilişkin giderlerinde kullanılır. Kullanım ve
harcamaya ilişkin esas ve usüller Maliye ve Gümrük
Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulunca
belirlenir.
Bu hesabın sarfı, muhasebesi ve denetimi döner sermaye
mevzuatına tabi olup, işlemleri üniversitece görevlendirilecek
sayman tarafından yürütülür.
Bu ödeneklerin harcanmayan kısmı ertesi yılın bütçesine
devren gelir ve ödenek kaydolunur.
Zamanında ödenmeyen kredi borçları, 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal
sandıklarınca tahsil edilerek Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumuna ödenir.
Sosyal hizmetler:
Madde 47 - Faaliyetlerin Düzenlenmesi:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/28 md.) Yükseköğretim
kurumları,Yükseköğretim Kurulunun yapacağı plan ve programlar
uyarınca, öğrencilerin beden ve ruh sağlığının korunması,
barınma, beslenme, çalışma, dinlenme ve boş zamanlarını
değerlendirme gibi sosyal ihtiyaçlarını karşılamak ve bu
amaçla bütçe imkanları nispetinde okuma salonları, yataklı
sağlık merkezleri, mediko - sosyal merkezleri, öğrenci kantin
ve lokantaları açmak,toplantı,sinema ve tiyatro salonları,
spor salon ve sahaları, kamp yerleri sağlamakla ve bunlardan
öğrencilerin en iyi şekilde yararlanmaları için gerekli
önlemleri almakla görevlidirler.
b. Yükseköğretim kurumları, özel ve kamu kuruluşları ile
işbirliği yaparak mezunlarına iş bulmakta yardımcı olurlar.
c. Üniversiteler rehberlik ve psikolojik danışma
merkezleri kurar, öğrencilerin kişisel ve ailevi sorunlarını
çözümlemeye çalışır.
d. Kamu kuruluşları adına, Üniversitelerde okuyacak
öğrencilere bu kuruluşlarca verilecek bursların bilim
dallarına dağılımı ve sayısı, insangücü ihtiyacı ve öğretim
elemanı yetiştirilmesi bakımından, devlet kalkınma planları
ilke ve hedeflerine göre Yükseköğretim Kurulu tarafından
belirtilir. Burslu öğrencilerin harçları ile laboratuvar,
sınav ve diploma masrafları burs kapsamına girer.
Ders kitapları ve teksirlerin basılması:
Madde 48 - Üniversitelerde ders kitapları ve
teksirleri ilgili üniversite tarafından basılır veya
bastırılır ve öğrencilere maliyetlerini aşmayacak fiyatla
satılır. Ders aracı olarak kullanılan kitap ve teksirleri
öğretim elemanları kendi hesaplarına bastıramazlar. Ancak,
başvurdukları eğitim - öğretim yılı içinde bastırılamıyacağı,
kurumun yönetim kurulunca yazılı olarak bildirilen kitapları
kendilerinin bastırma hakları saklıdır.
Ders kitaplarının ve teksirlerinin bastırılmasında
uygulanacak esaslar ve ödenecek telif hakları Yükseköğretim
Kurulunca düzenlenir.
Yabancı dil hazırlık eğitim - öğretimi:
Madde 49 - Eğitim - öğretimini kısmen veya tamamen
bir yabancı dilden yapan Yükseköğretim Kurumları, kaydını
yaptıran öğrencileri, öğrenimde kullanılacak yabancı dilde bir
yeterlilik sınavına tabi tutarlar. Yetersiz bulunan öğrenciler
için esasları Yükseköğretim Kurulunca tespit edilecek, bir
yıla kadar süreli, bir yabancı dil hazırlık öğrenimi
uygulanır. Bu lisan öğreniminde başarılı olamayan öğrencilerin
bu yükseköğretim kurumu ile ilişkileri kesilir.
Normal öğrenimin devamı süresince öğrencilerin yabancı
dil bilgilerinin geliştirilmesi için öğretim kurumlarınca
gerekli önlemler devamlı şekilde alınır.
Lisans üstü öğretim:
Madde 50 - Usul ve şartları;
a. Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra,
yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, doktora ya da tıpta
uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim
kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve
Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre
seçilirler.
b. Yükseköğretim kurumları,lisans üstü öğretim
konusundaki istekleri karşılamak üzere gerekli planlamayı
yapar ve önlemleri alır.
c. (Mülga: 1/8/1996-4160/5 md.)
d) Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine
tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her
defasında bir yıl için olmak üzere öğretim yardımcılığı
kadrolarından birine de atanabilirler.
e. Tıpta uzmanlık öğrenimi yapanlara verilecek aylık veya
ödeneklerin tespitinde, aynı durumda bulunan Sağlık ve Sosyal
Yardım Bakanlığındaki personelin aylık ve ödenekleri gözönünde
tutulur.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Memurlar ve Diğer Görevliler
Yönetim örgütleri:
Madde 51 -
a. Yükseköğretim üst kuruluşlarında başkana,
üniversitelerde rektöre bağlı, merkez yönetim örgütünün
başında bir genel sekreter ve hizmetlerin gerekli kıldığı
daire başkanları, müdürler, danışmanlar, hukuk müşavirleri,
uzmanlar ile büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere, 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ve diğer
görevliler bulunur.
Daire başkanlıkları ve müdürlükler üst kuruluşlarda
kurulların, üniversitelerde yönetim kurulunun kararı ile genel
hükümlere göre kurulur.
b. Her fakültede, dekana bağlı ve fakülte yönetim
örgütünün başında bir fakülte sekreteri,enstitü ve
yüksekokullarda ise enstitü veya yüksekokul müdürüne bağlı
enstitü veya yüksekokul sekreteri bulunur. Sekretere bağlı
büro ve iç hizmet görevlerini yapmak üzere gerekli görüldüğü
takdirde, yeteri kadar müdür ve diğer görevliler çalıştırılır.
Bunlar arasındaki iş bölümü dekanın veya müdürün onayından
sonra uygulanmak üzere ilgili sekreterce yapılır.
c. Genel sekreter ve sekreterler oy hakkı olmaksızın
bağlı bulundukları kurumun kurullarında raportörlük yaparlar.
Atamalar:
Madde 52 - Atama esasları:
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/29 md.) Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanı, Genel Sekreter ile daire
başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar,
yükseköğretim üst kuruluşlarında ilgili kuruluşların görüşü
alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı;
üniversitelerde ise yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör
tarafından atanır. Fakülte, enstitü ve yüksekokul sekreterinin
atanması, ilgili dekan ve müdürün önerisi üzerine rektör
tarafından yapılır.
b. Üst kuruluşların ve üniversitelerin genel
sekreterlerinin üniversite lisans diplomasına,fakülte
sekreterleri ile enstitü ve yüksekokul sekreterlerinin
yükseköğretim diplomasına sahip olmaları şarttır.
c. Memurların atanmaları; fakültelerde ve bağlı
kuruluşlarda dekanların, rektörlüğe bağlı kuruluşlarda ilgili
müdürlerin, yükseköğretim üst kuruluşlarında ve üniversite
merkez örgütünde genel sekreterin önerisi üzerine kadro esas
alınmak üzere başkan veya rektör tarafından yapılır.
d. Yardımcı hizmetler sınıfı personeli, yükseköğretim üst
kuruluşlarında, rektörlükte ve rektörlüğe bağlı kuruluşlarda
genel sekreterin önerisi üzerine başkan veya rektör,
fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda fakülte
sekreterinin önerisi üzerine dekanlar,enstitü ve
yüksekokullarda sekreterin önerisi üzerine müdür tarafından
atanırlar.
e. Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin,
yönetim personeli için aylıklı veya sözleşmeli
kadroları,yükseköğretim üst kuruluşlarında başkan,
üniversitelerde ise rektör tarafından tespit edilir ve ilgili
makamlara önerilir.
f. Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerde
görevli memur ve diğer görevliler, üst kuruluşlarda genel
sekreterlerin, üniversitelerde rektörlerin istek ve önerisi
üzerine diğer kamu kuruluşlarına veya Yükseköğretim Kurulu
Başkanı tarafından yükseköğretim üst kuruluşları veya
yükseköğretim kurumları arasında atanabilirler.
DOKUZUNCU BÖLÜM
Disiplin ve Ceza İşleri
Genel esaslar:
Madde 53 -
a. Yükseköğretim Kurul Başkanı Yükseköğretim Kurulu ile
üniversite rektörlerinin, rektör üniversitenin, dekan
fakültenin, enstitü ve yüksekokul müdürleri enstitü ve
yüksekokulların, bu birimlerin genel sekreter veya
sekreterleri de sekreterlik personelinin disiplin amirleridir.
Üniversite ve bağlı birimlerinin yönetim kurulları aynı
zamanda disiplin kurulu olarak görev yaparlar. Disiplin
kurullarında profesörlerle ilgili hususların görüşülmesinde
doçent ve yardımcı doçentler, doçentlerle ilgili hususların
görüşülmesinde de yardımcı doçentler disiplin kurullarına
alınmazlar.
b. Öğretim elemanları,memur ve diğer personelin disiplin
işlemleri, disiplin amirlerinin yetkileri, devlet memurlarına
uygulanan usul ve esaslara göre Yükseköğretim Kurulunca
düzenlenir.
c. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/3 md.) Ceza soruşturması
usulü:
Yükseköğretim üst kuruluşları başkan ve üyeleri ile
yükseköğretim kurumları yöneticilerinin, kadrolu ve sözleşmeli
öğretim elemanlarının ve bu kuruluş ve kurumların 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununa tabi memurlarının görevleri
dolayısıyla ya da görevlerini yaptıkları sırada işledikleri
ileri sürülen suçlar hakkında aşağıdaki hükümler uygulanır:
(1) İlk soruşturma:
Yükseköğretim Kurulu Başkanı için, kendisinin
katılmadığı, Milli Eğitim Bakanının başkanlığındaki bir
toplantıda, Yükseköğretim Kurulu üyelerinden teşkil edilecek
en az üç kişilik bir kurulca, diğerleri için, Yükseköğretim
Kurulu Başkanınca veya diğer disiplin amirlerince doğrudan
veya görevlendirecekleri uygun sayıda soruşturmacı tarafından
yapılır.
Öğretim elemanlarından soruşturmacı tayin edilmesi
halinde, bunların, hakkında soruşturma yapılacak öğretim
elemanının akademik unvanına veya daha üst akademik unvana
sahip olmaları şarttır.
(2) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına;
a) Yükseköğretim Kurulu Başkan ve üyeleri ile
Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında
Danıştayın 2 nci Dairesi,
b) Üniversite rektörleri, rektör yardımcıları ile üst
kuruluş genel sekreterleri hakkında, Yükseköğretim Kurulu
üyelerinden teşkil edilecek üç kişilik kurul,
c) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim
kurulu üyeleri, fakülte dekanları ve dekan yardımcıları,
enstitü ve yüksekokul müdürleri ve yardımcıları ile üniversite
genel sekreterleri hakkında, rektörün başkanlığında rektörce
görevlendirilen rektör yardımcılarından oluşacak üç kişilik
kurul,
d) Öğretim elemanları, fakülte, enstitü ve yüksekokul
sekreterleri hakkında üniversite yönetim kurulu üyeleri
arasından oluşturulacak üç kişilik kurul,
e) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar
hakkında, mahal itibariyle yetkili il idare kurulu,
Karar verir.
f) Yükseköğretim Kurulu ile üniversite yönetim
kurullarınca oluşturulacak kurullarda görevlendirilecek asıl
ve yedek üyeler bir yıl için seçilirler. Süresi sona erenlerin
tekrar seçilmeleri mümkündür.
(3) Son soruşturmanın açılıp açılmamasına karar verecek
kurullar üye tamsayısı ile toplanır. Kurullara ilk
soruşturmayı yapmış olan üyeler ile haklarında karar verilecek
üyeler katılamazlar. Noksanlar yedek üyelerle tamamlanır.
