|
Sağlık
Mevzuatı
-Yasa-
YÜKSEK ÖĞRETİM KANUNU
Kanun Numarası: 2547
Resmi Gazete
Tarih: 6.11.1981; Sayı: 17506
BİRİNCİ BÖLÜM
Kanunun Amacı, Kapsamı ve Tanımlar
Amaç:
Madde 1 - Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili
amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim
kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş,
görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim - öğretim,
araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer
personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde
düzenlemektir.
Kapsam:
Madde 2 - Bu kanun; yükseköğretim üst
kuruluşlarını, bütün yükseköğretim kurumlarını, bağlı
birimlerini ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar.
Türk Silahlı Kuvvetleri ve emniyet teşkilatına bağlı
yükseköğretim kurumlarıyla ilgili hususlar ayrı kanunlarla
düzenlenir.
Tanımlar:
Madde 3 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/1 md.)
Bu Kanunda geçen kavram ve terimlerin tanımları aşağıda
belirtilmiştir.
a) Yükseköğretim: Milli eğitim sistemi içinde,
ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yılı kapsayan her
kademedeki eğitim - öğretimin tümüdür.
b) Üst Kuruluşlar: Yükseköğretim Kurulu ve
Üniversitelerarası Kuruldur.
c) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/1 md.) Yükseköğretim
Kurumları: Üniversiteler ile yüksek teknoloji enstitüleri ve
bunların bünyesinde yer alan fakülteler, enstitüler,
yüksekokullar, konservatuvarlar, meslek yüksekokulları ile
uygulama ve araştırma merkezleridir.
Yüksek teknoloji enstitüsü, özellikle teknoloji
alanlarında yüksek düzeyde araştırma, eğitim - öğretim,
üretim, yayın ve danışmanlık yapan, kamu tüzel kişiliğine ve
bilimsel özerkliğe sahip bir yükseköğretim kurumudur.
d) Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine
sahip yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma,yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü,
yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir
yükseköğretim kurumudur.
e) Fakülte: Yüksek düzeyde eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma ve yayın yapan; kendisine birimler bağlanabilen bir
yükseköğretim kurumudur.
f) Enstitü: Üniversitelerde ve fakültelerde birden fazla
benzer ve ilgili bilim dallarında lisans üstü, eğitim -
öğretim, bilimsel araştırma ve uygulama yapan bir
yükseköğretim kurumudur.
g) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim
öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur.
h) Konservatuvar: Müzik ve sahne sanatlarında sanatçı
yetiştiren bir yükseköğretim kurumudur.
ı) Meslek Yüksekokulu: Belirli mesleklere yönelik ara
insangücü yetiştirmeyi amaçlayan dört yarı yıllık eğitim -
öğretim sürdüren bir yükseköğretim kurumudur.
j) Uygulama ve Araştırma Merkezi: Yükseköğretim
kurumlarında eğitim öğretimin desteklenmesi amacıyla çeşitli
alanların uygulama ihtiyacı ve bazı meslek dallarının hazırlık
ve destek faaliyetleri için eğitim - öğretim, uygulama ve
araştırmaların sürdürüldüğü bir yükseköğretim kurumudur.
k) Bölüm: Amaç, kapsam ve nitelik yönünden bir bütün
teşkil eden, birbirini tamamlayan veya birbirine yakın
anabilim ve anasanat dallarından oluşan; fakültelerin ve
yüksekokulların eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
uygulama birimidir. Anabilim dalı ve anasanat dalları bilim ve
sanat dallarından oluşur. Yükseköğretimdeki çeşitli birimlerin
ortak derslerini vermek üzere rektörlüğe bağlı bölümler de
kurulabilir.
l) Öğretim Elemanları: Yükseköğretim kurumlarında görevli
öğretim üyeleri, öğretim görevlileri, okutmanlar ile öğretim
yardımcılarıdır.
m) Öğretim Üyeleri: Yükseköğretim kurumlarında görevli
profesör, doçent ve yardımcı doçentlerdir.
(1) Profesör: En yüksek düzeydeki akademik unvana sahip
kişidir.
(2) Doçent: Doçentlik sınavını başarmış akademik unvana
sahip kişidir.
(3) Yardımcı Doçent: Doktora çalışmalarını başarı ile
tamamlamış, tıpta uzmanlık veya belli sanat dallarında
yeterlik belge ve yetkisini kazanmış, ilk kademedeki akademik
unvana sahip kişidir.
n) Öğretim Görevlisi: Ders vermek ve uygulama yaptırmakla
yükümlü bir öğretim elemanıdır.
o) Okutman: Eğitim - öğretim süresince çeşitli öğretim
programlarında ortak zorunlu ders olarak belirlenen dersleri
okutan veya uygulayan öğretim elemanıdır.
p) Öğretim Yardımcıları: Yükseköğretim kurumlarında,
belirli süreler için görevlendirilen, araştırma görevlileri,
uzmanlar, çeviriciler ve eğitim - öğretim planlamacılarıdır.
r) Ön Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az dört yarı yıllık
bir programı kapsayan ara insangücü yetiştirmeyi amaçlayan
veya lisans öğretiminin ilk kademesini teşkil eden bir
yükseköğretimdir.
s) Lisans: Ortaöğretime dayalı, en az sekiz yarı yıllık
bir programı kapsayan bir yükseköğretimdir.
t) Lisans Üstü: Yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık ve
sanatta yeterlik eğitimini kapsar ve aşağıdaki kademelere
ayrılır.
(1) Yüksek Lisans: (Bilim uzmanlığı, yüksek mühendislik,
yüksek mimarlık, master): Bir lisans öğretimine dayalı, eğitim
- öğretim ve araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan
bir yükseköğretimdir.
(2) Doktora: Lisansa dayalı en az altı veya yüksek lisans
veya eczacılık veya fen fakültesi mezunlarınca Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlığı tarafından düzenlenen esaslara göre
bir laboratuvar dalında kazanılan uzmanlığa dayalı en az dört
yarı yıllık programı kapsayan ve orijinal bir araştırmanın
sonuçlarını ortaya koymayı amaçlıyan bir yükseköğretimdir.
(3) Tıpta Uzmanlık: Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı
tarafından düzenlenen esaslara göre yürütülen ve tıp
doktorlarına belirli alanlarda özel yetenek ve yetki sağlamayı
amaçlayan bir yükseköğretimdir.
(4) Sanatta Yeterlik: Lisansa dayalı en az altı,yüksek
lisansa dayalı en az dört yarı yıllık programı kapsayan ve
orijinal bir sanat eserinin ortaya konulmasını, müzik ve sahne
sanatlarında ise üstün bir uygulama ve yaratıcılığı amaçlayan
doktora düzeyinde lisans üstü bir yükseköğretim eşdeğeridir.
u) Yükseköğretim Eğitim Türleri: Yükseköğretimde eğitim -
öğretim türleri örgün, açık, dışarıdan (ekstern) ve yaygın
eğitimdir.
(1) Örgün Eğitim: Öğrencilerin,eğitim - öğretim süresince
ders ve uygulamalara devam etme zorunluluğunda oldukları bir
eğitim - öğretim türüdür.
(2) Açık Eğitim: Öğrencilere radyo,televizyon ve eğitim
araçları vasıtasıyla yapılan bir eğitim - öğretim türüdür.
(3) Dışarıdan Eğitim (Ekstern Eğitim): Yükseköğretimin
belirli dallarında, devam zorunluluğu olmaksızın sadece yarı
yıl içi ve sonu sınavlarına katılma zorunluluğu bulunan bir
eğitim - öğretim türüdür. Bu eğitimi izleyen öğrenciler ortak
zorunlu dersler ile gerekli görülen bazı dersleri, ilgili
yükseköğretim kurumlarınca mesai saatleri dışındaki uygun
saatlerde düzenlenecek derslerde alırlar.
(4) Yaygın Eğitim: Toplumun her kesimine ve değişik
alanlarda bilgi ve beceri kazandırma amacı güden bir eğitim -
öğretim türüdür.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç:
Madde 4 - Yükseköğretimin amacı:
a) Öğrencilerini;
(1) ATATÜRK İnkılapları ve ilkeleri doğrultusunda ATATÜRK
milliyetçiliğine bağlı,
(2) Türk milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve
kültürel değerlerini taşıyan, Türk olmanın şeref ve
mutluluğunu duyan,
(3) Toplum yararını kişisel çıkarının üstünde tutan,
aile, ülke ve millet sevgisi ile dolu,
(4) Türkiye Cumhuriyeti Devletine karşı görev ve
sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getiren,
(5) Hür ve bilimsel düşünce gücüne, geniş bir dünya
görüşüne sahip, insan haklarına saygılı,
(6) Beden, zihin, ruh, ahlak ve duygu bakımından dengeli
ve sağlıklı şekilde gelişmiş,
(7) İlgi ve yetenekleri yönünde yurt kalkınmasına ve
ihtiyaçlarına cevap verecek, aynı zamanda kendi geçim ve
mutluluğunu sağlayacak bir mesleğin bilgi, beceri, davranış ve
genel kültürüne sahip, vatandaşlar olarak yetiştirmek,
b) Türk Devletinin ülkesi ve milletiyle bölünmez bir
bütün olarak, refah ve mutluluğunu artırmak amacıyla;
ekonomik,sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunacak ve
hızlandıracak programlar uygulayarak, çağdaş uygarlığın
yapıcı, yaratıcı ve seçkin bir ortağı haline gelmesini
sağlamak,
c) Yükseköğretim kurumları olarak yüksek düzeyde bilimsel
çalışma ve araştırma yapmak, bilgi ve teknoloji üretmek, bilim
verilerini yaymak,ulusal alanda gelişme ve kalkınmaya destek
olmak, yurt içi ve yurt dışı kurumlarla işbirliği yapmak
suretiyle bilim dünyasının seçkin bir üyesi haline gelmek,
evrensel ve çağdaş gelişmeye katkıda bulunmaktır.