Diğer hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükümleri
uygulanır.
(4) Yükseköğretim Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme
Kurulu Başkan ve üyeleri hakkında Danıştayın 2 nci Dairesinde
verilen lüzum-u muhakeme kararına itiraz ile men-i muhakeme
kararlarının kendiliğinden incelenmesi Danıştayın İdari İşler
Kuruluna aittir. Diğer kurullarca verilen lüzum-u muhakeme
kararına ilgililerce yapılacak itiraz ile men-i muhakeme
kararları kendiliğinden Danıştay 2 nci Dairesince incelenerek
karara bağlanır. Lüzum-u muhakemesi kesinleşen Yükseköğretim
Kurulu ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyelerinin
yargılanması Yargıtay ilgili ceza dairesine, temyiz incelemesi
Ceza Genel Kuruluna, diğer görevlilerin yargılanmaları suçun
işlendiği yer adliye mahkemelerine aittir.
(5) Değişik statüdeki kişilerin birlikte suç işlemeleri
halinde soruşturma usulü ve yetkili yargılama mercii görev
itibariyle üst dereceliye göre tayin olunur.
(6) Yükseköğretim Kurulu Başkanı ve rektörlerin 1609
sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında
Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun kapsamına giren
suçlarından dolayı yapılacak ceza soruşturmasında yukarıda
belirtilen ceza kovuşturması usulü tatbik edilir. Bunlar
dışında kalan tüm görevliler için 1609 sayılı Bazı Cürümlerden
Dolayı Memurlar ve Şerikleri Hakkında Takip ve Muhakeme
Usulüne Dair Kanun hükümleri uygulanır.
1609 sayılı Bazı Cürümlerden Dolayı Memurlar ve Şerikleri
Hakkında Takip ve Muhakeme Usulüne Dair Kanun kapsamına giren
suçlarından dolayı kanuni kovuşturma için gereken izin,
Yükseköğretim Kurulu üyeleri ile Yükseköğretim Denetleme
Kurulu Başkan ve üyeleri ve bu kuruluşların memurları
(Üniversitelerarası Kurul memurları dahil) hakkında
Yükseköğretim Kurulu Başkanından, üniversite yöneticileri ve
öğretim elemanları ile memurlar hakkında üniversite
rektörlerinden alınır.
(7) İdeolojik amaçlarla Anayasada yer alan temel hak ve
hürriyetleri, devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez
bütünlüğünü veya dil, ırk, sınıf, din ve mezhep ayrılığına
dayanılarak nitelikleri Anayasada belirtilen Cumhuriyeti
ortadan kaldırmak maksadıyla işlenen suçlarla bunlara
irtibatlı suçlar, öğrenme ve öğretme hürriyetini doğrudan veya
dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün, huzur ve çalışma
düzenini bozan boykot, işgal, engelleme, bunları teşvik ve
tahrik, anarşik ve ideolojik olaylara ilişkin suçlar ile ağır
cezayı gerektiren suçüstü hallerinde, yukarıda yazılı usuller
uygulanmaz; bu hallerde kovuşturmayı Cumhuriyet Savcısı
doğrudan yapar.
(8) Bu Kanunda yer almamış hususlarda 4 Şubat 1329
tarihli Memurin Muhakematı Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
Öğrencilerin disiplin işleri:
Madde 54 - Soruşturma, yetkiler ve cezalar:
a. Yükseköğretim kurumları içinde veya dışında
yükseköğretim öğrenciliği sıfatına, onur ve şerefine aykırı
harekette bulunan,öğrenme ve öğretme hürriyetini, doğrudan
doğruya veya dolaylı olarak kısıtlayan, kurumların sükün,
huzur ve çalışma düzenini bozan, boykot, işgal ve engelleme
gibi eylemlere katılan, bunları teşvik ve tahrik eden,
yükseköğretim mensuplarının şeref ve haysiyetine veya
şahıslarına tecavüz eden veya saygı dışı davranışlarda bulunan
ve anarşik veya ideolojik olaylara katılan veya bu olayları
tahrik ve teşvik eden öğrencilere; eylem başka bir suçu
oluştursa bile ayrıca uyarma, kınama, bir haftadan bir aya
kadar veya bir veya iki yarıyıl için kurumdan uzaklaştırma
veya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezaları verilir.
b. Bir fakülte, enstitü veya yüksekokulun içinde veya
dışında öğrencilerin işlemiş oldukları disiplin suçlarından
dolayı soruşturma yapmaya ve doğrudan gerekli cezayı vermeye
veya disiplin kuruluna sevketmeye ilgili fakülte dekanı,
enstitü veya yüksekokul müdürü yetkilidir.
c. Disiplin soruşturmasına, olay öğrenilince derhal
başlanılır ve soruşturma engeç onbeş gün içinde
sonuçlandırılır.
d. Hakkında kovuşturma yapılan öğrenciye sözlü veya
yazılı savunma hakkı verilir. Tanınan süre içinde savunma
yapmayan öğrenci bu hakkından vazgeçmiş sayılır.
e. Disiplin cezaları, ilgili öğrenciye yazı ile
bildirilir. Durum,öğrenciye burs veya kredi veren kuruluşa ve
Yükseköğretim Kuruluna duyurulur. Yükseköğretim kurumundan
çıkarma kararlarına karşı onbeş gün içinde üniversite yönetim
kuruluna itiraz edilebilir. Cezalar öğrencinin dosyasına ve
siciline işlenir.
f. Bu maddeye göre yapılacak işlemler sırasında gerekirse
öğrenciye, bağlı bulunduğu öğretim kuruluşunda, ilan yoluyla
tebligat yapılabilir.
g. Yükseköğretim kurumundan çıkarma kararı bütün
yükseköğretim kurumlarına, Yükseköğretim Kurulu, emniyet
makamları ve ilgili askerlik şubelerine bildirilir.
Yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verilen öğrenciler,
bir daha herhangi başka bir yükseköğretim kurumuna
alınamazlar.
ONUNCU BÖLÜM
Mali Hükümler
Gelir kaynakları:
Madde 55 - Yükseköğretim üst
kuruluşları,yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı
birimlerin gelir kaynakları;
a. Her yıl bütçeye konulacak ödenekler,
b. Kurumlarca yapılacak yardımlar,
c. Alınacak harç ve ücretler,
d. Yayın ve satış gelirleri,
e. Taşınır ve taşınmaz malların gelirleri,
f. Döner sermaye işletmelerinden elde edilecek karlar,
g. Bağışlar, vasiyetler ve diğer gelirlerdir.
Mali kolaylıklar:
Madde 56 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/30 md.)
İşlem ve usuller:
a) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları
ve bunlara bağlı kuruluşlara yapılacak her türlü bağış ve
vasiyetler, vergi, resim, damga resmi ve harçlardan muaftır.
Bağış ve vasiyetlerin kullanılmasında, bağış ve vasiyet
yapanların koydukları ve kanunlara göre geçerli sayılan
kayıtlara ve şartlara uyulur.
b) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/3 md.) Üniversiteler ve
yüksek teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve
kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer
mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar.
Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
üniversitelere ve yüksek teknoloji enstitülerine makbuz
karşılığında yapılacak nakdi bağışlar, Gelir ve Kurumlar
Vergisi Kanunları hükümlerine göre yıllık beyanname ile
bildirilecek gelirlerden ve kurum kazancından indirilir.
b) Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından
yükseköğretim kurumlarına makbuz karşılığında yapılacak nakdi
bağışlar, Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunları hükümlerine göre
yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden ve kurum
kazancından indirilir.
c) Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları
ve bunlara bağlı kuruluşlar ve birimler tarafından eğitim -
öğretim ve araştırma amacı ile yurt içinde bulunmamak veya
üretimi yapılmamak kaydıyla ithal edilen makine, alet,
cihaz,ecza, malzeme ve yayınlar ile bağış yoluyla yurt
dışından gelen aynı cins malzemeler, gümrük vergisi ile buna
bağlı vergi, resim ve harçlar dahil olmak üzere her türlü
vergi, resim ve harçlardan muaftır.
d) Birmilyon liraya kadar (birmilyon lira dahil) bir
hakkın veya menfaatin terkinini gerektiren, maddi veya hukuki
nedenlerle kovuşturulmasında yüksek mahkeme ve mercilerde
incelenmesini istemekte yarar bulunmayan, açılacak veya
açılmış olan dava, icra ve benzeri takiplerden vazgeçilmesine
veya uygun ödeme kararı koymaya rektör ve üst kuruluşların
başkanları; birmilyon liradan fazlası için üst kuruluşlarda
başkanın, üniversitelerde rektörün önerisi ve Sayıştay
Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığı karar verir.
e) Üniversite, fakülte, enstitü ve yüksekokul,
konservatuvar, meslek yüksekokulları ile bunlara bağlı
kuruluşlar ve birimler tarafından yapılan bilimsel, teknik
inceleme ve araştırma ile yayımların gerektireceği her türlü
giderler hakkında, 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale
Kanunu hükümleri uygulanmaz.
f) Yükseköğretim üst kuruluşlarının ve üniversitelerin
inşaat, makine ve teçhizatı ile ilgili işlerle bunların bakım
ve onarımlarında 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 135
inci maddesi ile 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale
Kanunu hükümleri uygulanmaz.
g) Bir üniversite bütçesindeki ödenekleri, diğer bir
üniversite bütçesine aktarmaya, ilgili rektörün görüşü ve
Yükseköğretim Kurulunun önerisi üzerine Maliye Bakanı
yetkilidir.
İta amirliği, mali denetim:
Madde 57 - Yükseköğretim üst kuruluşları ile
yükseköğretim kurumlarının bütçeleri, genel ve katma
bütçelerin bağlı bulunduğu esaslara uygun olarak hazırlanır,
yürürlüğe konur ve denetlenir.
İta amiri, üst kuruluşlarda başkan, üniversitelerde
rektördür. Bu yetki uygun görülen ölçüde gerektiğinde
yardımcılara, dekanlara, enstitü ve yüksekokul müdürlerine,
üst kuruluşlara bağlı birim başkanlarına ve üst kuruluş ve
üniversite genel sekreterlerine devredilebilir.
Döner sermaye ve araştırma fonu:
Madde 58 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/31 md.)
a) Döner Sermaye:
Üst kuruluşlarda,ilgili kurulların önerisi ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ile; üniversitelerde ve bunlara
bağlı fakülte, enstitü, yüksekokul, konservatuvar, meslek
yüksekokulları ile uygulama ve araştırma merkezlerinde ilgili
yönetim kurulunun önerisi, rektörün olumlu görüşü ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ile döner sermaye işletmeleri
kurulabilir. Verilecek ilk sermayenin miktarı bütçede
gösterilir ve kendi gelirleri ile, yükseköğretim üst
kuruluşlarında Yükseköğretim Kurulunun kararı ile;
üniversitelerde ise ilgili yönetim kurulunun önerisi ve
rektörün onayı ile artırılabilir.
Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, sermaye
limitleri, işletme ile ilgili yönetim işlerinin yürütülmesi
esasları ve muhasebe usulleri, Maliye Bakanlığının olumlu
görüşü alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulunun tespit
edeceği esaslara göre ilgili kurumun veya birimin döner
sermaye yönetmeliğinde belirtilir.
Kurulacak döner sermaye işletmeleri, 1050 sayılı
Muhasebei Umumiye ve 2490 sayılı Artırma ve Eksiltme ve İhale
kanunlarına tabi değildir. Döner sermayeden elde edilen ve her
yıl sonunda kullanılmayan gelir ertesi yılın döner sermaye
gelirine eklenir. Mali yılın bitiminden başlayarak dört ay
içinde hazırlanacak bilanço ve ekleri ile bütün gelir ve gider
belgeleri denetim için Sayıştay'a birer örneği de aynı süre
içinde Maliye Bakanlığına verilir.
(Değişik:27/6/1989 - KHK - 375/16 md.) Her eğitim -
öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili
öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye
gelirlerinin en az yüzde otuzu o kuruluş veya birimin araç,
gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır, kalan kısmı
ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar
çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin araştırma fonu ile
döner sermayenin bağlı bulunduğu birimde görevli öğretim
elemanları ve aynı birimde görevli 657 sayılı Devlet Memurları
Kanununa tabi personel arasında paylaştırılır. Öğretim üyeleri
ile Üniversitelerarası Kurulca önerilerek Yükseköğretim
Kurulunca kabul edilen teknik ve sanatla ilgili birimlerde
görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden bir yılda
ayrılacak payın toplamı bunların bir yılda alacakları aylık
(ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek ve her türlü tazminat
toplamının iki katını, diğer öğretim elemanları için bir
katını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel
için ise % 50' sini geçemez. Şu kadar ki,öğretim üyelerinin
mesai saati dışında döner sermayeye yaptıkları katkılardan
dolayı alacakları pay iki kat kıyaslamasında nazara alınmaz.
b) Araştırma Fonu:
(Değişik:27/6/1989 - KHK - 375/16 md.) Üniversitelerde
Yükseköğretim Kurulu kararı ile rektörlüğe bağlı o
üniversitede mevcut tüm döner sermayelerin gelirlerinden
araştırma fonu kurulabilir. Bu fonun gelirleri şunlardır:
(1) Yukarıdaki esaslara göre her yıl döner sermayeden
aktarılacak meblağ,
(2) Öğretim üyelerinin dolaylı veya doğrudan katkısı
olmadan elde edilen döner sermaye gelirlerinin tamamı,
(3) Üniversite bütçesine konulan araştırma ödenekleri,
(4) Yıl sonunda Fondan artan meblağ,
(5) Yapılacak bağış ve yardımlar ve diğer gelirler.
Fonun kullanımı ve yönetimi ile ilgili esaslar,
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir. Fonun muhasebe usulleri
ve diğer mali hususlarda, Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Seçme
ve Yerleştirme Fonu usul ve esasları uygulanır.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Siyasi partilere üyelik ve görev alma:
Madde 59 - (Değişik: 2/7/1997 - 4278/1 md.)
Yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanları, siyasi
partilere üye olabilirler; yükseköğretim kurumlarındaki
görevlerini aksatmamak ve bir ay içinde kurumlarına bildirmek
kaydıyla, siyasi partilerin merkez organları ile onlara bağlı
araştırma ve danışma birimlerinde görev alabilirler. Şu kadar
ki, bu durumdaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu ve
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyesi, rektör, dekan, enstitü
ve yüksekokul müdürü ve bölüm başkanı olamazlar, onların
yardımcılıklarına seçilemezler.
Yükseköğretim kurumlarının öğrencileri, siyasi partilere
üye olabilirler.
Siyasi partilere üye olan öğretim elemanları ve
öğrenciler, yükseköğretim kurumları içinde parti faaliyetinde
bulunamaz ve parti propagandası yapamazlar.
Kurumlara dönüş:
Madde 60 -
a. (Değişik: 1/11/1990 - 3676/1 md.) Bir süre öğretim
üyesi olarak çalıştıktan sonra Bakanlar Kuruluna veya Yasama
Organı Üyeliğine seçilenler, bu görevlerde geçirdikleri
süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık dereceleri
yükseltilmek, meslek unvan ve sıfatlarını kazanma ile ilgili
hükümler saklı kalmak şartıyla başvurmaları halinde bu Kanun
hükümlerine göre ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna kadro
koşulu aranmaksızın dönerler.
b. (Değişik: 1/11/1990 - 3676/1 md.) Yükseköğretim
kurumlarından, mahkeme veya disiplin kararları ile
çıkarılanlar hariç olmak üzere herhangi bir nedenle kendi
isteği ile ayrılan öğretim üyeleri başvuruları üzerine bu
Kanun hükümleri çerçevesinde kadro koşulu aranmaksızın tekrar
ayrıldıkları yükseköğretim kurumlarına dönebilirler.
c. (Ek: 14/4/1982 - 2653/5 md.) Yükseköğretim Kurulu veya
Yükseköğretim Denetleme Kurulu Başkan ve üyeliklerine, rektör
ve dekanlıklara yükseköğretim kurumları ile bir kamu görevinde
iken seçilenlerden, süresinin tamamlayarak yeniden
seçilmemeleri sebebiyle ayrılanların,bu görevlerinde
geçirdikleri süreler hesaba katılmak ve buna göre aylık ve
dereceleri yükseltilmek suretiyle meslek, unvan ve sıfatları
dikkate alınarak ayrıldıkları tarihten itibaren kendi
kurumlarına boş kadro koşulu aranmaksızın dönüşleri yapılır.
Oylama:
Madde 61 - Bu kanunda sözü geçen juri ve kurullarda,
her üye oyunu kabul veya ret yoluyla vermekle görevlidir.
Çekimser oy kullanılamaz.
Yükseköğretim Kurulu dışında yer alan kurulların toplantı
nisabı kurul üye tamsayısının yarıdan fazlasıdır.
Bütün kurullarda kararlar toplantıya katılanların salt
çoğunluğu ile alınır.
Üçüncü turda salt çoğunluğun sağlanamadığı hallerde
dördüncü turda oy çok- luğu esası uygulanır.
Özlük hakları:
Madde 62 - Üniversite öğretim elemanları ve üst
kuruluşlar ile üniversitelerdeki memur ve diğer görevlilerin
özlük hakları için bu kanun, bu kanunda belirtilmeyen hususlar
için Üniversite Personel Kanunu, Üniversite Personel Kanununda
bulunmayan hususlar için ise genel hükümler uygulanır.
Siciller:
Madde 63 - Yükseköğretim kurum ve kuruluşları ile üst
kuruluşlarda görev alan öğretim elemanlarının, memur ve diğer
personel ile öğrencilerin sicilleri genel hükümlere ve
Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanacak yönetmelik
esaslarına göre tutulur. Her türlü atama, yükselme,akademik
unvanların kazanılması ve diğer özlük işlemlerinde bu siciller
esas alınır.
İzinler:
Madde 64 - Öğretim elemanları yıllık izinlerini,
normal olarak,öğrenime ara verilen zamanlarda kullanırlar.
Bunların diğer izinleri ile Yükseköğretim üst kuruluşları
personelinin ve yükseköğretim kurumları memurlarının izin
işleri 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre
yürütülür.
Rektör, iznini Yükseköğretim Kurul Başkanından, diğer
yöneticiler ise bir üst makamdan alırlar.
Yükseköğretim kurumlarında ve üst kuruluşlarda görevli
bütün personel bağlı olduğu ilk disiplin amirinin izniyle
görevi başından ayrılabilir.
Yönetmelikler:
Madde 65 -
a. Aşağıdaki hususlar Yükseköğretim Kurulu tarafından
çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:
(1) Yükseköğretim Kurulunun teşkilatı, çalışma usulleri,
üyelerinin seçimi ve yetkisinde olan seçim ve atamalarla
ilgili hususlar,
(2) Yükseköğretim Denetleme Kurulunun kuruluş ve
işleyişi, denetleme usul ve esasları ile ilgili hususlar,
(3) Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezinin kuruluşu,
işleyişi, görevleri, öğrenci seçme ve yerleştirme esasları ve
öğrenci adaylarından alınacak kayıt ve sınav ücretleri ve bu
ücretlerle oluşacak fonun kullanılması ile ilgili esaslar,
(4) Bu kanun kapsamındaki yükseköğretim kurumlarında
yardımcı doçentlik, doçentlik ve profesörlüğe yükseltilme ve
atanma işlemleri,
(5) Öğretim elemanlarının yetiştirilme esasları,
(6) Haftalık ders yükü çalışma esasları,
(7) Yabancı uyruklu öğrencilerin harçları ile harçlar
konusuna ilişkin uygulama esasları,
(8) Ders kitaplarının ve teksirlerinin bastırılmasında
uygulanacak esaslar ve ödenecek telif hakları ile ilgili
hususlar,
(9) Öğretim elemanları, memur ve diğer personel ile
öğrencilerin disiplin işlemleri, disiplin amirlerinin
yetkileri ve disiplin kurullarının teşkili ve çalışması ile
ilgili hususlar,
(10) Yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı kuruluş ve
birimler tarafından yapılacak bilimsel, teknik inceleme ve
araştırma ile yayımların gerektireceği her türlü giderlere ve
üniversitelerin inşaat, makine ve teçhizatı ile ilgili işlerle
bunların bakım ve onarımlarına uygulanacak esaslar,
(11) Öğretim elemanları; memur ve diğer personel ile
öğrencilerin sicilleri ile ilgili hususlar,
(12) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/33 md.) Vakıflarca
kurulacak yükseköğretim kurumlarının eğitim ve öğretim
alanları gözönünde tutularak gerekli yapı ve tesisler, araç -
gereç, öğretim, yönetim kadrosu ve diğer akademik konular,
(13) (Ek: 17/8/1983-2880/33 md.) Görevlendirme ve nakli
ile ilgili eseslar ve bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer
hususlar.
b. Aşağıdaki hususlar Üniversitelerarası Kurul tarafından
çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir:
(1) Lisansüstü öğretim esasları,
(2) Bu Kanunun uygulanması ile ilgili diğer akademik
hususlar.
Yürürlükten kaldırılan kanun ve hükümler:
Madde 66 - 1750 sayılı Üniversiteler Kanunu tümü ile,
aşağıdaki kanunların ve Yükseköğretim Kurumları ile ilgili
diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri yürürlükten
kaldırılmıştır.
4619 sayılı İstanbul Teknik Üniversitesi Hakkında Kanun
ile ek ve değişiklikleri,
6594 sayılı Karadeniz Teknik Üniversitesi adıyla
Trabzon'da Bir Üniversite Kurulması Hakkında Kanun ile ek ve
değişiklikleri,
6595 sayılı Ege Üniversitesi adıyla İzmir'de Bir
Üniversite Kurulması Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri,
6990 sayılı Atatürk Üniversitesi Kanunu ile ek ve
değişiklikleri,
7307 sayılı Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kanunu ile ek
ve değişiklikleri,
892 sayılı Hacettepe Üniversitesi Kurulması Hakkındaki
Kanun ile ek ve değişiklikleri,
1785 sayılı Diyarbakır üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1786 sayılı Çukurova üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1787 sayılı Anadolu Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1788 sayılı Cumhuriyet Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1872 sayılı İnonü Üniversitesi Kuruluş Kanunu,
1873 sayılı Dört Üniversite Kurulması Hakkındaki Kanun
ile ek ve değişiklikleri,
1487 sayılı Boğaziçi Üniversitesi Adıyla İstanbul'da Bir
Üniversite Kurulması Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri,
5239 sayılı Ankara Üniversitesi Kuruluş Kadroları Kanunu
ve bu kanuna ek kanunlar ile Ankara Üniversitesine bağlı
birimlere ait kanunlar,
5247 sayılı İstanbul Üniversitesi Kuruluş Kadroları
Kanunu ile bu kanuna ek kanunlar,
2175 sayılı Kayseri Üniversitesi Kurulması Hakkında
Kanun.
Ek Madde 1 - (Ek: 14/4/1982-2653/6 md.)
Üniversite rektörleri, fakülte dekanları, enstitü ve
yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcıları ve bölüm
başkanları, gerektiğinde bu Kanunda belirtilen süreleri
dolmadan tayinlerindeki usule uygun olarak görevlerinden
alınabilirler.
Ek Madde 2 - (Ek: 17/8/1983 - 2880/32 md.)