Ana ilkeler:
Madde 5 - Yükseköğretim, aşağıdaki "Ana ilkeler"
doğrultusunda planlanır, programlanır ve düzenlenir:
a) Öğrencilere,ATATÜRK inkılapları ve ilkeleri
doğrultusunda ATATÜRK milliyetçiliğine bağlı hizmet bilincinin
kazandırılması sağlanır.
b) Milli Kültürümüz, örf ve adetlerimize bağlı,kendimize
has şekil ve özellikleri ile evrensel kültür içinde korunarak
geliştirilir ve öğrencilere, milli birlik ve beraberliği
kuvvetlendirici ruh ve irade gücü kazandırılır.
c) Yükseköğretim kurumlarının özellikleri, eğitim -
öğretim dalları ile amaçları gözetilerek eğitim - öğretimde
birlik ilkesi sağlanır.
d) Eğitim - öğretim plan ve programları, bilimsel ve
teknolojik esaslara, ülke ve yöre ihtiyaçlarına göre kısa ve
uzun vadeli olarak hazırlanıp sürekli olarak geliştirilir.
e) Yükseköğretimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlayacak
önlemler alınır.
f) (Değişik: 3/4/1991 - 3708/2 md.) Üniversiteler ile
yüksek teknoloji enstitüleri ve bunlar içindeki fakülte,
enstitü ve yüksekokullar, kalkınma plan ve programlarının ilke
ve hedefleri doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması
çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun görüşü veya önerisi
üzerine kanunla kurulur.
g) Meslek elemanı yetiştiren bakanlıklara bağlı
yüksekokullar,Yükseköğretim Kurulunun tespit edeceği esaslara
göre Bakanlar Kurulu kararı ile kurulur.
h) Yükseköğretim kurumlarının geliştirilmesi,
verimlerinin artırılması, genişletilmesi ve bütün yurda
yaygınlaştırılması amacına yönelik olarak yenilerinin
açılması, öğretim elemanlarının yurt içinde ve dışında
yetiştirilmeleri ve görevlendirilmeleri, üretim - insangücü -
eğitim unsurları arasında dengenin sağlanması, yükseköğretime
ayrılan kaynakların ve ihtisas gücünün dağılımı, milli eğitim
politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri
doğrultusunda ülke, çevre ve uygulama alanı ihtiyaçlarının
karşılanması, örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim - öğretimi
de kapsayacak şekilde planlanır ve gerçekleştirilir.
ı) (Değişik : 29/5/1991 - 3747/1 md.) Yükseköğretim
kurumlarında, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk dili,
yabancı dil zorunlu derslerdendir. Ayrıca, zorunlu olmamak
koşuluyla beden eğitimi veya güzel sanat dallarındaki
derslerden birisi okutulur. Bütün bu dersler en az iki yarı
yıl olarak programlanır ve uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Üst Kuruluşlar
Yükseköğretim Kurulu:
Madde 6 - (Değişik: 2/12/1987 - KHK - 301/1 md.)
a. Yükseköğretim Kurulu, tüm yüksek öğretimi düzenleyen
ve yükseköğretim kurumlarının faaliyetlerine yön veren, bu
kanunla kendisine verilen görev ve yetkiler çerçevesinde
özerkliğe ve kamu tüzel kişiliğine sahip, bir kuruluştur.
Yükseköğretim Kuruluna; Yükseköğretim Denetleme Kurulu,Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi ile gerekli planlama, araştırma,
geliştirme, değerlendirme,bütçe, yatırım ve koordinasyon
faaliyetleri ile ilgili birimler bağlıdır.
b. Yükseköğretim Kurulu;
(1) Cumhurbaşkanı tarafından, rektörlük ve öğretim
üyeliğinde başarılı hizmet yapmış profesörlere öncelik vermek
suretiyle seçilen yedi,
(2) (Değişik: 23/12/1988 - KHK - 351/13 md.) Bakanlar
Kurulunca temayüz etmiş üst düzeydeki Devlet görevlileri veya
emeklileri arasından, (hakim ve savcı sınıfından olanlar için
Bakanlığın ve kendilerinin muvafakatı alınmak kaydıyla)
seçilen yedi,
(3) Genelkurmay Başkanlığınca seçilen bir,
(4) (İptal:Ana.Mah.'nin 14/5/1997 tarih ve E.1997/21,
K.1997/48 sayılı Kararı ile)
(5) Üniversitelerarası Kurulca, Kurul üyesi olmayan
profesör öğretim üyelerinden seçilen yedi,
kişiden oluşur.
(2),(3),(...) (1) ) ve (5) inci bentlere göre
seçilenlerin üyelikleri Cumhurbaşkanının onayı ile kesinleşir.
Bu bentlerde belirtilenlerin seçimleri bir ay
içinde,Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmayanların yerine yeni
adayların seçimleri ise iki hafta içinde yapılmadığı takdirde,
Cumhurbaşkanınca doğrudan atama yapılır.
Kamu kurum ve kuruluşlarında görevli olanlardan üyeliğe
seçilenlerin kurumlarıyla ilişkileri devam eder.
Kurul üyeliğinin süresi dört yıldır. Dört yıllık görev
süresi biten üyeler ile herhangi bir sebeple Kuruldan
ayrılanların yerine yeniden dört yıl süreyle seçim ve atama
yapılır. Süreleri sona eren üyelerin Kurula yeniden
seçilmeleri mümkündür.
c. Yükseköğretim Kurulu Organları;Genel Kurul,Başkan ve
Yürütme Kurulu'ndan ibarettir.
Yükseköğretim Genel Kurulu,yukarıdaki (b) fıkrasında
yazılı kişilerden oluşur. Genel Kurul her yarı yılda en az üç
defa toplanır. Başkanın çağrısı veya üyelerin en az üçte
birinin yazılı isteği üzerine olağanüstü toplantılar
yapılabilir.
Cumhurbaşkanı, Kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle
bir Başkan seçer. Kanun ve yönetmelik hükümleriyle
Yükseköğretim Genel Kurulu ve Yürütme Kurulu kararlarının
uygulanmasından sorumlu olan Başkan, Kurulu temsil eder,
seçimi Kurula verilen akademik personelin ve diğer kişilerin
atamalarını yapar.
Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı,gerekli gördüğü
hallerde,Kurula katılır ve başkanlık eder.
Yürütme Kurulu,Başkan dahil dokuz kişiden oluşur.Yürütme
Kuruluna katılacak olan ve Genel Kurul üyeleri arasından
seçilecek iki başkan vekilinden biri Kurul Başkanınca;diğeri
ise Genel Kurul tarafından seçilir. Genel Kurulca Yürütme
Kuruluna katılacak diğer altı üyenin ikisi 6 ıncı maddenin (b)
fıkrasının (1) inci bendinde;ikisi aynı fıkranın (2),(3)
(...)(2) üncü bendlerinde;ikisi ise aynı fıkranın (5) inci
bendinde belirtilen üyeler arasından seçilir. (Ek: 23/12/1988
- KHK - 351/13 md.) Hakim ve savcı sınıfından olan üye,
Yürütme Kurulu üyeliğine seçilemez.
Başkan, Yükseköğretim Genel Kurulu ile Yürütme Kurulu'na
başkanlık eder. Başkanın yokluğunda, Başkanın görevlendirdiği
başkan vekillerinden biri Başkana vekalet eder.
Genel Kurul, Yükseköğretim Kanunu ile kendisine verilen
görevlerden, Yüksek öğretimin planlanması, düzenlenmesi,
yönetilmesi ve denetlenmesi, yönetmeliklerin hazırlanması,
yükseköğretim üst kuruluşlarıyla, üniversitelerce hazırlanan
bütçelerin tetkik ve onaylanması ile rektörlüklere aday
gösterme dışında kalan yetki ve görevlerinden uygun gördüğü
bölümleri Yürütme Kuruluna devredebilir.
Yükseköğretim Genel Kurulu'nun toplantı nisabı ondört,
Yürütme Kurulu'nun toplantı nisabı ise altıdır.Genel Kurul ile
Yürütme Kurulu'nda kararlar toplantıya katılanların oy çokluğu
ile alınır. Oylamalarda eşitlik olması halinde, Başkanın oyu
iki sayılır.
d. Yürütme Kurulu'nun Başkan ve Üyelerinin ücretleri 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa göre en yüksek Devlet
memuruna ödenen aylık (ek gösterge, yan ödeme ve her çeşit
tazminatlar dahil) iki katını geçmemek üzere Bakanlar
Kurulu'nca tesbit edilir. Yürütme Kurulunda görev alanlara
ayrıca kamu kurumlarınca ücret ödenmez. Emekli olanların ise
emekli aylıklarının ödenmesine devam olunur. Yürütme
Kurulu'nda görev alan kamu personelinin her türlü özlük
hakları saklı kalır ve aylıksız izinli sayılırlar.
Yükseköğretim Genel Kurulunun Yürütme Kurulu dışında
kalan üyelerine ödenecek toplantıya katılma ücreti (huzur
hakkı), her toplantı için devlet memur aylıkları kat sayısının
(4000) rakamı ile çarpımı sonucunda bulunacak meblağdır.