Vakıflar, kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla ve mali
ve idari hususlar dışında, akademik çalışmalar, öğretim
elamanlarının sağlanması ve güvenlik yönlerinden bu Kanunda
gösterilen usul ve esaslara uymak kaydıyla, yükseköğretim
kurumları veya bunlara bağlı birimlerden birini veya birden
fazlasını kurabilirler.
(Ek: 7/6/1989 KHK - 369/3 md.; Aynen kabul: 23/11/1989 -
3589/3 md.; Değişik: 3/4/1991 - 3708/2 md.; İptal:Ana.Mah'nin
29/6/1992 tarih ve E.1991/21,K. 1992/42 Sayılı Kararıyla.)
Ek Madde 3 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıf veya birden fazla vakfın yetkili yönetim
organlarının yükseköğretim kurumu kurma ile ilgili karar veya
kararları Vakflar Genel Müdürlüğünün olumlu yazısı ile
birlikte ve aşağıdaki belgelerle Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığına sunulur:
a) Kurulacak yüksekögretim kurumunun bina, araç, gereç ve
diğer maddi yapıları ve malzemelerinin hazır bulunduğunu veya
bunların sağlanması için yeteri kadar bir meblağın tahsis
edildiğini gösterir belge,
b) Kurulacak yüksekögretim kurumunun bir yıllık her çeşit
işletme ve diğer cari masraflarının en az % 20'sini
karşılayacak bir paranın, malın, ekonomik değeri olan bir
hakkın veya gelirin mevcut olduğunu ve buna tahsis edildiğini
gösterir belge,
c) Kurulacak yükseköğretim kurumunun ve bunlara bağlı
birimlerin adlarını bildiren belge ile Kurumun eğitim -
öğretim, mali ve idari konularda uygulayacağı esasları
gösteren taahhüt belgesi.
d) Vakıf yükseköğretim kurumunun eğitim - ögretim
fonksiyonunu yerine getiremeyeceğinin anlaşılması halinde, bu
madde ile yükseköğretim kurumuna tahsis edilenlere yapılacak
işlemi gösterir belge.
(Değişik : 7/6/1989 - KHK-369/4 md.; Aynen Kabul:
23/11/1989 - 3589/4 md.) Yükseköğretim Genel Kurulu, belgeler
üzerinde gerekli incelemeleri yaptıktan sonra, kurulacak
yükseköğretim kurumu hakkında kararını verir ve bu kararını
bilgi için Milli Eğitim Bakanlığı'na sunar.
(Ek:3/4/1991-3708/5 md.; İptal:Ana.Mah'nin 29/6/1992
tarih ve E.1991/21,K. 1992/42 Sayılı Kararıyla.)
Ek Madde 4 - (Ek: 17/8/1883-2880/32 md.)
Askeri ve emniyetle ilgili eğitim kurum veya birimleri
vakıflar tarafından açılamaz.
Ek Madde 5 - (Ek :17/8/1983 -2880/32 md.)
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumunun, vakıf
yönetim organı dışında, en az yedi kişiden oluşan bir
mütevelli heyeti bulunur. Mütevelli heyet üyeleri vakıf idare
uzvu tarafından Devlet memuru olma niteliklerine sahip ve
yükseköğrenim görmüş adaylar arasından beş yıl için seçilir.
Mütevelli heyet üyeleri kendi aralarından bir başkan seçer.
Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun
tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının
yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak
mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf
yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde
yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda
görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer
personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden
alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini
onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan
yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.
Mütevelli heyetin toplantı nisabı ve karar alınması ile
ilgili hususlarda bu Kanunun 61 inci maddesi hükmü uygulanır.
Ek Madde 6 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Kurulacak yükseköğretim kurumu, vakıf tüzelkişiliği
dışında ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olur ve bu kurumun
gelirleri, geçici olarak dahi hiç bir suretle vakıf mamelekine
veya hesaplarına intikal edemez. Vakıf yükseköğretim kurumuna
doğrudan doğruya bağış ve yardım yapılabilir.
Ek Madde 7 - (Ek:17/8/1983 - 2880/32 md.;
Değişik:3/4/1991 - 3708/6 md.) Vakıflarca kurulacak
yükseköğretim kurumları, bu Kanunun 56 ncı maddesinde yer alan
mali kolaylıklardan, muafiyetlerden ve istisnalardan aynen
istifade ederler ve bunlar emlak vergisinden muaf tutulurlar.
Ek Madde 8 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıfca kurulacak yüksekögretim kurumlarındaki akademik
organlar, Devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik
organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine
getirir. Öğretim elemanlarının nitelikleri Devlet
yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanlarının
niteliklerinin aynıdır. Devlet yükseköğretim kurumlarında
çalışmaları yasaklanmış veya disiplin yoluyla bu kurumlardan
çıkarılmış kişiler, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev
alamazlar.
Ek Madde 9 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim - öğretim
esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili
hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir.
Öğrencilerden alınacak ücretler mütevelli heyet
tarafından tespit edilir.
Ek Madde 10 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim kurumları
çalışmalarını Devlet yükseköğretim kurumları gibi, her ders
yılı sonunda Yükseköğretim Kuruluna sunarlar. Bu kurumlar
mali, idari ve ekonomik konularda Yüksekögretim Kurulunun
gözetim ve denetimine tabidirler.
Ek Madde 11 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarında, beklenen
eğitim - öğretim düzeyinin yetersizliğinin Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilmesi ve durumun düzeltilmesi için gerekli
uyarı ve önerilerin sonuçsuz kalması halinde bu kurumun
faaliyeti Yükseköğretim Kurulunca durdurulur.
Ek Madde 12 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıf tarafından kurulacak yükseköğretim kurumunda
akademik kurul, senatoların; yönetim kurulu, üniversite
yönetim kurulunun; en yüksek düzeyindeki yönetici, rektörlerin
yetkisini kullanır ve görevlerini yapar.
Ek Madde 13 - (Ek: 17/8/1983 - 2880/32 md.; Mülga:
3/4/1991 - 3708/8 md.)
Ek Madde 14 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarının eğitim ve
öğretim alanları gözönünde tutularak yapı ve tesisler, araç -
gereç, öğretim, yönetim kadrosu ve diğer akademik konular
Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.
Ek Madde 15 - (Ek: 17/8/1983-2880/32 md.)
Vakıf tüzelkişiliğinin herhangi bir şekilde nihayete
ermesi halinde, vakıf yükseköğretim kurumu tüzelkişiliği devam
eder ve vakıf tarafından yükseköğretim kurumu tüzelkişiliğine
tahsis edilen her türlü taşınır ve taşınmaz mal, araç-gereç,
malzeme, para ve ekonomik değeri olan haklar yükseköğretim
kurumunun mülkiyetine geçer.
Bu durumda vakıf yüksekögretim kurumu mütevelli heyeti
üyeleri ile yükseköğretim kurumu yöneticilerinin seçilmesi
yetkisi, Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü üzerine
Vakıflar Genel Müdürlüğünce bir başka vakfa devredilir.
Vakıf yükseköğretim kurumunun faaliyetlerinin
durdurulması halinde durdurulma süresince, kapıtılması halinde
ise temelli olarak, kurumun idaresi Yükseköğretim Kurulunca
eğitim ve öğretimi sürdürmek veya tamamlamak üzere uygun bir
Devlet yükseköğretim kurumunun vesayetine verilir.
Ek Madde 16 - (Ek : 10/12/1988 - 3511/2 md.;
İptal: Ana, Mah.nin 7/3/1989 tarih ve E. :1989/1, K. :1989/12
sayılı kararıyla. Yeniden Düzenleme 12/1/1990- KHK-398/3 md.;
Değiştirilerek Kabul: 7/3/1990 - 3614/3 md.)
Açıköğretim uygulayan üniversiteler yurt içinde hizmet
birimleri açabilirler. Aynı üniversiteler, yurt dışında
yaşayan T.C. vatandaşlarına öğretim, eğitim ve kültürle ilgili
idari ve sosyal hizmetleri vermek amacıyla Yükseköğretim
Kurulunun kararıyla o ülkede merkez tesis edebilirler.
Açıköğretim hizmeti veren üniversitelerde rektörlük ile
bu tür hizmetleri veren fakülte, enstitü, yüksekokul,
konservatuvar, meslek yüksekokulu, merkez ve benzeri
kuruluşlarda, hizmetin özelliğinin gerektirdiği birimlerin
kurulması veya değiştirilmesi, diger ülkelerin açıköğretim
kuruluşları ile eğitim ve öğretim alanlarında işbirliği
yapılması üniversite yönetim kurulunun kararı ile
gerçekleştirilir.
Merkezi açıköğretim yapan fakültelere bağlı olarak örgün
öğretim yapan bölüm varsa, zaman içinde bu bölümün müstakil
örgün eğitim yapan yüksekokul haline dönüştürülmesi yada örgün
öğretim yapan fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında
örgün öğretim yapan bölümlerin yanı sıra, açıköğretim yapan
bölümler kurulması, üniversite senatosunun teklifi ve
Yükseköğretim Kurulunun onayı ile olur.
Ek Madde 17 - (Ek: 25/10/l990 - 3670/12 md.)
Yürürlükteki kanunlara aykırı olmamak kaydı ile;
yükseköğretim kurumlarında kılık ve kıyafet serbesttir.
Ek Madde 18 - (Ek: 3/4/1991 - 3708/7 md.) Değişik:
19/11/1992 - 3843/17 md.) Vakıflar tarafından kurulmuş
yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak
amacıyla ilgili yükseköğretim kurumunun müracaatı,
Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının
teklifi üzerine Maliye ve Gümrük Bakanlığınca Devlet yardımı
yapılabilir.
(Değişik: 1/8/1996-4160/4 md.) Yapılacak Yardım: Devlet
yardımının miktarı katma bütçeli Devlet Yükseköğretim
Kurumlarına o yıl tahsis edilen toplam bütçe ödeneklerinin
örgün öğrenci sayısına bölünmesi ile elde edilen miktarın
ilgili vakıf yükseköğretim kurumunda okuyan öğrenci sayısıyla
çarpılmasıyla bulunacak meblağın yarısını geçemez. Vakıf
üniversiteleri merkezleri dışındaki illerde yükseköğretim
kurumları kurabilirler.
Yardım miktarı vakıf yükseköğretim kurumunun toplam bütçe
giderlerinin yüzde kırkbeşini geçemez.
Yukarıda belirtilen azami yardım miktarını almaya hak
kazanan vakıf yükseköğretim kurumunun,
a) En az iki yıl eğitim-öğretim yapmış olması,
b) Üniversitelerarası Kurulca görevlendirilen
değerlendirme komisyonunca tespit edilen tanınmış bilimsel
dergilerde öğretim üyesi başına düşen yayın sayısı bakımından
bu esasa göre sıralanan Devlet Üniversitelerinin ilk yarısına
girecek durumda olması,
c) Öğrenci yerleştirme sınavında fen ve matematik
puanlarına göre ilk ikibine giren öğrencilerin üniversitelere
yerleştirilmeleri suretiyle yapılacak sıralamada Devlet
Üniversitelerinin ilk yarısına girecek durumda olması,
d) Öğrencilerinin en az yüzde onuna eğitim-öğretim
masraflarını karşılayacak burs vermesi,
Gerekir.
Sözkonusu sıralamada en sonda yeralan beş devlet
üniversitesi düzeyinde olan vakıf yükseköğretim kurumlarına
yukarıda belirlenen esaslara göre, bütçelerinin en çok yüzde
yirmi oranına kadar yardım yapılabilir. Bu maddede belirtilen
azami ve asgari düzeyler arasında yeralan vakıf yükseköğretim
kurumlarına yapılacak yardım miktarı Yükseköğretim Kurulu
tarafından yapılacak sıralama dikkate alınmak suretiyle Maliye
ve Gümrük Bakanlığı tarafından tespit edilir.
Vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak yardım her
yılın ilk yarısında iki eşit taksit halinde ödenir. Yardım
alan vakıf yükseköğretim kurumu her yıl Nisan ayı sonuna kadar
bir önceki yılın gelir ve giderlerini Maliye ve Gümrük
Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ile Yükseköğretim Kuruluna
göndermek zorundadır.
Bu maddenin uygulanmasıyla ilgili olarak vakıf
yükseköğretim kurumlarından her türlü belge ve bilgiyi
istemeye ve gerektiğinde merkez denetim elemanları vasıtasıyla
denetim ve inceleme yaptırmaya Maliye ve Gümrük Bakanlığı
yetkilidir.
Ek Madde 19 - (Ek :3/4/1991 - 3708/7 md.;
İptal:Ana.Mah.'nin 29/6/1992 tarih ve E.1991/21,K. 1992/42
sayılı Kararıyla)
Ek Madde 20-(Ek:3/4/1991 - 3708/7 md.)
a) Hacettepe Çocuk Sağlığı Enstitüsü Vakfı, Hacettepe Tıp
Merkezi Vakfı ve Hacettepe Üniversitesi Vakfı tarafından
müştereken kurulmuş olan yükseköğretim kurumuna kamu tüzel
kişiliğine sahip olmak üzere "Bilkent Üniversitesi" adı
verilmiştir.
b) (İptal:Ana.Mah.'nin 29/6/1992 tarih ve E.1991/21,
K.1992/42 sayılı Kararıyla.)
Ek Madde 21 - (Ek:3/4/1991-3708/7 md.)
Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen "Lise Mezunlarına
Meslek Edindirme" (LİMME) programına katılıp meslek lisesi
diplomasını alanlar ile bir mesleğe veya belli sanat dallarına
yönelik programlar uygulayan liselerin mezunları aynı meslek
veya sanat dalında bir yüksekokul veya meslek yüksekokuluna
girmek istedikleri takdirde merkezi sınavla almış oldukları
puanlarına Yükseköğretim Kurulunun, meslek dalına göre tespit
edeceği ölçü dahilinde Milli Eğitim Bakanlığının uygun görüşü
alınarak artı puan verilir. Bu puan almış oldukları puanların
% 40'ından fazla olamaz.
Ek Madde 22 - (Ek:19/11/1992-3843/18 md.)
Üniversitelerde o üniversiteyi veya bünyesindeki
yükseköğretim kurumlarını geliştirmek amacıyla kurulmuş olan
vakıflarca yeniden kurulacak sağlık tesislerini işletilmesi ve
yönetimi, ilgili üniversite yönetim kurulu kararıyla tesisleri
kurmuş olan vakfa verilebilir. Bu sağlık tesislerinin
işletilme ve yönetim esasları Üniversite Yönetim Kurulu ile
vakıf yetkili kurulunca belirlenir.
Ek Madde 23 - (Ek: 7/6/1995 - 4111/2 md.)
Yükseköğretim kurumlarında pratik, uygulamalı dersler ve
staj; öğrencinin tercih edeceği ilgili kamu kurum ve
kuruluşları ile bunlara muadil özel kuruluşlarda yapılabilir.
Bu süre zarfında öğrenci, Yükseköğretim kurumları öğrenci
disiplin kurallarına tabidir.
ONİKİNCİ BÖLÜM
Geçici Maddeler
Geçici Madde 1 - Bu kanunun yayımı tarihinde görevi
başında bulunan Üniversitelerarası Kurul, senato, Üniversite
yönetim kurulu, fakülte, enstitü ve yüksekokul kurulları ile
yönetim kurulları bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihte
lağvedilir ve bu Kanun hükümlerine göre yeniden kurulurlar.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görev başında
bulunan üniversite rektörlerinin görevleri 31 Temmuz 1932
tarihinde, fakülte dekanları, enstitü ve yüksekokul müdürleri
ile bölüm başkanlarının görevleri ise 31 Ağustos 1982
tarihinde sona erer. Bu tarihlerde göreve başlamak üzere bu
Kanun uyarınca atamalar yapılır. Bunlardan bu tarihten önce
görevden alınan veya herhangi bir nedenle ayrılanların yerine
bu Kanun hükümlerine göre atamalar yapılır.
Geçici Madde 2 - Yükseköğretim Kurulu bu Kanunun
yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde kurulur.
Geçici Madde 3 - Yükseköğretim Kurulunun genel
sekreterlik kadroları, çalışma yeri ve bütçesi sağlanıp işe
başlayıncaya kadar sekreterlik hizmetleri için mevcut
Üniversitelerarası Kurulun Sekreteryası Yükseköğretim Kurulu
Başkanı emrine verilir.
Geçici Madde 4 - Yükseköğretim Kurulu üyelerinden
dörtte birinin, Yükseköğretim Denetleme Kurulunun üyelerinden
üçte birinin her iki yılda bir hangilerinin yenileneceği, ilk
ikinci, dördüncü ve altıncı yıl sonunda ad çekme suretiyle
belirlenir.
a. Yükseköğretim Kurulu üyelerinin yenilenme usulü;
(1) Devlet Başkanı tarafından seçilenlerin dörtte biri,
(2) Bakanlar Kurulu ile Milli Eğitim Bakanlığınca
seçilenlerin dörtte biri,
(3) Üniversitelerarası Kurulca seçilenlerin dörtte biri,
Arasından her grup içinde ayrı ayrı ad çekme suretiyle
yapılır.
b. Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyelerinin yenilenme
usulü;
(1) Yükseköğretim Kurulunca önerilen beş profesör ile
Milli Eğitim Bakanlığınca seçilenlerin üçte biri,
(2) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştayca gösterilerek
Yükseköğretim Kurulunca seçilenlerin üçte biri,
Arasından her grup içinde ayrı ayrı ad çekme suretiyle
yapılır.
Geçici Madde 5 - Bu kanunun öngördüğü
yönetmelikler ile Kanunun hükümlerine uymayan mevcut tüzük ve
yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden başlayarak dokuz ay
içinde yeniden düzenlenip, yürürlüğe konur. Bu düzenleme
sonuçlanıncaya kadar mevcut tüzük ve yönetmeliklerin bu Kanuna
aykırı olmayan hükümlerine uygulanmasına devam edilir. Ancak,
sınıf ve ders geçme ile ilgili yürürlükteki sınav ve
değerlendirme mevzuatı 1981 - 1982 eğitim - öğretim yılı
sonuna kadar uygulanır.
Geçici Madde 6 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce, üniversiteler ve akademiler kanunlarına göre
değişik kurumlarda kazanılmış olan doktora, tıpta uzmanlık,
doçentlik ve profesörlük unvanları eşdeğer olarak devam eder.
Geçici Madde 7 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte Yükseköğretim Kurulu tarafından yeni kadrolar tespit
edilinceye kadar Yükseköğretim Kurulunun izni olmadıkça mevcut
boş kadrolara atama yapılamaz.
Geçici Madde 8 - (Değişik: 27/5/1988 - 3455/1.
md.)
Bu Kanunun yayımı tarihine kadar, eski mevzuat
hükümlerine göre doçentlik ve profesörlük unvanını almak üzere
başvurmuş ve başvurusu kabul edilmiş olanlar ile 30 Haziran
1982 tarihine kadar önceki mevzuata göre doçentlik ve
profesörlük için öngörülen çalışma süresini tamamlayacakların
başvuruları ve başvurularının kabulü halinde kadroya atama
dışındaki işlemleri önceki mevzuata göre yürütülür.
Yukarıdaki hükme göre profesörlüğe yükseltilmiş olanlar
(kısmi veya tam gün) kadroya bağlı olmaksızın profesör
unvanının sağladığı bütün akademik hak ve yetkilere sahip
olmak şartı ile bulundukları kadrolarda profesör unvanını
taşırlar. Bunlar ilgili birimlerdeki profesör kadrolarına
öncelikle atanırlar.
Üniversiteler ve Akademilerle ilgili kanunların
hükümlerine göre gerekli yabancı dil sınavlarını da vermiş
olmaları kaydıyla doçentlik sınavlarını tamamlamış
bulunanların profesörlüğe yükseltilmeleri de istedikleri
takdirde önceki mevzuatlarına göre yürütülür.
(Değişik: 14/6/1989 - 3576/1 md.) Bu Kanunun yayımı
tarihinden önce yukarıdaki hükümlere göre profesörlüğe
yükseltilmiş olanlar ve bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren
3l.12. 1989 tarihine kadar, kadro şartı aranmaksızın
profesörlüğe yükseltilecek olanlar ile doçent unvanını
kazanmış olanlar bulundukları kadrolarda doçent ve profesör
unvanlarının sağladığı bütün hak ve yetkilerden yararlanırlar.
Bu kişiler, ilgili birimlerdeki doçent ve profesör kadrolarına
öncelikle atanırlar.
Kendi kanunları çıkarılıncaya kadar Türk Silahlı
Kuvvetleri ve Emniyet Teşkilatına bağlı yükseköğretim
kurumlarında doçentlik ve profesörlük unvanlarının
verilmesinde yukarıdaki esaslar uygulanır.
Geçici Madde 9 - Bu kanunun yayımından önce
doktora veya tıpta uzmanlık unvanı almış olup, doçentlik
sınavına girmek ve bu unvanı almak amacıyla baş vurmuş
olanlardan, bu işlemle ilgili, yabancı dil sınavı, tez,
kollokyum ve deneme dersi safhalarından bir veya birkaçını
başaran fakat süresi içinde doçentlik unvanını alamayanlara,
geri kalan safhalarını tamamlayabilmeleri için, bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren bir yıl daha süre tanınır.
Geçici Madde 10 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte bu Kanun kapsamına giren yükseköğretim kurumlarının
asistan kadrolarına atanmış olarak doktora veya tıpta uzmanlık
öğrenimi için çalışmalarda bulunanlar bu kadrolarda bir yıl
süre ile bu Kanun hükümlerine göre araştırma görevlisi olarak
çalıştırılabilirler. Bunların, bu kadrolara yeniden atanmaları
her yıl ilgili yönetim kurullarınca karara bağlanır.
Geçici Madde 11 - Bu kanunun yayımı tarihinde bu
kanun kapsamına alınan yükseköğretim kurumlarında ve üst
kuruluşlarında görevli öğretim elemanı ile yönetim personeli
aynı görevlerini yürüttükleri takdirde almakta oldukları aylık
ve ücretlerini almaya devam ederler. Bu personelden bağlı
oldukları kurumun adı veya satatüsü değişenler ile
kaldırılanlar yeni kadrolar belirlenip atamalar yapılıncaya
kadar eski kurumlarının kadro aylıklarını alırlar.
Geçici Madde 12 - Bu kanun yürürlüğe girdikten
sonra, kadro kanunları çıkıncaya kadar yardımcı doçentliğe
seçilenler, asistan veya öğretim yardımcısı kadrolarına
atanabilirler.
Geçici Madde 13 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği,
tarihte, yükseköğretim kurumlarında kayıtlı bulunan
öğrencilerden, bu kanunun 44 ncü maddesinde öngörülen süreleri
tamamlamış veya aşmış olanların yükseköğretim kurumlarıyla
ilişikleri kesilmez. Ancak, bu gibi öğrenciler bundan sonraki
eğitim - öğretim sürelerinde her eğitim - öğretim yılında
başarılı olmak mecburiyetindedirler. Aksi halde öğretim
kurumlarıyla ilişkileri kesilir.
Geçici Madde 14 - Öğretim üyeleri bu kanunun 36
ncı maddesine göre statülerini belirleyinceye kadar, 1765
sayılı Üniversite Personel Kanunu kapsamına giren
yükseköğretim kurumları ile ilgili diğer kanunların personel
ve özlük haklarına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur.