Ancak, bir yılda onikiden fazla toplantıya katılma ücreti
(huzur hakkı) ödenemez.
e. Yürütme Kurulu üyeleri sürekli görev yaparlar. Kurul
Başkanı ve Yürütme Kurulu üyeleri; kamu yararına çalışan
dernek ve kurumlar ile vakıflar ve bunların kurmuş olduğu
kurum ve kuruluşlarda herhangi bir ücret almadan görev yapma
ve Bakanlar Kurulunca verilecek geçici görevler dışında
herhangi bir kamu kuruluşunda ve özel kuruluşlarda
çalışamazlar.
Bakanlar Kurulunca görevlendirme dışında herhangi bir
nedenle bir yıl içinde yıllık izin, hastalık ve mazeret
izinleri hariç bir ay hizmete devam etmeyen Yürütme Kurulu
üyeleri görevlerinden ayrılmış sayılırlar.
f. Yükseköğretim Kurulunun,asli görevleri ile ilişkileri
kesilmeyen üyeleri hariç, diğer üyeleri, seçim ve göreve
devamlarında, kanunlarda öngörülen yaş haddine tabi
değildirler.
Yükseköğretim Kurulunun görevleri:
Madde 7 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/3 md.)
Yükseköğretim Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarının bu Kanunda belirlenen amaç,
hedef ve ilkeler doğrultusunda kurulması, geliştirilmesi,
eğitim - öğretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi ve
yükseköğretim alanlarının ihtiyaç duyduğu öğretim
elemanlarının yurt içinde ve yurt dışında yetiştirilmesi için
kısa ve uzun vadeli planlar hazırlamak, üniversitelere tahsis
edilen kaynakların, bu plan ve programlar çerçevesinde etkili
bir biçimde kullanılmasını gözetim ve denetim altında
bulundurmuk,
b) Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen
amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici,
bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve
koordinasyonu sağlamak,
c) Üniversite çalışmalarının en verimli düzeyde
sürdürülmesi için büyümenin sınırlarını tespit etmek ve yaz
öğretimi, gece öğretimi, ikili öğretim gibi tedbirler almak,
d) Devlet kalkınma planlarının ilke ve hedefleri
doğrultusunda ve yükseköğretim planlaması çerçevesi içinde;
(1) Yeni üniversite kurulmasına ve gerektiğinde
birleştirilmesine ilişkin önerilerini veya görüşlerini Milli
Eğitim Bakanlığına sunmak,
(2) Bir üniversite içinde fakülte, enstitü ve yüksekokul
açılmasına, birleştirilmesi veya kapatılması ile ilgili olarak
doğrudan veya üniversitelerden gelecek önerilere dayalı
kararlar almak ve gereği için Milli Eğitim Bakanlığına sunmak,
Yükseköğretim kurumları içinde bölüm,anabilim ve anasanat
dalları ile uygulama ve araştırma merkezi açılması,
birleştirilmesi veya kapatılması; konservatuvar, meslek
yüksekokulu veya destek, hazırlık okul veya birimleri
kurulması ile ilgili olarak doğrudan veya üniversitelerden
gelecek öneriler üzerine karar vermek,
Eğitim - öğretimin aksaması sonucunu doğuracak olaylar
dolayısıyla öğrenime ara verilmesine veya tekrar
başlatılmasına ilişkin olarak üniversitelerden gelecek
önerilere göre veya doğrudan karar verip uygulatmak,
(3) Bakanlıklar tarafından kurulacak yükseköğretim
kurumlarının kuruluş, amaç ve esaslarını inceleyerek
görüşlerini ilgili makama sunmak,
e) Yükseköğretim kurumlarında eğitim - öğretim
programlarının asgari ders saatlerini ve
sürelerini,öğrencilerin yatay ve dikey geçişleriyle ve
yüksekokul mezunlarının bir üst düzeyde öğrenim yapmalarına
ilişkin esasları Üniversitelerarası Kurulun da görüşlerini
alarak tespit etmek,
f) Üniversitelerin ihtiyaçlarını, eğitim - öğretim
programlarını, bilim dallarının niteliklerini, araştırma
faaliyetlerini, uygulama alanlarını, bina, araç, gereç ve
benzeri imkanlar ve öğrenci sayılarını ve diğer ilgili
hususları dikkate alarak; üniversitelerin profesör, doçent ve
yardımcı doçent kadrolarını dengeli bir oranda tespit etmek,
g) Her yıl üniversitelerin verecekleri faaliyet
raporlarını inceleyerek değerlendirmek; üstün başarı
gösterenlerle, yeterli görülmeyenleri tespit etmek ve gerekli
önlemleri almak,
h) Üniversitelerin her eğitim - öğretim programına kabul
edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini
tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve
öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki
yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin
seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,
ı) Yükseköğretim kurumlarında ve bu kurumlara girişte
imkan ve fırsat eşitliği sağlayacak önlemleri almak,
j) Her eğitim - öğretim programında öğrencilerden
alınacak harca ait ilgili yükseköğretim kurumlarının
önerilerini inceleyerek karara bağlamak,
k) Yükseköğretim üst kuruluşları ile üniversitelerce
hazırlanan bütçeleri tetkik ve onayladıktan sonra Milli Eğitim
Bakanlığına sunmak,
l) Rektörlerin disiplin işlemlerini kovuşturmak ve karara
bağlamak, öğretim elemanlarından bu Kanunda öngörülen
görevleri yerine getirmekte yetersizliği görülenler ile bu
Kanunla belirlenen yükseköğretimin amaç, ana ilkeleri ve
öngördüğü düzene aykırı harekette bulunanları rektörün önerisi
üzerine veya doğrudan, normal usulüne göre, yükseköğretim
kurumları ile ilişkilerini kesmek veya denenmek üzere başka
bir yükseköğretim kurumuna atamak,
m) Çeşitli bilim ve sanat alanlarında bilimsel milli
komiteler ve çalışma grupları kurmak,
n) Gerektiğinde yeni kurulan veya gelişmekte olan
üniversitelere gelişmiş üniversitelerin eğitim - öğretim ve
eleman yetiştirme alanlarında yapacağı katkıyı gerçekleştirmek
için gelişmiş üniversiteleri görevlendirmek ve bu konudaki
uygulama esaslarını tespit etmek,
o) Vakıflar tarafından kurulacak yükseköğretim
kurumlarının bu Kanun hükümlerine göre açılması hususundaki
görüş ve önerilerini Milli Eğitim Bakanlığına sunmak, bu
kurumlara ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmak ve bunları
gözetmek, denetlemek,
p) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınmış ön
lisans, lisans ve lisans üstü diplomaların denkliğini tespit
etmek,
r) Bu Kanunla kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
Madde 8 -
a. Yükseköğretim Denetleme Kurulu, Yükseköğretim Kurulu
adına üniversiteleri, bağlı birimlerini, öğretim elemanlarını
ve bunların faaliyetlerini gözetim ve denetim altında
bulunduran, Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
b. Kuruluş ve İşleyişi:
Yükseköğretim Denetleme Kurulu:
(1) Yükseköğretim Kurulu tarafından önerilecek beş
profesör üyeden,
(2) Yargıtay,Danıştay ve Sayıştay tarafından gösterilecek
üçer aday arasından Yükseköğretim Kurulu tarafından seçilip
önerilecek birer üyeden,
(3) Genelkurmay Başkanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca
seçilecek birer üyeden,
oluşur.
Bu suretle tespit edilen Yükseköğretim Denetleme Kurulu
üyelerinin atanmaları, cari usullere göre yapılır.
Yükseköğretim Denetleme Kurul Başkanı, bu kurul üyeleri
arasından Yüksek öğretim Kurulu Başkanı tarafından atanır.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilen üyenin görev süresi
iki, diğerlerinin ise altı yıldır. Genelkurmay Başkanlığınca
seçilen üye, diğer özlük hakları saklı kalmak kaydı ile
maaşsız izinli sayılır. Diğer üyelerin kurumları ile
ilişikleri kesilir, Kurul üyelerinin yaş haddi öğretim
üyelerinde olduğu gibidir.
Genelkurmay Başkanlığınca seçilenin dışındaki üyelerin
üçte biri her iki yılda bir yenilenir. Süreleri sona eren
üyelerin yeniden seçilmeleri mümkündür. Herhangi bir nedenle
üyeliğin normal süreden önce sona ermesi halinde, eski üyenin
kalan süresini tamamlamak üzere aynı statüde yenisi seçilir.
Kurul üyelerinin ücretleri, Yükseköğretim Kurulu
üyelerine ödenen ücreti geçmeyecek şekilde Bakanlar Kurulunca
tespit edilir. Emekli olarak seçilenlerin emekli maaşlarının
ödenmesine devam edilir.
Yükseköğretim Denetleme Kurulu üyeleri, Bakanlar Kurulu
ve Yükseköğretim Kurulu tarafından verilen istisnai geçici
görevler dışında hiç bir kamu kuruluşu veya özel kuruluşta
ücretli ve ücretsiz çalışamazlar. Üyelerden geçici
görevlendirme dışında herhangi bir nedenle bir yıl içinde,
yıllık izin hariç, toplam üç ay hizmete devam etmeyenler
kuruldan ayrılmış sayılır.