Geçici Madde 15 - Bu kanunun yayımlandığı tarihte
doktora veya tıpta uzmanlık yetkisine sahip olup da bu kanun
kapsamındaki yükseköğretim kurumlarına kadrolu olarak;
a. Asistan unvanı ile çalışmaların bir yıl zarfında, bu
kanun hükümlerine uygun olmak kaydı ile yardımcı doçentliğe
başvurmaları sağlanarak yükseltilmeleri ve atanmaları yapılır
ve bulundukları kurumları ile ilişkileri kesilir. Bu süre
içinde yardımcı doçent olamayanların üniversite ile ilişkileri
kesilir.
b. Asistan dışında başka bir unvan ile öğretim yardımcısı
olarak çalışanlardan, ya bu unvanlarının gereği görevlerini
sürdürmeleri veya yukarıdaki (a) fıkrası esaslarına göre, bir
yıl içinde yardımcı doçentlik için başvurmaları istenir.
Bunlardan, öğretim yardımcısı olarak göreve devam etmek
isteyenlerin sayısı bu statüdeki kadroları aşarsa, ilgili
yönetim kurulunun yapacağı tetkik sonucuna göre, fazla
olanların kurumları ile ilişkileri kesilir.
Geçici Madde 16 - Unvanı karşılığı kadrolarda
görevli olmayan doçent ve profesörler atamaları yapılıncaya
kadar bulundukları yerlerdeki görevlerine devam ederler.
Geçici Madde 17 - Orta Doğu Teknik Üniversitesi
ile Boğaziçi Üniversitesinde halen çalışmakta olan öğretim
elemanlarına bu kanuna göre intibakları yapılıncaya kadar eski
statülerine göre ödeme yapılmasına devam olunur. Yapılacak
intibak sonucunda, bu öğretim elemanlarının girebilecekleri
derece ve kademelerde alacakları aylık tutarı ile her türlü
tazminat ve yanödemeler toplamı, mevcut stütülerine göre
aldıkları ücretten az olduğu takdirde aradaki fark, kadroya
bakılmaksızın bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren
1981 - 1982 eğitim - öğretim yılı sonuna kadar tazminat
şeklinde ödenir.
Geçici Madde 18 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte, Orta Doğu Teknik Üniversitesinde yardımcı profesör
unvanı ile öğretim görevi yapmakta olanlar, bu kanundaki
şartları haiz iseler, yardımcı doçent sayılırlar.
Geçici Madde 19 - (Değişik: 24/9/1882 - 2708/1
md.)
6 Kasım 1981 tarihinde Boğaziçi Üniversitesi ile Orta
Doğu Teknik Üniversitesinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
hükümlerine tabi olmadan çalışan öğretim elemanları dışında
kalan personel 30/9/1982 tarihi itibariyle memur statüsüne
geçirilerek bu tarih esas alınmak suretiyle 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu hükümlerine göre intibakları yapılır. Bu
işlem en geç 30/9/1983 tarihine kadar, 12/2/1982 tarihli ve
2595 sayılı Kanunun Geçici 9 uncu maddesi esaslarına göre ve
yazılı müracaat şartı dikkate alınmaksızın yapılır.
İntibak işlemleri tamamlanıncaya kadar, tabi oldukları
toplu iş sözleşmesi veya hizmet akdine göre 30/9/1882
tarihinde almakta oldukları ücret (para ve para ile ölçülmesi
mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler dahil) ödenmeye devam
olunur.
Yapılan intibak neticesinde, ilgililerin alacağı aylık,
ek gösterge, işgüçlüğü, iş riski, temininde güçlük zamları ile
mali sorumluluk tazminatı ve diğer mali ve sosyal haklarının
toplamı 30/9/1982 tarihindeki hizmet akdi veya toplu
sözleşmelerle almakta oldukları yukarıda belirlenen ücret
toplamından daha az olanlara aradaki fark, kademe ilerlemesi,
derece yükselmesi, katsayı artışı vesair ödemelerdeki artış ve
ilavelerle giderilinceye kadar tazminat olarak ödenmeye devam
olunur.
(Ek: 17/8/1983 - 2880/34 md.) 30/9/1982 tarihinde 506
sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık aylığı
bağlanmasına hak kazanan personelden 30/9/1983 tarihine kadar
Sosyal Sigortalar Kurumuna başvurarak ayrılanlar hakkında ,
30/9/1982 tarihindeki kazınılmış hakları dikkate alınarak iş
mevzuatına göre işlem yapılır. Ancak, bu gibilerin 30/9/1982
tarihi ile emeklilik için başvurdukları tarih arasında geçen
hizmetleri, primlerinin ödenmesi kaydıyla, 506 sayılı Sosyal
Sigortalar Kanununa tabi olarak geçmiş sayılır.
Geçici Madde 20 - Öğretim üyelerinin emeklilik yaş
haddi 1982 yılı için 70, 1983 yılı için 69, 1984 yılı için 68
yaşını doldurdukları tarihtir.
Geçici Madde 21 - (Mülga : 27/5/1988 - 3455/3 md.)
Geçici Madde 22 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren bir yıl içinde bu kanun kapsamına giren
öğretim üyelerinin daimi veya kısmi statüde görev yapmaları
konusunda tercihlerini yapmaları istenir. Tercihlerini
belirtenlerin atamaları bu kanun hükümlerine göre yapılır.
Tercihlerini yapamayanların kurumları ile ilişikleri kesilir.
Geçici Madde 23 - (Değişik: 24/9/1982-2708/2 md.)
T.C. Emekli Sandığı Kanununa göre emeklilik aylığı bağlanmış
olup da 6 Kasım 1981 tarih itibariyle bu Kanunda belirtilen
Üniversitelerde sözleşmeli olarak çalışan öğretim elemanları
ile diğer idari personel 30/9/1983 tarihine kadar sahip
oldukları statü içinde hizmetlerine devam edebilirler. Bu
tarihten sonra genel hükümlere tabi olurlar.
Geçici Madde 24 - Bu kanunun yayımı tarihinde
yürürlükte bulunan döner sermaye yönetmelikleri ile Orta Doğu
Teknik Üniversitesi Uygulamalı Araştırmalar Yönetmeliğinin
uygulanmasına bu kanun esaslarına göre, Yükseköğretim
Kurulunca çıkarılacak döner sermaye yönetmeliği yürürlüğe
girinceye kadar devam olunur.
Geçici Madde 25 - Orta Doğu Teknik
Üniversitesinde, 1981 mali yılı bütçe uygulamasına bu kanun
gereklerine göre 1982 mali yılı başına kadar devam edilir.
Geçici Madde 26 - Öncelikle üniversite öğretim
elemanlarının ihtiyacını karşılamak üzere, planlanan
üniversite yerleşim alanları içinde veya yakınında toplu
lojman yapımı maksadıyla 1982 mali yılından itibaren ilgili
bütçelere on yıl süre ile yeterli ödenek konulur. Bu
ödeneklerin üniversiteler arasında dağılımında, gelişmekte
olan veya ihtiyaç içinde bulunan yörelerdeki üniversitelere
öncelik verilir.
Geçici Madde 27 - "Üniversitelerarası Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi" Yükseköğretim Kurulunun
kurulmasını müteakip yönetimi ile taşınır ve taşınmaz malları,
her türlü hak ve yükümlülükleri, personeli ve kadrosuyla
birlikte Yükseköğretim Kuruluna devredilir ve bağlanır.
Geçici Madde 28 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği
tarihte mevcut olan akademi, fakülte, enstitü ve
yüksekokulların durumları, bu kanuna göre Yükseköğretim
Kurulunun kurulmasını müteakip, bu kurulca incelenerek,
bunların üniversiteye donüştürülmeleri veya üniversitelere
veya bakanlıklara bağlanmaları, üniversitelerin içerisinde
fakülte, enstitü veya yüksekokul halinde teşekkül
ettirilmeleri veya kaldırılmaları hususları tespit edilerek,
gerekli yasal düzenlemeler yapılmak üzere bu kanunun yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde Milli Eğitim
Bakanlığına sunulur. Bu kuruluşların 1982 - 1983
eğitim-öğretim yılında yeni hüviyetleri ile eğitim - öğretime
başlamaları için gerekli önlemler alınır.
Geçici Madde 29 - (29/2/1984 tarih ve 2984 sayılı
Kanunla eklenen numarasız Geçici madde olup, teselsül için
numaralandırılmıştır.)
1976 - 1977 eğitim - öğretim yılı başından 1963 - 1964
eğitim - öğretim yılı sonuna kadar yükseköğretim kurumlarının
hazırlık sınıfı, önlisans ve lisans, eğitim - öğretim
programları ile yüksekokulların (2809 sayılı Kanunla adı ve
yapısı değiştirilen yükseköğretim kurumlarının öğrencileri
dahil) herhangi bir sınıfından kaydı silinen veya silinme
durumuna gelen veya kendi isteği ile ayrılan öğrencilerin bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde
ilgili üniversiteye başvurmaları halinde, ayrılmış
bulundukları eğitim - öğretim programlarına bıraktıkları
yerden devam etmek üzere bu Kanun hükümleri çerçevesinde
kayıtları yenilenir. Ancak, 1983 - 1984 eğitim - öğretim yılı
sonunda ilişkileri kesilenler ise ilişkileri kesildiği
tarihten itibaren bir hafta içerisinde kayıtlarını
yenileyebilmek için müracaat edebilirler.
Bu öğrencilerin derslere ve ilgili programlara
intibakları daha önce başardıkları dersler dikkate alınarak,
Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği esaslar içerisinde
ilgili üniversite tarafından yapılır. Bu suretle öğrencinin
intibak ettirildiği sınıf ve sömestreden önceki eğitim -
öğretim süreleri, ayrıldığı sınıf ve sömest redeki normal
öğrencinin o sınıf veya sömestreye gelinceye kadar geçirdiği
eğitim - ögretim süresine eşit kabul edilir. Bundan sonra o
sınıf veya sömestrede okuyan öğrencilerin tabi oldukları
mevzuata uyarak öğrenimlerine devam ederler.
Bu Kanun hükümlerine göre ilgili üniversitelere başvuran
öğrencilerin hangi ders yılında öğrenime başlayacakları,
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde ilgili
üniversitelerce ögrencilere bildirilir. Ancak ilişiği 1983 -
1984 oğretim yılı içinde kesilen veya kesilme durumuna gelen
öğrencilerin bir hafta içinde müracaatları halinde,
müracaatlarını müteakip bir hafta içinde durumları karara
bağlanır ve öğrenimlerine imkan sağlanır. İlişiği 1983 - 1984
eğitim - öğretim yılı sonunda kesilenler için ise
üniversiteler, ilişik kesilme tarihinden itibaren iki hafta
içinde hangi ders yılında öğrenime başlayacaklarına karar
verilir.
Askerlik süresi gelmiş olanlar bu Kanun hükümlerine göre
verilmiş hakları kullandıkları takdirde tecilli sayılırlar.
Ancak, 1111 sayılı Askerlik Kanunu hükümleri saklıdır. Bu
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte askerlik görevini yapmakta
olanlar ile öğrenimleri sırasında yaş haddi sebebiyle askere
alınanlar terhislerinden sonraki ilk ders yılında
öğrenimlerine devam edebilirler. Bunların üç aylık başvurma
süresi terhisleri tarihinden; Yükseköğretim Kurulunca esasları
tespit edilecek mücbir sebepler yüzünden bu haklarını
kullanamayacak durumda olanların üç aylık başvurma süresi ise
mücbir sebeplerin kalktığı tarihte başlar ve bu öğrencilerin
hangi ders yılında öğrenime başlayacakları üniversitelerce 15
gün içinde karara bağlanır ve öğrenciye tebliğ edilir.
Yukarıdaki hükümlere göre kayıtları yenilenen öğrenciler,
izlemiş oldukları eğitim - öğretim programları açık öğretim
programlarında mevcut olduğu takdirde, kendi istekleri ile bu
programlara veya eşdeğer program yürüten üniversiteye naklen
yazılabilirler. Belirli dallarda öğrencilerin isteği de
gözönünde tutularak, dışardan eğitim öğrencisi (ekstern)
olarak yazılmalarına üniversite senatolarınca karar
verilebilir.
1402 sayılı Kanunun uygulanması neticesi kurumlarından
ilişiği kesilenler ile Türk Ceza Kanununun ikinci Kitabının
Birinci Babında yer alan Devletin şahsiyetine karşı işlenen
cürümler sebebiyle hüküm giyenler ve 4/11/1981 tarihinden
sonra disiplin cezası alarak üniversiteden ilişiği kesilenler
bu Kanun hükümlerinden istifade edemezler.
Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin tedbirler Yükseköğretim
Kurulu tarafından alınır. Uygulama ile ilgili yönetmelik iki
ay içerisinde yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılır.
Devam mecburiyeti olan fakülte ve yüksekokulların son
sınıfında tek dersten başarısız duruma düşmüş ögrenciler devam
şartı aranmaksızın sınavlara katılabilirler.
Geçici Madde 30 - (12/8/1986- KHK - 260/6 md. ile
gelen Geçici Madde hükmü olup madde numarası teselsül
ettirilmiştir.)
Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girmesinden önce
Ankara, İstanbul, İzmir illeri dışındaki bir üniversitede
görevli iken, profesör olarak bir başka üniversiteye atanan
öğretim üyeleri bir yıl içinde başvurmaları ve önceki
kurumlarında boş profesör kadrosunun bulunması şartıyla
profesörlüğe atanmadan önce görev yaptıkları yükseköğretim
kurumlarına dönebilirler.
Ankara, İstanbul ve İzmir dışındaki bir üniversitede
doçent olup, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yurürlüğe girdiği
tarihte bir başka üniversitede profesörlüğe yükseltilmek ve
atanmak için başvuranların, başvurdukları üniversitece
yapılmakta olan profesörlüğe yükseltilme ve atanma işlemleri
halen görevli oldukları üniversitenin talebi ve kendi
müracaatları üzerine, kendi kurumlarında yürütülmüş sayılır.
Bu üniversitede boş kadro bulunması şartıyla atamaları ilgili
rektörlüklerin teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunca
yapılır.
Geçici Madde 30 - (Ek: 10/12/1988 - 3511/3 md.)
Bu Kanunun yayımı tarihine kadar disiplin suçu dışında
kalan sebeplerle kurumlarıyla ilişkisi kesilmiş veya kesilme
durumuna gelmiş olanlara bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren
üç ay içinde; 1988 - 1989 eğitim-öğretim yılı sonunda ilişiği
kesilecek olanlara ilişkilerinin kesildiği tarihten itibaren
üç ay içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına müracaat
etmeleri şartıyla, ilişiklerinin kesilmesine sebep olan her
ders için açılacak ilk sınav döneminde bir sınav hakkı
verilir. Bunlardan başarılı olanlar, kayıtları yeniden açılmak
suretiyle 44 üncü maddedeki sınırlar içinde öğrenimlerine
devam ederler. Durumları 44 üncü maddedeki sınırlara
uymayanların öğrenciliğe intibakları ile ilgili esaslar
Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir.
Bulundukları yükseköğretim kurumunun bütün derslerini
almış olup birinci fıkrada verilen sınav hakkını kullandıktan
sonra ara sınıf veya son sınıf derslerinden en fazla üç
dersten başarısız olanlara, başarısız oldukları bu dersler
için açılacak ilk sınav döneminde bir sınav hakkı daha
verilir. Bunlardan, uygulamalı dersler dışındaki derslere
devam şartı aranmaz.
İkinci fıkrada verilen hakkı da kullanmak suretiyle mezun
olmak için bir tek dersi kalan son sınıf öğrencileri ile halen
tek dersten son sınıfta bekleyenler, bu dersin açılacak yarı
yıl sınavlarına öğrenim harçlarını ödemek kaydıyla, 1992 yılı
sonuna kadar girebilirler. Bu öğrenciler, öğrencilik
haklarından yararlanamazlar.
Geçici Madde 31 - (Ek:10/12/1988 - 3511/3 md.)
Fakültelerde ve/veya ilgili enstitülerde lisanüstü
eğitime başlamış ancak daha sonra çeşitli sebeplerle
yönetmeliklerde öngörülen süreler içinde gerekli aşamaları
(lisans üstü ders sınavı, yeterlik sınavı ve tez sınavı gibi)
başarı ile tamamlayamayarak kayıtları silinenlere bu
aşamalarda, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde
başvurmaları halinde bir hak verilir.
Geçici Madde 32 - (Ek: 10/12/1988 - 3511/3 md.)
Gülhane Askeri Tıp Akademisinde okurken bu Kanunun yayımı
tarihine kadar disiplin suçu dışında kalan sebeplerle ilişkisi
kesilmiş olanlara da, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren 3
ay içinde üniversitelerdeki tıp fakültelerine başvurmaları
halinde geçici 30 uncu madde hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 33 - (Ek: 10/12/1988 - 3511/3 md.)
Üniversite senatoları 44 üncü maddede öngörülen
yönetmeliği, bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay
içinde düzenleyerek yayımlarlar.
Geçici Madde 34 - (Ek: 22/8/l989 - KHK - 378/12
md.)
Lisanüstü eğitim-öğretim maksadıyla halen yurt dışında
bulunan araştırma görevlileri hakkında da bu Kanun Hükmünde
Kararname'nin 6 ncı maddesi hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 34 - (Ek:1/11/1990 - 3676/2 md.)
Bu Kanunun yayımı tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi
üyesi bulunan doçentlerin, üyeliklerinin sona ermesini izleyen
bir yıl içinde, ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna
başvurmaları halinde geçici 8 inci maddenin 4 üncü fıkrası
hükmünden yararlanma hakları saklıdır.
Geçici Madde 35 - (Ek:1/11/1990 - 3676/3 md.)
Bu Kanunun yayımı tarihine kadar profesörlüğe atanmış
veya yüksetilmiş olanlar, 2547 sayılı Kanunun 36 ncı
maddesinin birinci fıkrasında bulunan 5 yıl kısmi statüye
geçememe hükmüne tabi değildirler.
Geçici Madde 36 - (Ek: 29/5/1991 - 3747/6 md.)
2547 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesi ile verilen,
kadro şartı aranmaksızın profesörlüğe yükseltilme hakkından
yararlanmak üzere 31 Aralık 1989'dan önve müracaat edenlerden
bu Kanuna göre profesörlük için yeniden müracaat ederek
talepleri üniversite yönetim kurulunca olumlu karşalananlar
ilgili birimlerdeki profesörlük kadrosuna öncelikle atanırlar.
Geçici Madde 37 - (Ek: 29/5/1991 - 3747/6 md.)
1985/1986 eğitim-öğretim yılından bu Kanunun yayımı
tarihine kadar disiplin suçu dışında kalan sebeplerle
kurumlarıyla ilişkisi kesilmiş veya kesilme durumuna gelmiş
olanlara bu Kanunun yayımı, 1990/1991 eğitim-öğretim yılı
sonunda ilişiği kesilecek olanlara ilişkilerinin kesildiği
tarihten itibaren iki ay içinde ilgili yükseköğretim
kurumlarına başvurmaları şartıyla ilişkilerinin kesilmesine
sebep olan her ders için bir sınav hakkı verilir. Sınavlar
başvuru tarihini izleyen iki ay içinde yapılacak şekilde
ilgili yükseköğretim kurumunca ilan edilir ve uygulanır. Bu
sınavlarda başarılı olamayanlara başarılı olamadıkları dersler
için bir bütünleme sınavı hakkı verilir. Bütünleme sınavları
ilk sınavı izleyen iki ay içinde yapılır. Bunlardan başarılı
olanlar, kayıtları yeniden açılmak suretiyle 44 üncü maddedeki
sınırlar içinde öğrenimlerine devam ederler. Durumları 44 üncü
maddedeki sınırlara uymayanların öğrenciliğe intibakları ile
ilgili esaslar Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilir.
Bulundukları yükseköğretim kurumunun bütün derslerini
almış olup birinci fıkrada verilen sınav hakkını kullandıktan
sonra ara sınıf veya son sınıf derslerinden en fazla üç
dersten başarısız olanlara, başarısız oldukları bu dersler
için açılacak ilk sınav döneminde bir sınav hakkı daha
verilir. Bunlardan, uygulamalı dersler dışındaki derslere
devam şartı aranmaz.
İkinci fıkrada verilen hakkı da kullanmak suretiyle mezun
olmak için bir tek dersi kalan sınıf öğrencileri ile halen tek
dersten son sınıfta bekleyenler, bu dersin açılacak yarıyıl
sınavlarına öğrenim harçlarını ödemek kaydıyla,1995 yılı
sonuna kadar girebilirler. Bu öğrenciler,öğrencilik
haklarından yararlanamazlar.
Gülhane Askeri Tıp Akademisinde okurken 1985/1986
eğitim-öğretim yılından bu Kanunun yayımı tarihine kadar
disiplin suçu dışında kalan sebeplerle ilişkisi kesilmiş
olanlara da bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay
içinde üniversitelerdeki tıp fakültelerine başvurmaları
halinde bu madde hükümleri uygulanır.
Geçici Madde 38 - (Ek:29/5/1991 - 3747/6 md.)
Fakültelerde veya ilgili enstitülerde lisansüstü eğitime
başlamış, ancak daha sonra çeşitli sebeplerle yönetmeliklerde
öngörülen süreler içinde gerekli aşamaları (Lisansüstü ders
sınavı, yeterlik sınavı ve tez sınavı gibi) başarı ile
tamamlayamayarak kayıtları silinmiş olanlara bu aşamalarda, bu
Kanunun yayımı tarihinden itibaren iki ay içinde başvurmaları
halinde bir hak verilir.
Geçici Madde 39 - (Ek:29/5/1991 - 3747/6 md.)
Üniversite harçlarını ödemeyenlerden bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren üç ay içinde borçlarını ödemeleri halinde
gecikme zammı ve faizi alınmaz.
Geçici Madde 40 - (Ek: 21/5/1992 - 3804/1 md.)
Halen eğitim ve öğretim yapan kurumlarda 1980-1981
eğitim-öğretim yılından bu Kanunun yayımı tarihine kadar her
ne sebeple olursa olsun kurumlarıyla ilişkisi kesilmiş veya
kesilme durumuna gelmiş olanlara bu Kanunun yayımı tarihinden,
1991-1992 eğitim-öğretim yılı sonunda ilişiği kesilecek
olanlara ilişkilerinin kesildiği tarihten itibaren iki ay
içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurmaları şartıyla
ilişkilerinin kesilmesine sebep olan her ders için bir sınav
hakkı verilir. Sınavlar başvuru tarihini izleyen iki ay içinde
yapılacak şekilde ilgili yükseköğretim kurumunca ilan edilir
ve uygulanır. Bu sınavlarda başarılı olamayanlara başarılı
olamadıkları dersler için bir bütünleme sınavı hakkı verilir.
Bütünleme sınavları ilk sınavı izleyen iki ay içinde yapılır.
Yönetmeliklerinde başarılı sayılabilmeleri için öngörülen not
ortalamalarını sağlayamamaları sebebiyle kurumlarıyla
ilişkileri kesilmiş veya 1991-1992 eğitim öğretim yılında
kesilecek olanlara,not ortalamasını yükseltmek üzere
diledikleri dersler için bir sınav ve bir bütünleme sınavı
hakkı verilir.