(Ek: 17/8/1983 - 2880/4 md.) Yükseköğretim Denetleme
Kurulu üyelerinden görev süreleri sona ereceklerin yerine
seçimler Eylül ayında yapılır ve atanan üyeler seçimi izleyen
Ocak ayı başında göreve başlarlar.
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri:
Madde 9 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/5 md.)
Yükseköğretim Denetleme Kurulunun görevleri;
a) Yükseköğretim kurumlarında, eğitim - öğretim ve diğer
faaliyetlerin bu Kanunda belirtilen amaca ve ana ilkelere
uygunluğunu Yükseköğretim Kurulunca hazırlanacak esaslara göre
ve onun adına denetlemek,
b) Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından bu Kanunun 53
üncü maddesine göre istenen soruşturmaları yapmak,
c) Yükseköğretim Kurulu tarafından bu Kanuna göre
verilecek diğer görevleri yapmaktır.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi:
Madde 10 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/6 md.)
Kuruluş, işleyiş ve görevleri:
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi, Yükseköğretim
Kurulunun tespit ettiği esaslar çerçevesinde yükseköğretim
kurumlarına öğrenci alınması amacıyla sınavları hazırlayan ve
yapan, öğrenci isteklerini de gözönünde tutarak Yükseköğretim
Kurulunun tespit ettiği esaslara göre değerlendiren, öğrenci
adaylarının yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmesini
sağlayan ve bu faaliyetlerle ilgili araştırmaları ve diğer
hizmetleri yapan Yükseköğretim Kuruluna bağlı bir kuruluştur.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi,yükseköğretim
kurumlarının isteği üzerine yükseköğretim kurumlarına anket,
doçentlik sınavları dahil her düzeyde sınav ve değerlendirme
ile öğrenci kayıt işlemlerini ve Yükseköğretim Kurulunca
verilecek diğer işleri yapar.
Merkez, bu hizmetleri ücret veya bedel karşılığı yapar.
Toplanan ücret veya bedeller Yükseköğretim Kurulu Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Fonunda toplanır. Fonun ita amiri
Yükseköğretim Kurulu Başkanıdır. Bu fon öğrenci seçme ve
yerleştirme hizmetleri için kullanılır. Fondan yapılacak
harcamalarda ve diğer mali hususlarda döner sermaye ile ilgili
esaslar uygulanır. Fonun yönetim, işletme ve denetim esasları
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir. Her yıl sonunda fondan
artan meblağ gelecek yılın fon hesabına aktarılır.
Üniversitelerarası Kurul:
Madde 11 -
a. Kuruluş ve işleyişi:
Üniversitelerarası Kurul, üniversite rektörleri,
Genelkurmay Başkanlığının Silahlı Kuvvetlerden dört yıl için
seçeceği bir profesör ile her üniversite senatosunun o
üniversiteden dört yıl için seçeceği birer profesörden oluşur.
Rektörler, Üniversitelerarası Kurula, bir yıl süre
ile,üniversitelerin Cumhuriyet dönemindeki kuruluş tarihlerine
göre, sıra ile, başkanlık yaparlar.
Kurul,çalışmalarını kolaylaştırmak ve
üniversitelerarasında ve uluslararası yükseköğretim kurumları
ile işbirliğini düzenlemek amacı ile sürekli ve geçici
birimler ve komisyonlar kurabilir. Bu birim ve komisyonların
teşkil ve çalışma esasları Üniversitelerarası Kurulca
belirlenir.
Kurul, en az yılda iki defa,aksi kararlaştırılmadıkça
başkanın bağlı olduğu üniversitenin bulunduğu şehirde toplanır
ve kurul gündemi önceden Milli Eğitim Bakanlığına,
Yükseköğretim Kuruluna ve kurul üyelerine gönderilir.
Milli Eğitim Bakanı ve Yükseköğretim Kurul Başkanı
gerekli gördüğü hallerde Kurulun toplantılarına katılabilir.
b. Görevleri
Üniversitelerarası Kurul akademik bir organ olup
aşağıdaki görevleri yapar: (1) Yükseköğretim planlaması
çerçevesinde,üniversitelerin eğitim - öğretim, bilimsel
araştırma ve yayım faaliyetlerini koordine etmek, uygulamaları
değerlendirmek, Yükseköğretim Kuruluna ve üniversitelere
önerilerde bulunmak,
(2) Teşkilat ve kadro yönünden ve Yükseköğretim Kurulu
kararları doğrultusunda üniversitelerin öğretim üyesi
ihtiyacını karşılayacak önlemleri teklif etmek,
(3) Üniversitelerin tümünü ilgilendiren eğitim -
öğretim,bilimsel araştırma ve yayım faaliyetleri ile ilgili
yönetmelikleri hazırlamak veya görüş bildirmek,
(4) Aynı veya benzer nitelikteki fakültelerin ya da
üniversitelere veya fakültelere bağlı diğer yükseköğretim
kurumlarının eğitim - öğretimine ilişkin ilkeler ve süreler
arasında uyum sağlamak,
(5) Doktora ile ilgili esasları tespit etmek ve yurt
dışında yapılan doktoraları, doçentlik ve profesörlük
ünvanlarını değerlendirmek,
(6) Doçentlik sınavlarını düzenlemek ve ilgili yönetmelik
gereğince doçent adaylarının yayın ve araştırmalarının
değerlendirilmesi ve doçentlik sınavı ile ilgili esasları
tespit etmek ve jürileri seçmek,
(7) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yükseköğretim Kurumları
Yükseköğretim Kurumlarının görevleri:
Madde 12 - Bu kanundaki amaç ve ana ilkelere uygun
olarak yükseköğretim kurumlarının görevleri;
a) Çağdaş uygarlık ve eğitim - öğretim esaslarına dayanan
bir düzen içinde, toplumun ihtiyaçları ve kalkınma planları
ilke ve hedeflerine uygun ve ortaöğretime dayalı çeşitli
düzeylerde eğitim - öğretim, bilimsel araştırma, yayım ve
danışmanlık yapmak,
b. Kendi ihtisas gücü ve maddi kaynaklarını rasyonel,
verimli ve ekonomik şekilde kullanarak, milli eğitim
politikası ve kalkınma planları ilke ve hedefleri ile
Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılan plan ve programlar
doğrultusunda, ülkenin ihtiyacı olan dallarda ve sayıda
insangücü yetiştirmek,
c. Türk toplumunun yaşam düzeyini yükseltici ve kamu
oyunu aydınlatıcı bilim verilerini söz, yazı ve diğer
araçlarla yaymak,
d. Örgün, yaygın, sürekli ve açık eğitim yoluyla toplumun
özellikle sanayileşme ve tarımda modernleşme alanlarında
eğitilmesini sağlamak,
e. Ülkenin bilimsel, kültürel, sosyal ve ekonomik
yönlerden ilerlemesini ve gelişmesini ilgilendiren
sorunlarını, diğer kuruluşlarla işbirliği yaparak, kamu
kuruluşlarına önerilerde bulunmak suretiyle öğretim ve
araştırma konusu yapmak, sonuçlarını toplumun yararına sunmak
ve kamu kuruluşlarınca istenecek inceleme ve araştırmaları
sonuçlandırarak düşüncelerini ve önerilerini bildirmek,
f. Eğitim - öğretim ve seferberliği içinde, örgün,
yaygın, sürekli ve açık eğitim hizmetini üstlenen kurumlara
katkıda bulunacak önlemleri almak,
g. Yörelerindeki tarım ve sanayinin gelişmesine ve
ihtiyaçlarına uygun meslek elemanlarının yetişmesine ve
bilgilerinin gelişmesine katkıda bulunmak, sanayi, tarım ve
sağlık hizmetleri ile diğer hizmetlerde modernleşmeyi,
üretimde artışı sağlayacak çalışma ve programlar yapmak,
uygulamak ve yapılanlara katılmak, bununla ilgili kurumlarla
işbirliği yapmak ve çevre sorunlarına çözüm getirici
önerilerde bulunmak,
h. Eğitim teknolojisini üretmek, geliştirmek, kullanmak,
yaygınlaştırmak,
ı. Yükseköğretimin uygulamalı yapılmasına ait eğitim -
öğretim esaslarını geliştirmek, döner sermaye işletmelerini
kurmak, verimli çalıştırmak ve bu faaliyetlerin
geliştirilmesine ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmaktır.
Üniversite Organları
Rektör:
Madde 13 -
a) (Değişik birinci paragraf: 1/7/1992 - 3826/1
md.) Devlet Üniversitelerinde rektör, profesör akademik
unvanına sahip kişiler arasından görevdeki rektörün çağrısı
ile toplanacak üniversite öğretim üyeleri tarafından seçilecek
adaylar arasından Cumhurbaşkanınca atanır. Rektörün görev
süresi 4 yıldır. Süresi sona erenler aynı yöntemle yeniden
atanabilirler. Ancak iki dönemden fazla rektörlük yapılamaz.
Rektör, üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü
tüzelkişiliğini temsil eder. Rektör adayı seçimleri gizli oyla
yapılır. Oy veren her öğretim üyesi oy pusulasına yalnız bir
isim yazabilir. Birinci toplantıda öğretim üyelerinin en az
yarısının hazır bulunması şarttır. Bu sağlanamadığı takdirde
toplantı 48 saat ertelenir ve nisap aranmaksızın seçime
geçilir. Bu toplantıda en çok oy alan 6 kişi aday olarak
seçilmiş sayılır, bunlardan Yükseköğretim Kurulunun seçeceği 3
kişi atanmak üzere Cumhurbaşkanına sunulur. Vakıflarca kurulan
üniversitelerde rektör adaylarının seçimi ve rektörün atanması
ilgili mütevelli heyet tarafından yapılır.