Bu sınavlarda başarılı olanlar, kayıtları yeniden açılmak
suretiyle, 44 üncü maddedeki sınırlar içinde öğrenimlerine
devam ederler. Durumları 44 üncü maddedeki sınırlara
uymayanların öğrenciliğe intibakları ile ilgili esaslar
Yükseköğretim Kurulu tarafından tesbit edilir.
Geçici Madde 41 - (Ek:17/2/1993 - 3865/2 md.) Bu
Kanunun 30 uncu maddesinde öğretim üyeleri için öngörülen
emeklilik yaşı, 1992 yılında kurulan veya daha sonra kurulacak
olan yeni üniversiteler veya Yüksek Teknoloji Enstitülerinde
görev almaları şartıyla 1998 yılı sonuna kadar 72 yaşın
doldurulduğu tarihtir.
Geçici Madde 42- (Ek:6/5/1993_3908/2 md.)
1992-1993 eğitim-öğretim yılı dahil olmak üzere öğrenci
katkı payını ödeyemedikleri için okudukları yükseköğretim
kurumları ile ilişkileri kesilen öğrencilerin, üç ay içinde
öğrenci katkı paylarını yatırmak şartıyla, kayıtları yapılır;
öğrencilik hakları kaldıkları yerden devam eder ;
İlişkilerinin kesildiği süreler öğrenim süresine dahil
edilmez.Bu öğrencilerden gecikme zammı ve faiz alınmaz.
44 üncü maddede yapılan değişiklikten yararlanmak üzere
1991-1992 eğitim- öğretim yılı sonunda her ne suretle olursa
olsun okullarından ilişiği kesilen öğrencilere, ilişiklerinin
kesilmesine sebep olan dersler için iki sınav hakkı verilir.
Sınavlar başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde ilgili
Yüksek Öğretim Kurumu tarafından ilan edilir ve uygulanır.
Gülhane Askeri Tıp Akademesinde okurken bu Kanunun yayımı
tarihine kadar, her ne sebeple olursa olsun, ilişkisi kesilmiş
olanlar bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde
başvurmaları halinde Yükseköğretim Kurulunca okuyacakları tıp
fakülteleri belirlenir.Belirlenen Tıp Fakültesince intibakları
yapılır ve bu öğrenciler 2547 sayılı Kanunun geçici 40 ncı
maddesi ve bu Kanun hükümlerinden diğer öğrenciler gibi
yararlanırlar.
Geçici Madde 43 - (Ek:7/6/1995 - 4111/3 md.)
44 üncü maddede yapılan değişiklikten yararlanmak üzere
(hazırlık ve ara sınıflar dahil bütün sınıflarda), 1981-1982
eğitim-öğretim yılından başlamak üzere bu Kanunun yayımı
tarihine kadar her ne sebeple olursa olsun (kendi isteği ile
ayrılanlar dahil) okullarından ilişiği kesilen öğrencilere
(öğrenci katkı payını ödeyemedikleri için ilişiği kesilenler
dahil), ilişkilerinin kesilmesine sebep olan bütün dersler
için iki sınav hakkı verilir. Sınavlar başvuru tarihinden
itibaren iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumu tarafından
ilan edilir ve uygulanır. Bu sınavlarda başarılı olanlar
kayıtları yeniden açılmak suretiyle 44 üncü maddedeki sınırlar
içinde öğrenimlerine devam ederler.
Yüksek lisans (master - doktora) öğrenimini görürken, her
ne sebeple olursa olsun (kendi isteği ile ayrılanlar dahil)
1981 -1982 eğitim-öğretim yılından başlamak üzere bu Kanunun
yayımı tarihine kadar ilişiği kesilen veya yönetmeliklerinde
öngörülen süreler içerisinde öğrenimlerini tamamlayamayanlara
başarısız oldukları dersler (yeterlik imtihanına girme, master
veya doktora tezi dahil) için iki sınav hakkı tanınır. Bütün
derslerden başarılı oldukları halde yönetmeliklerinde
öngörülen not ortalamasını tutturamadıkları veya doktora
sınavına giremediklerinden kaydı silinen öğrencilere
diledikleri üç dersten iki sınav hakkı tanınır (doktora
dahil).
1992-1993 eğitim-öğretim yılından başlamak üzere Gülhane
Askeri Tıp Akademisinde okurken bu Kanunun yayımı tarihine
kadar başarısızlıkları nedeni ile ilişiği kesilmiş olanlar bu
Kanunun yayımı tarihinden itibaen 3 ay içerisinde başvurmaları
halinde Yükseköğretim Kurulunca okuyacakları tıp fakülteleri
belirlenir. Belirlenen Tıp fakültelerince intibakları yapılır
ve bu öğrenciler 2547 sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesi ve
bu Kanunun hükümlerinden diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.
Lisans ve lisanüstü öğrencilerinin,bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren üç ay içerisinde ilgili Yükseköğretim
Kurumuna başvurmaları şarttır.
Geçici Madde 44 - (Ek:14/5/1997-4249/3 md.)
Devamlı statüye atanmış olup kısmi statüye geçmek için
vaki talepleri reddedilmiş bulunan profesör ve doçentler,
üniversitede bu akademik kadroların birinde devamlı statüde
beş yıl çalışmış olmaları kaydı ile bu Kanunun yürürlük
tarihinden itibaren üç ay içinde kısmi statüye geçme talebinde
bulunabilirler.
Geçici Madde 45 - (Ek: 14/8/1997 - 4305/1 md.)
1994-1995 eğitim-öğretim yılından başlamak üzere Gülhane
Askeri Tıp Akademisinde okurken bu Kanunun yayımı tarihine
kadar her ne sebeple olursa olsun okullarından ilişiği
kesilmiş olanların (yargıya intikal etmiş disiplin suçu
nedeniyle ilişiği kesilenler hariç), bu Kanunun yayımı
tarihinden itibaren üç ay içerisinde başvurmaları halinde,
Yükseköğretim Kurulunca okuyacakları tıp fakülteleri
belirlenir. Belirlenen tıp fakültelerince intibakları yapılır
ve bu öğrenciler 2547 sayılı Kanunun geçici 40 ıncı maddesi ve
ilgili hükümlerinden diğer öğrenciler gibi yararlanırlar.
Halen eğitim ve öğretim yapan kurumlarda; bu Kanunun
yayımı tarihine kadar her ne sebeple olursa olsun kurumları
ile ilişkisi kesilmiş veya kesilme durumuna gelmiş olanlara (master
ve doktora öğrencileri dahil) bu Kanunun yayımı tarihinden,
1996-1997 eğitim-öğretim yılı sonunda ilişiği kesilecek
olanlara ilişkilerinin kesildiği tarihten itibaren iki ay
içinde ilgili yükseköğretim kurumlarına başvurmaları şartıyla
ilişkilerinin kesilmesine sebep (vizeli veya vizesiz) olan her
ders için iki sınav hakkı verilir. Sınavlar başvuru tarihini
izleyen iki ay içinde yapılacak şekilde ilgili yükseköğretim
kurumunca ilan edilir ve uygulanır. Bu sınavlarda başarılı
olmayanlara başarılı olamadıkları dersler için bir bütünleme
hakkı verilir. Bütünleme sınavları ilk sınavı izleyen iki ay
içinde yapılır.
Geçici Madde 50 (18.3.2005/25759 Kanun
No. 5316) Yükseköğretim kurumlarının hazırlık ve diğer bütün
sınıflarında ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim yapan
öğrencilerden, 29.6.2000 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe
girdiği tarihe kadar -kendi isteği ile ilişiği kesilenler
dahil- her ne sebeple olursa olsun ilişikleri kesilmiş
öğrencilere ilişiklerinin kesilmesine neden olan bütün dersler
için bir öğretim yılı devam ve üç sınav hakkı verilir.
Öğrenciler, daha önce başarısız oldukları dersler programdan
çıkarılmış ise bu derslerin yerine kurumlarınca belirlenecek
başka derslerden sınava girerler ve bu sınavlarda başarılı
olmaları halinde öğrenciliğe intibakları yapılır. Birinci
fıkradaki haklar saklı kalmak kaydıyla, uygulamalı
eğitim-öğretim yapan okullardan ayrılan öğrencilere, devam
edemedikleri dersler ve uygulamalar için ilgili yükseköğretim
kurumunca devam imkânı sağlanır. Bu öğrenciler için Kanunun
öngördüğü sınav süreci ilgili yönetmeliklerdeki devam şartını
tamamladıktan sonra başlar. Sınıf geçme sistemi uygulayan
yükseköğretim kurumlarında en çok üç dersten başarısız olup
bir üst sınıfa geçemeyen öğrencilere; üst sınıfa devam etme ve
alt sınıfta başarısız oldukları dersler için üç sınav hakkı
verilir. Not ortalaması sebebiyle sınıf geçemeyen öğrencilere
de bir üst sınıfa devam etme ve istedikleri üç dersten not
yükseltmek için bir sınav hakkı tanınır; mezun olamayan
öğrencilere ise istedikleri üç dersten not yükseltmek için bir
sınav hakkı tanınır. 2547 sayılı Kanunda öngörülen azamî
öğrenim sürelerini doldurdukları için, kurumları ile
ilişikleri kesilen öğrencilere; alamadıkları dersler için, bir
defaya mahsus olmak üzere bir yıl devam etme ve sınav hakkı
tanınır. Yükseköğretim Kurulu tarafından yürütülen denklik
işlemlerine esas olmak üzere yapılan seviye tespit
sınavlarında başarısız olan öğrencilere ek bir sınav hakkı
verilir. Müracaat süreleri içerisinde askerlik zamanı gelmiş
olanlar, bu Kanun hükümlerine göre verilmiş hakları
kullandıkları takdirde tecilli sayılırlar. Halen askerlik
görevini yapmakta olanların terhislerinden sonraki iki ay
içinde müracaat hakları saklıdır. Gözlem altında veya tutuklu
bulunanlar, bu hallerinin sona ermesini takip eden iki ay
içinde müracaat ettikleri takdirde, bu Kanun hükümleri
çerçevesinde haklarını kullanabilirler. Yukarıdaki haklardan
yararlanmak isteyenlerin bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren
iki ay içinde ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları
şarttır.
Geçici Madde 51 (18.3.2005/25759 Kanun
No. 5316) 29.6.2000 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihe kadar, lisansüstü öğrenim görürken, her ne sebeple
olursa olsun kurumları ile ilişiği kesilen öğrencilere
başarısız oldukları dersler ve yeterlilik için iki sınav
hakkı; yüksek lisans öğrencileri için bir yıl, doktora
öğrencileri için iki yıl tez hazırlama süresi verilir. Doktora
yeterlik sınavına girebilmek için yabancı dil sınavında
başarısız olanlara iki sınav hakkı tanınır. 29.6.2000
tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar; sanatta
yeterlilik veya tıpta uzmanlık alanlarında başarısız olanlara,
başarısız oldukları derslerden laboratuvar ve uygulamalı
derslere devam ve eksik rotasyonlarını tamamlamaları şartı ile
iki sınav hakkı tanınır. Yukarıdaki haklardan yararlanmak
isteyenlerin bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren iki ay
içinde kurumlarına müracaatları şarttır.
Yürürlük:
Madde 67 - Bu kanunun;
a. 5 nci madde (ı) fıkrasında yer alan ve beden eğitimi
veya güzel sanat dallarından biri ile yabancı dilin zorunlu
ders olarak programlanması ve icra edilmesine dair hükmü 1983
- 1984 eğitim-öğretim yılında,
b. 30 ncu maddesi 1985 yılında,
c. 46 ncı maddenin öğrencilerden harç alınmasına ilişkin
hükümleri 1982-1983 eğitim - öğretim yılında,
d. Diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme:
Madde 68 - Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür. |