Rektörlerin yaş haddi 67 yaştır. Ancak rektör olarak
atanmış olanlarda görev süreleri bitinceye kadar yaş haddi
aranmaz.
Rektör, çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere,
üniversitenin aylıklı profesörleri arasından en çok üç kişiyi
rektör yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2 /1/1990 - KHK - 398/1
md.; Aynen Kabul: 7/3/1990 - 3614/1 md.) Ancak, merkezi
açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde, gerekli hallerde
rektör tarafından beş rektör yardımcısı seçilebilir.
Rektör yardımcıları, rektör tarafından beş yıl için
atanır.
Rektör,görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından
birisini yerine vekil bırakır. Rektör görevi başından iki
haftadan fazla uzaklaştığında Yükseköğretim Kuruluna bilgi
verir. Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse yeni bir rektör
atanır.
b) Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Üniversite kurullarına başkanlık etmek,yükseköğretim
üst kuruluşlarının kararlarını uygulamak, üniversite
kurullarının önerilerini inceleyerek karara bağlamak ve
üniversiteye bağlı kuruluşlar arasında düzenli çalışmayı
sağlamak,
(2) Her eğitim - öğretim yılı sonunda ve gerektiğinde
üniversitenin eğitim- öğretim, bilimsel araştırma ve yayım
faaliyetleri hakkında Üniversitelerarası Kurula bilgi vermek,
(3) Üniversitenin yatırım programlarını, bütçesini ve
kadro ihtiyaçlarını, bağlı birimlerinin ve üniversite yönetim
kurulu ile senatonun görüş ve önerilerini aldıktan sonra
hazırlamak ve Yükseköğretim Kuruluna sunmak,
(4) Gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan
kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer
personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni
görevler vermek,
(5) Üniversitenin birimleri ve her düzeydeki personeli
üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
(6) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Üniversitenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin
rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde,
öğrencilere gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında,
gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, eğitim -
öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet
kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda planlanıp
yürütülmesinde, bilimsel ve idari gözetim ve denetimin
yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında,
takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçlarının alınmasında
birinci derecede yetkili ve sorumludur.
Senato:
Madde 14 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Senato,rektörün
başkanlığında, rektör yardımcıları, dekanlar ve her fakülteden
fakülte kurullarınca üç yıl için seçilecek birer öğretim üyesi
ile rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden
teşekkül eder.
Senato,her eğitim - öğretim yılı başında ve sonunda olmak
üzere yılda en az iki defa toplanır.
Rektör gerekli gördüğü hallerde senatoyu toplantıya
çağırır.
b. Görevleri: Senato,üniversitenin akademik organı
olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak,
(2) Üniversitenin bütününü ilgilendiren kanun ve
yönetmelik taslaklarını hazırlamak veya görüş bildirmek,
(3) Rektörün onayından sonra Resmi Gazete'de yayınlanarak
yürürlüğe girecek olan üniversite veya üniversitenin birimleri
ile ilgili yönetmelikleri hazırlamak,
(4) Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve
takvimini inceleyerek karara bağlamak,
(5) Bir sınava bağlı olmayan fahri akademik ünvanlar
vermek ve fakülte kurullarının bu konudaki önerilerini karara
bağlamak,
(6) Fakülte kurulları ile rektörlüğe bağlı enstitü ve
yüksekokul kurullarının kararlarına yapılacak itirazları
inceleyerek karara bağlamak,
(7) Üniversite yönetim kuruluna üye seçmek,
(8) Bu kanunla kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Üniversite Yönetim Kurulu:
Madde 15 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu;
rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik
öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca
dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşur.
Rektör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır.
Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu
toplantılarına katılabilirler.
b. Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari
faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının
uygulanmasında, belirlenen plan ve programlar doğrultusunda
rektöre yardım etmek,
(2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını
sağlamak; üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate
alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek
ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe sunmak,
(3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği
konularda karar almak,
(4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının
kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara
bağlamak,
(5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Organları
Dekan:
Madde 16 -
a. (Değişik: 14/4/1982 - 2653/2 md.) Atanması: Fakültenin
ve birimlerinin temsilcisi olan dekan, rektörün önereceği,
üniversite içinden veya dışından üç profesör arasından
Yükseköğretim Kurulunca üç yıl süre ile seçilir ve normal usul
ile atanır. Süresi biten dekan yeniden atanabilir.
Dekan kendisine çalışmalarında yardımcı olmak üzere
fakültenin aylıklı öğretim üyeleri arasından en çok iki kişiyi
dekan yardımcısı olarak seçer. (Ek: 2/1/1990 - KHK - 398/2
md.; Değiştirilerek Kabul: 7/3/1990 - 3614/2 md.) Ancak
merkezi açıköğretim yapmakla görevli üniversitelerde,gerekli
hallerde açıköğretim yapmakla görevli fakültenin dekanı
tarafından dört dekan yardımcısı seçilebilir.
Dekan yardımcıları, dekanca en çok üç yıl için atanır.
Dekana, görevi başında olmadığı zaman yardımcılarından
biri vekalet eder. Göreve vekalet altı aydan fazla sürerse
yeni bir dekan atanır.
b. Görev, yetki ve sorumlulukları:
(1) Fakülte kurullarına başkanlık etmek, fakülte
kurullarının kararlarını uygulamak ve fakülte birimleri
arasında düzenli çalışmayı sağlamak,
(2) Her öğretim yılı sonunda ve istendiğinde fakültenin
genel durumu ve işleyişi hakkında rektöre rapor vermek,
(3) Fakültenin ödenek ve kadro ihtiyaçlarını gerekçesi
ile birlikte rektörlüğe bildirmek, fakülte bütçesi ile ilgili
öneriyi fakülte yönetim kurulunun da görüşünü aldıktan sonra
rektörlüğe sunmak,
(4) Fakültenin birimleri ve her düzeydeki personeli
üzerinde genel gözetim ve denetim görevini yapmak,
(5) Bu kanun ile kendisine verilen diğer görevleri
yapmaktır.
Fakültenin ve bağlı birimlerinin öğretim kapasitesinin
rasyonel bir şekilde kullanılmasında ve geliştirilmesinde
gerektiği zaman güvenlik önlemlerinin alınmasında, öğrencilere
gerekli sosyal hizmetlerin sağlanmasında, eğitim - öğretim,
bilimsel araştırma ve yayını faaliyetlerinin düzenli bir
şekilde yürütülmesinde, bütün faaliyetlerin gözetim ve
denetiminin yapılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve
sonuçlarının alınmasında rektöre karşı birinci derecede
sorumludur.
Fakülte Kurulu:
Madde 17 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte kurulu,dekanın
başkanlığında fakülteye bağlı bölümlerin başkanları ile varsa
fakülteye bağlı enstitü ve yüksekokul müdürlerinden ve üç yıl
için fakültedeki profesörlerin kendi aralarından seçecekleri
üç, doçentlerin kendi aralarından seçecekleri iki, yardımcı
doçentlerin kendi aralarından seçecekleri bir öğretim
üyesinden oluşur.
Fakülte kurulu normal olarak her yarı yıl başında ve
sonunda toplanır.
Dekan gerekli gördüğü hallerde fakülte kurulunu
toplantıya çağırır.
b. Görevleri: Fakülte kurulu akademik bir organ
olup aşağıdaki görevleri yapar:
(1) Fakültenin, eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve
yayım faaliyetleri ve bu faaliyetlerle ilgili esasları,
plan,program ve eğitim - öğretim takvimini kararlaştırmak,
(2) Fakülte yönetim kuruluna üye seçmek,
(3) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Fakülte Yönetim Kurulu:
Madde 18 -
a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu,
dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği
üç profesör, iki doçent ve bir yardımcı doçentten oluşur.
Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır.
Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma
grupları, eğitim - öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve
bunların görevlerini düzenler.
b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari
faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği
esasların uygulanmasında dekana yardım etmek,
(2) Fakültenin eğitim - öğretim, plan ve programları ile
takvimin uygulanmasını sağlamak,
(3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını
hazırlamak,
(4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün
işlerde karar almak,
(5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve
çıkarılmaları ile eğitim - öğretim ve sınavlara ait işlemleri
hakkında karar vermek,
(6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Enstitüler
Organlar:
Madde 19 -
a. Enstitünün organları, enstitü müdürü, enstitü kurulu
ve enstitü yönetim kuruludur.
b. Enstitü müdürü,üç yıl için ilgili fakülte dekanının
önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe bağlı
enstitülerde bu atama doğrudan rektör tarafından yapılır.
Süresi biten müdür tekrar atanabilir.
Müdürün, enstitüde görevli aylıklı öğretim elemanları
arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde
yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir.
Enstitü müdürü, bu kanun ile dekanlara verilmiş olan
görevleri enstitü bakımından yerine getirir.
c. Enstitü kurulu, müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları ve enstitüyü oluşturan ana bilim dalı
başkanlarından oluşur.
d. Enstitü yönetim kurulu, müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları, müdürce gösterilecek altı aday arasından enstitü
kurulu tarafından üç yıl için seçilecek üç öğretim üyesinden
oluşur.
e. Enstitü kurulu ve enstitü yönetim kurulu, bu kanunla
fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş görevleri
enstitü bakımından yerine getirirler.
Yüksekokullar
Organlar:
Madde 20 -
a. Yüksekokulların organları, yüksekokul müdürü,
yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kuruludur.
b. Yüksekokul müdürü, üç yıl için ilgili fakülte
dekanının önerisi üzerine rektör tarafından atanır. Rektörlüğe
bağlı yüksekokullarda bu atama doğrudan rektör tarafından
yapılır. Süresi biten müdür tekrar atanabilir.
Müdürün okulda görevli aylıklı öğretim elemanları
arasından üç yıl için atayacağı en çok iki yardımcısı bulunur.
Müdüre vekalet etme veya müdürlüğün boşalması hallerinde
yapılacak işlem, dekanlarda olduğu gibidir.
Yüksekokul müdürü,bu kanun ile dekanlara verilmiş olan
görevleri yüksekokul bakımından yerine getirir.
c. Yüksek okul kurulu, müdürün başkanlığında, müdür
yardımcıları ve okulu oluşturan bölüm veya ana bilim dalı
başkanlarından oluşur.
d. Yüksekokul yönetim kurulu; müdürün başkanlığında,
müdür yardımcıları ile müdürce gösterilecek altı aday
arasından yüksekokul kurulu tarafından üç yıl için seçilecek
üç öğretim üyesinden oluşur.
e. Yüksekokul kurulu ve yüksekokul yönetim kurulu,bu
kanunla fakülte kurulu ve fakülte yönetim kuruluna verilmiş
görevleri yüksekokul bakımından yerine getirirler.
Bölüm:
Madde 21 - Bir fakülte ya da yüksekokulda, aynı
veya benzer nitelikte eğitim - öğretim yapan birden fazla
bölüm bulunamaz.
Bölüm, bölüm başkanı tarafından yönetilir.
Bölüm başkanı; bölümün aylıklı profesörleri, bulunmadığı
takdirde doçentleri, doçent de bulunmadığı takdirde yardımcı
doçentler arasından fakültelerde dekanca, fakülteye bağlı
yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine dekanca, rektörlüğe
bağlı yüksekokullarda müdürün önerisi üzerine rektörce üç yıl
için atanır. Süresi biten başkan tekrar atanabilir.
Bölüm başkanı, görevi başında bulunamayacağı süreler için
öğretim üyelerinden birini vekil olarak bırakır.
Herhangi bir nedenle altı aydan fazla ayrılmalarda, kalan
süreyi tamamlamak üzere aynı yöntemle yeni bir bölüm başkanı
atanır.
Bölüm başkanı, bölümün her düzeyde eğitim - öğretim ve
araştırmalarından ve bölüme ait her türlü faaliyetin düzenli
ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumludur.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Öğretim Elemanları
Öğretim üyelerinin görevleri:
Madde 22 -
a. Yükseköğretim kurumlarında ve bu kanundaki amaç ve
ilkelere uygun biçimde önlisans, lisans ve lisansüstü
düzeylerde eğitim - öğretim ve uygulamalı çalışmalar yapmak ve
yaptırmak, proje hazırlıklarını ve seminerleri yönetmek,
b. Yükseköğretim kurumlarında, bilimsel araştırmalar ve
yayımlar yapmak,
c. İlgili birim başkanlığınca düzenlenecek programa göre,
belirli günlerde öğrencileri kabul ederek, onlara gerekli
konularda yardım etmek, bu kanundaki amaç ve ana ilkeler
doğrultusunda yol göstermek ve rehberlik etmek,
d. Yetkili organlarca verilecek görevleri yerine
getirmek,
e. Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.
Yardımcı Doçentliğe atama:
Madde 23 -
a. Bir üniversite biriminde açık bulunan yardımcı
doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan
edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan,
rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o
birimin yöneticisi, biri de o üniversite dışından olmak üzere
üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her
biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür
kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra
önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır.
(Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/1 md.) Yardımcı doçentler
bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler
için en çok 12 yıla kadar atanabilirler. Her atama süresi
sonunda görev kendiliğinden sona erer.
b. Yardımcı doçentliğe atanmada aranacak şartlar:
(1) Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını veya
Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim
Kurulunca tespit edilecek belli sanat dallarının birinde
yeterlik kazanmış olmak,
(2) Fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim
kurullarınca, biri o dilin öğ- retim üyesi olmak üzere
seçilecek üç kişilik bir jüri tarafından; sınava girenin kendi
bilim alanında Türkçeden yabancı dile, yabancı dilden Türkçeye
150 - 200 kelimelik bir çeviriyi kapsayan yabancı dil sınavını
başarmak.
c. (Mülga: 12/8/1986 - KHK 260/7 md.)
Doçentlik sınavı:
Madde 24 -
a. Doçentlik sınavı, Üniversitelerarası Kurulca yılda bir
kere açılır.
Aşağıdaki şartları haiz adaylar, Üniversitelerarası
Kurulun tespit edeceği tarihe kadar, Üniversitelerarası Kurula
gerekli belge ve yayınlar ile birlikte başlıca bilim dalı ile
uzmanlık ve araştırma konularını da bildirerek başvururlar.
Üniversitelerarası Kurul bilim konularını da dikkate alarak
Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atama YÖnetmeliğine göre üç
veya beş kişilik bir jüri tespit eder. Bu jüri eserleri
inceleyip, adayı sözlü veya gerektiğinde ayrıca pratik ve
uygulamalı sınava tabi tutar ve bir raporla, başarılı
olanlara, ilgili konuyu ve bilim dalını kapsayan bilim
alanının doçentlik yetkisini verir.
b) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/9 md.) Doçentlik sınavına
katılabilmek için:
(1) Bir lisans diploması aldıktan sonra, doktora veya
tıpta uzmanlık ünvanını veya Üniversitelerarası Kurulun
önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli
sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak,
(2) Orijinal bilimsel araştırma ve yayınlar yapmış olmak,
(3) Üniversitelerarası Kurulca merkezi sistemle
hazırlanacak bir yabancı dil imtihanını başarmış olmak,
Gerekir.
Yukarıdaki (3) üncü bent gereğince yapılacak yabancı dil
sınavının, adayın bilim dalı ile ilgili olması şartı aranmaz.
Bilim alanı bir yabancı dille ilgili olanlar bu sınavı başka
bir yabancı dilde vermek zorundadırlar.
Doçentliğe atama:
Madde 25 -
a) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/10 md.) Bir üniversite
biriminde açık bulunan doçentlik kadrosu, rektörlükçe,
isteklilerin başvurması için kadroların devamlı veya kısmi
statüleri belirtilerek ilan edilir. Müracaat eden adayların
durumlarını incelemek üzere rektör tarafından varsa biri
ilgili birim yöneticisi, en az biri de o üniversite dışından
olmak üzere üç profesör tespit edilir. Bu profesörler, adaylar
hakkında ayrı ayrı mütalaalarını rektöre bildirirler. Rektör,
bu mütalaalara dayanarak, üniversite yönetim kurulunun
görüşünü de aldıktan sonra atamayı yapar.
b. Doçentliğe atamada aşağıdaki şartlar aranır:
(1) Doçentlik unvanını almış olmak,
(2) (Mülga: 12/8/1986 - KHK 260/7 md.)
Profesörlüğe yükselme ve atama:
Madde 26 -
a. Profesörlüğe yükseltilmede;
(1) (Değişik: 17/8/1983 - 2880/11 md.) Doçentlik unvanını
aldıktan sonra en az beş yıl, açık bulunan profesörlük kadrosu
ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak,
(2) İlgili bilim alanında uygulamaya yönelik çalışmalar
ve uluslararası düzeyde orijinal yayınlar yapmış olmak,
(3) Bir profesörlük kadrosuna atanmış olmak,
Gerekir.
Yukarıda (2) nci bentteki yayınlardan birisi başlıca
araştırma eseri olarak belirtilir.
b. (Değişik : 29/5/1991 - 3747/3 md.) Profesörlük
kadrosuna atama,
(1) Açık profesörlük kadrosuna yukarıdaki şartları haiz
doçentlerle, başka üniversitelerde en az 2 yıl hizmet etmiş
profesörler atanabilirler.
(2) Üniversitelerde veya yüksek teknoloji enstitülerinde
profesörlük kadroları boşaldığında, rektörler boşalan
kadroları ve o kadro ile ilgili olarak adaylarda aranacak
nitelikleri, kadronun devamlı veya kısmi statüde olduğunu da
belirterek ilan ederler.
(3) Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını
ve bilimsel niteliklerini tespit etmek için üniversite veya
yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka
üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak
üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili en az beş
profesör seçilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak
üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla
aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek
teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları gözönünde
tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.
Yabancı ülkelerde alınan doçentlik ünvanı:
Madde 27 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/12 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya
sanat dallarında belirli süre çalıştıktan sonra yabancı
ülkelerde doçentlik unvanını veya yetkisini almış olanlardan,
en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerdeki
öğretim ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu
unvanlarının Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası
Kurul kararıyla olur. Bunun için başvuran adayın çalıştığı
yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun,Türk yükseköğretim
kurumu düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca
belirlenmesi gerekir.
Yabancı ülkelerde alınan profesörlük ünvanı:
Madde 28 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/13 md.)
Doktora veya tıpta uzmanlık unvanını kazandıktan veya
sanat dallarında belirli süre çalıştıktan sonra yabancı
ülkelerde profesörlük unvanını veya yetkisini almış olanlardan
en az iki yıl bu unvan ve yetki ile yabancı ülkelerde öğretim
ve araştırma kurumlarında çalışmış olanların bu unvanlarının
Türkiye'de geçerli sayılması Üniversitelerarası Kurul
kararıyla olur. Bunun için başvuran adayın çalıştığı yabancı
ülkelerdeki yükseköğretim kurumunun, Türk yükseköğretim kurumu
düzeyinde olduğunun Üniversitelerarası Kurulca belirlenmesi
gerekir.
Unvanların korunması:
Madde 29 - Öğretim üyeleri, bu kanunda yazılı
hükümler dışında kazanmış oldukları akademik unvanlardan
yoksun bırakılamazlar.
Başka bir işe geçmek,emekli olmak veya çekilmek ya da
işten çekilmiş sayılmak yoluyla öğretim görevinden ayrılanlar,
akademik unvanlarını taşıyabilirler. Ancak profesörlük,
doçentlik veya yardımcı doçentlik unvanlarını kazananlar her
unvan dönemi içinde yükseköğretim kurumlarında fiilen iki yıl
görev yapmadıkları takdirde yükseköğretim kurumları dışındaki
çalışmalarında bu unvanı kullanamazlar.
Emeklilik yaş haddi:
Madde 30 - Öğretim üyelerinin görevleri ile
ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını
doldurdukları tarihtir.
Öğretim görevlileri:
Madde 31 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/14 md.)
Öğretim görevlileri; üniversitelerde ve bağlı
birimlerinde bu Kanun uyarınca atanmış öğretim üyesi
bulunmayan dersler veya herhangi bir dersin özel bilgi ve
uzmanlık isteyen konularının eğitim - öğretim ve uygulamaları
için, kendi uzmanlık alanlarındaki çalışma ve eserleri ile
tananmış kişiler, süreli veya ders saati ücreti ile
görevlendirilebilirler. Öğretim görevlileri, ilgili yönetim
kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde dekanların,
rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanlarının önerileri
üzerine ve rektörün onayı ile öğretim üyesi, öğretim üye
yardımcısı ve öğretim görevlisi kadrolarına atanabilirler veya
kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli
olarak istihdam edilebilirler. Öğretim üyesi kadrolarına
öğretim görevlileri en çok iki yıl süre ile atanabilirler; bu
süre sonunda işgal ettikleri kadroya başvuran öğretim üyesi
bulunmadığı ve görevlerine devamda yarar görüldüğü takdirde
aynı usulle yeniden atanabilirler. Atanma süresi sonunda
görevleri kendiliğinden sona erer. Bunların yeniden atanmaları
mümkündür. Bu takdirde ilk atama usulü uygulanır.
Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde
sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir.
Okutmanlar:
Madde 32 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/15 md.)
Okutmanlar, ilgili kurumların görüşü alınarak
fakültelerde ve fakülteye bağlı birimlerde dekanların,
rektörlüğe bağlı enstitü veya yüksekokullarda müdürün önerisi
ve rektörün onayı ile süreli veya sürekli olarak atanırlar;
atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.
Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde ilk atama
usulü uygulanır.
Öğretim Yardımcıları
Araştırma görevlileri, uzman, çevirici ve eğitim -
öğretim planlamacıları:
Madde 33 - (Değişik: 17/8/1983 - 2880/16 md.)
a) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/3 md.) Araştırma
görevlileri,yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma,
inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca
verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim yardımcılarıdır.
Bunlar ilgili anabilim veya anasanat dalı başkanlarının
önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya
konservatuvar müdürünün olumlu görüşü üzerine rektörün onayı
ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile
atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona
erer.
Lisans üstü eğitim - öğretim için yurt dışına
gönderilecek araştırma görevlileri ile ilk defa bu amaçla bu
göreve atanacaklarda aranacak nitelikler ve diğer hususlar
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
(Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/23 md.;İptal:ana.Mah'nin
5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6 sayılı Kararı ile;Yeniden
düzenleme:18/5/1994-KHK-527/16 md.) Lisansüstü eğitim -
öğretim için yurtdışına gönderilecek araştırma görevlileri
hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hüküm uygulanmaz.
Bu gibilerin öğrenim ücretleri ve yollukları dahil her çeşit
sosyal ve diğer giderleri bağlı bulundukları üniversitelerin
personel giderleri içerisinde açılacak özel tertipden ödenir.
Lisansüstü eğitim - öğretim için yurt dışına gönderilen
araştırma görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve (Burslu
gidenlerin biryılı aşan süreleri ile şahsen özel burs sağlayan
ve bu burstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine
aylıksız izin verilmesi uygun görülenler hariç) aylık ve diğer
her türlü ödemelerin kanuni kesintilerin sonra kalan net
tutarının % 6O'ını kurumlarından alırlar. Bunlardan
kurumlarınca gönderilenlere,1416 sayılı Ecnebi Memleketlere
Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı
ülkede bulunan öğrencilere verilen tahsisat tutarında ayrıca
ödeme yapılır. Burslu gidenlerin aldıkları burs miktarları bu
miktarın altında ise aradaki fark kurumlarınca kendilerine
ayrıca ödenir.Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretime
başlayabilmeleri için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır.
Kitap ve kırtasiye bedelleri ile diğer eğitim ve öğretim
giderlerini karşılamak için her yıl Mart ve Eylül aylarında
iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıkları tutarında ek
ödenek verilir.
b) Uzmanlar, öğretimle doğrudan doğruya veya dolaylı
olarak ilgili olan, özel bilgi veya uzmanlığa ihtiyaç gösteren
bir işle laboratuvarlarda, kitaplıklarda, atölyelerde ve diğer
uygulama alanlarında görevlendirilen öğretim yardımcılarıdır.
c) Çeviriciler, sözlü veya yazılı çeviri işlerinde
çalıştırılan öğretim yardımcılarıdır.
d) Eğitim - öğretim planlamacıları, yükseköğretim
kurumlarında eğitim - öğretimin planlanmasıyla görevli öğretim
yardımcılarıdır.
e) Uzman, çevirici ve eğitim - öğretim planlamacılarının
atanmaları veya sözleşme ile görevlendirilmeleri; ilgili
yönetim kurullarının görüşleri alınarak fakültelerde ve
fakülteye bağlı birimlerde dekanın, rektörlüğe bağlı enstitü
veya yüksekokullarda müdürlerin, rektörlüğe bağlı bölümlerde
bölüm başkanlarının önerisi ve rektörün onayı ile en çok iki
yıl için yapılır. Atama süresi sonunda görevleri kendiliğinden
sona erer. Bunların yeniden atanmaları mümkündür. Bu takdirde
ilk atama usulü uygulanır. Üçüncü defa atanmadan sonra sürekli
olarak atanabilirler.
Yabancı uyruklu öğretim elemanları:
Madde 34 - Yükseköğretim kurumlarında,sözleşme ile
görevlendirilecek yabancı uyruklu öğretim elemanları, ilgili
fakülte, enstitü veya yüksekokul yönetim kurulunun önerisi ve
üniversite yönetim kurulunun uygun görüşü üzerine rektör
tarafından atanırlar. Bunlar, öğretim görevleri bakımından, bu
kanunda aylıklı öğretim elemanları için konulmuş olan
hükümlere tabidirler.
(Değişik: 17/8/1983 - 2880/17 md.) Yabancı uyruklu
öğretim elemanlarının bu şekilde atanmaları veya
görevlendirilmeleri, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun
Bakanlar Kurulu kararını gerektiren hükümlerine tabi olmadan,
Yükseköğretim Kurulunca İçişleri Bakanlığına bildirilir ve iki
ay içinde alınacak olumlu görüş neticesinde ilgili
üniversitesi ile sözleşmesi yapılır.
Öğretim elemanı yetiştirme:
Madde 35 - Yükseköğretim kurumları; kendilerinin
ve yeni kurulmuş ve kurulacak diğer yükseköğretim kurumlarının
ihtiyacı için yurt içinde ve dışında, kalkınma planı ilke ve
hedeflerine ve Yükseköğretim Kurulunun belirteceği ihtiyaca ve
esaslara göre öğretim elemanı yetiştirirler.
(Ek fıkralar: 17/8/1983 - 2880/18 md.) Öğretim elemanı
yetiştirilmesi amacıyla üniversitelerin araştırma görevlisi
kadroları, araştırma veya doktora çalışmaları yaptırmak üzere
başka bir üniversiteye, Yükseköğretim Kurulunca geçici olarak
tahsis edilebilir. Bu şekilde doktora veya tıpta uzmanlık veya
sanatta yeterlik payesi alanlar, bu eğitimin sonunda
kadrolarıyla birlikte kendi üniversitelerine dönerler.
Yurt içi veya yurt dışında yetiştirilen öğretim
elemanları, genel hükümlere göre bağlı oldukları yükseköğretim
kurumlarında mecburi hizmetlerini yerine getirmek
zorundadırlar. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere,
yükseköğretim kurumlarında görev verilmez. Özel kanunlarla
getirilen mecburi hizmet çalışmaları bu hüküm dışındadır.
ALTINCI BÖLÜM
Çalışma ve Denetim
Çalışma esasları:
Madde 36 -
a. (Değişik: 17/8/1983 - 2880/19 md.) Profesör ve
doçentler, üniversitede devamlı veya kısmi statüde görev
yapanlar olarak ikiye ayrılırlar:
(1) Üniversitede devamlı statüde görev yapanlar;
Bu profesör ve doçentler bütün mesailerini üniversite ile
ilgili çalışmalara hasrederler.
Bunlar, özel kanunlarla belirlenen görevler ve telif
hakları hariç olmak üzere, yükseköğretim kurumlarından başka
yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başkaca
herhangi bir iş göremezler, ek görev alamazlar,serbest meslek
icra edemezler.
(Değişik üçüncü fıkra: 14/5/1997-4249/1 md.) Devamlı
statü ile atanmış olup, kısmi statüye geçmek isteyen
doçentlerde en az beş yıl süre ile devamlı statüde çalışmış
olmak şartı aranır. Üniversitelerde devamlı statüde beş yıl
çalışan doçentlerin, devamlı statüde profesörlüğe atanmaları
halinde kısmi statüye geçmeleri için yeniden beş yıl devamlı
statüde çalışma şartı aranmaz.
Üniversite yönetim kurulunun işbirliğine karar verdiği
kamu kuruluşlarında, kamu yararına hizmet amacını güden
kuruluşların işletmelerinde veya diğer özel kuruluşlardaki
çalışmaları üniversitede sürdürülmüş sayılır.
(Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Bu Kurumlardan
alınan her türlü ücretler döner sermayeden pay alan profesör
ve doçentin bağlı bulunduğu birimin döner sermayesine gelir
kaydedilir.
(2) Üniversitede kısmi statüde görev yapanlar;
Her defasında iki yıl için atanan bu profesör ve
doçentler haftada en az yirmi saat üniversitede bulunmak,
eğitim - öğretim, uygulama ve araştırmaları bölüm başkanının
gösterdiği yerde ve onun denetimi altında yapmakla
yükümlüdürler. Bunlar;
a) Tazminat, yan ödeme,herhangi bir ek ücret ve döner
sermaye gelirlerinden ücret ve ödenek alamazlar.
b) (Değişik: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Rektör,
dekan,enstitü ve yüksekokul müdürü ve bölüm başkanı olamazlar,
bunların yardımcılıklarına seçilemezler. Ancak Devlet
memurlarının tabi olduğu mesai saatlerine ve süresine tabi
olmak şartıyla enstitü müdürlüğüne, bölüm, anabilim dalı ve
anasanat dalı başkanlıklarına seçilebilirler.
c) Bilgi ve görgülerini artırmak ve bilimsel araştırma
yapmak üzere, kontenjanla yurt dışında çalışmalara
katıldıklarında, masrafları, Devlet bütçesinden, döner
sermayeden ve üniversitenin diğer gelir kaynaklarından
ödenmez.
Kısmi statüde görev yapanların durumları iki yılda bir
incelenir ve görevlerine devamlarına ihtiyaç olup olmadığına
karar verilir. Görev devamlarında yarar görülenlerin görevleri
üniversite yönetim kurulunun görüşü ve rektörün kararıyla
yenilenebilir.
(Değişik cümle: 12/8/1986 - KHK 260/4 md.) Kısmi statüde
bulunanlardan de- vamlı statüye geçmek isteyenlerin müracaatı
o anabilim dalında boş kadro bulunmak şartıyla üniversitenin
olumlu görüşü üzerine doğrudan Yükseköğretim Kurulu Kararı ile
yapılır.
b. Yardımcı doçentler üniversite ve bağlı birimlerinde
sadece devamlı statüde çalıştırılırlar.
c. Devamlı statüde bulunan öğretim üyeleri ile aylıklı
öğretim yardımcıları en az Devlet memurları için kabul edilmiş
olan haftalık çalışma süresi kadar bir süre eğitim-öğretim,
bilimsel araştırma, uygulama ve yönetim görevleriyle
üniversite organlarınca verilen diğer görevleri yapmakla
yükümlüdürler.
d. Öğretim üyelerinin haftalık ders yükü en az on
saattir. Öğretim Üyelerinin yaptıkları ve yaptırdıkları
uygulama, yönettikleri seminer ve doktora çalışmalarının ne
ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulu
tarafından belirlenir.
e. Üniversite ve bağlı kuruluşlarında, öğretim
yardımcılarından kadrolu öğretim görevlileri ile okutmanlar
için haftalık ders yükü oniki saatten az olmamak üzere
Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.
f. Öğretim elemanlarının görevlerini yapmaları bölüm
başkanları, enstitü ve yüksekokul müdürleri, dekanlar ve
rektörler tarafından izlenir ve denetlenir.
g. Rektör, dekan, enstitü ve yüksek okul müdürleri için
haftalık ders yükü zorunluluğu aranmaz. Bunların yardımcıları
ile bölüm başkanları için haftalık ders yükü yukarıda
belirtilen sürenin yarısı kadardır.
Üniversitelerin uygulama alanına yardımı:
Madde 37 - Yükseköğretim kurumları dışındaki
kuruluş veya kişilerce, üniversite içinde veya hizmetin
gerektirdiği yerde, üniversiteler ve bağlı birimlerden
istenecek, bilimsel görüş proje, araştırma ve benzeri
hizmetler ile üniversitede ve üniversiteye bağlı kurumlarda,
hasta muayene ve tedavisi ve bunlarla ilgili tahliller ve
araştırmalar üniversite yönetim kurulunca kabul edilecek
esaslara bağlı olmak üzere yapılabilir. Bu hususta alınacak
ücretler ilgili yükseköğretim kurumunun veya buna bağlı
birimin döner sermayesine gelir kaydedilir.
Kamu kuruluşları ve vakıflarda görevlendirme:
Madde 38 - (Değişik: 29/11/1983 - KHK - 243/46
md.)
(Değişik: 29/5/1991 - 3747/4 md.) Öğretim elemanları;
ilgili kurumlar ile kendisinin isteği, Üniversite Yönetim
Kurulunun uygun görmesi ve rektörün onayı ile ihtiyaç duyulan
konularda, özlük işlemleri kendi kurumlarınca yürütülmek
kaydıyla, Bakanlıklarda, Silahlı Kuvvetler ile Türkiye
Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Adli Tıp Kurumu, Türkiye
Atom Enerjisi Kurumu ve Türk Silahlı Kuvvetlerini
Güçlendirme Vakfı kamu kuruluşlar ve kamu yararına çalışan
kuruluşlar veya gerçek kişiler tarafından kurulan vakıflar ile
kanunla kurulmuş sosyal güvenlik kurumları ile kamuya yararlı
dernekler ve bunların iştiraklerinde, araştırma-geliştirme
kurumları ve diğer kamu kuruluşlarında geçici olarak
görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirilenler (Adli
Tıp Kurumu ile vakıflarca kurulmuş hastahaneler, sağlık
merkezleri, sağlık ocakları ve gezici sağlık araçları hariç)
döner sermayeden yararlanamazlar. Ancak ilgili bulunduğu
Yükseköğretim kurumlarındaki aylık ve diğer ödemeler ile öteki
hakları devam eder.
Yükseköğretim Kurulunun isteği ve ilgili kamu kuruluşunun
onayı ile yükseköğretim kurumları veya birimleri, ilgili adli
mercilerin talebi ile adli tıp mevzuatı çerçevesinde adli tıp
olaylarında ve diğer adli konularda resmi bilirkişi olarak
görevlendirilebilirler.
(Değişik: 19/4/1990 - KHK - 422/2 md.; Değiştirilerek
kabul: 25/10/1990 - 3670/11 md.) Bu madde uyarınca
görevlendirilen öğretim elemanları kendi kurumlarından
alacakları aylık ve ödeneklerin yanısıra, görevlendirildikleri
kurumda yürüttükleri görev için birinci derecenin dördüncü
kademesinde bulunan bir genel müdürün aylık ve ek gösterge
rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan
tutarı geçmemek üzere ilgili bakan tarafından tespit edilecek
miktarı net olarak ikinci görev aylığı şeklinde ayrıca
alırlar. Bunlar görevlendirildikleri kurumlarca kendilerine bu
suretle yapılan ödemeleri döner sermayelere yatırmak zorunda
değildirler. Bunlara görev yapacakları kurumca bu ödeme
dışında başkaca bir ödeme yapılmaz.
Yurt içinde ve yurt dışında görevlendirme:
Madde 39 - (Değişik: 9/4/1990 - KHK - 418/25
md.;İptal:Ana.Mah'nin 5/2/1992 tarih ve E.1990/22,K.1992/6
sayılı Kararı ile;Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK - 527/17
md.)
Öğretim elemanlarının kurumlarından yolluk almaksızın
yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeri
bilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer
toplantılara katılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri
yapmalarına,araştırma ve incelemenin gerektirdiği yerde
bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitü ve yüksek okul
müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Bu
şekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren
veya araştırma ve incelemenin gerektirdiği masrafların
üniversite ile buna bağlı birimlerin bütçesinden veya döner
sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda, ilgili
yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı gereklidir.
Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu Kanunun 33 üncü
maddesinde sayılan yurt dışına gönderilme halleri dışında
mesleklerine ait hizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek,
bilgilerini artırmak veya staj yapmak için Yükseköğretim
Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca üniversiteler
itibariyle bir yılı geçmeyecek şekilde her yıl belirlenecek
kontenjan ve süreler dahilinde yurt dışına
gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarla dış burslara
dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenen kontenjanların
üniversiteye bağlı birimler arasında dağıtımı üniversite
yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı, gönderilme ise
ilgili yönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile olur.
Zorunlu hallerde yurt dışında kalma süresi ilgili yönetim
kurulunun kararı ve rektörün onayı ile yarısına kadar
uzatılabilir. Bunlar hak ve yükümlülükleri bakımından 657
sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aynı amaçla yurt dı |
